2015 Bütçesi kimden ne götürecek ?

Esfender KORKMAZ

Maliye Bakanının açıklamasına göre , 2015 bütçe giderleri 472.9 milyar lira , bütçe gelirleri  452 milyar lira ve bütçe açığı ise 21 milyar lira  olarak öngörüldü.

2015 bütçesinin temel amaçlarının da  , Büyümeyi ve istihdamı artırmak, cari açığı azaltmak, fiyat istikrarını sağlamak ve sürdürmek  olduğu vurgulandı.

2015 Bütçe harcamalarının  yüzde 5.5 , buna karşılık vergi gelirlerinin ise  yüzde onun üstünde artması öngörülmüştür. 2015 yılında enflasyonun yüzde 5.5 üstünde olması kaçınılmazdır. Demek ki bütçe harcamaları reel olarak azalacaktır.

1.Bütçede altyapı yatırımları için yeterli kaynak ayrılmamış.

Bu güne kadar yapılan uygulamadan , 2015 yılının seçim yılı nedeniyle bütçeden yapılan sosyal yardımların da artacağı çok rahat söylenebilir.  Demek ki bütçedeki reel azalma daha ziyade yatırım harcamalarında olacaktır. Mamafih 473 milyar liralık bütçenin yalnızca 6.8 milyar lirası sermaye transferlerine ayrılmıştır. 

Hükümet hep duble yoldan bahsediyor. Alt yapı yatırımları yalnızca duble yol değil ki . Altyapı yatırımları  tarım, sanayi, ticaret gibi sektörlerin gelişebilmesi için gerekli olan ulaştırma, enerji ve iletişim gibi kamu veya özel kesim tarafından yapılan temel yatırımlardır. Kaldı ki , demiryolu ve deniz yolu taşımacılıkta daha ucuz altyapılardır.  Devlet alt yapı yapmazsa, yerli veya yabancı sermaye de yatırım yapmaz. 

2. Bu bütçesi ekonomide canlanma getirmiyor ve  büyümeye destek olmuyor.

2015  GSYH  da  büyüme yüzde 4 olarak öngörülüyor. Ancak aynı zamanda özel tüketimin yüzde 4 ve kamu tüketiminin de yüzde 2 artacağı  ifade ediliyor.

Zaten ekonomide durgunluk varken , kamu harcamalarında yüzde 2’lik bir artış ,büyüme için gerekli talep artışını yaratmaz , ekonominin canlanmasına etkili olmaz ve büyüme daha düşük kalır.

Öte yandan Vergi gelirlerinde harcamalardan daha yüksek artışlar öngörülmüş. Söz gelimi ithal ürünlerden alınan KDV’nin yüzde 14.5 artacağı öngörülüyor. Bunun  bir nedeni , kur artışı nedeniyle ithal malının daha pahalı hale gelmesi , bir nedeni de vergi artışı olabilir. 

Vergi artışları ve ek vergilerin getirilmesi, ticaret hacminin daralmasına ve  özel yatırımların kısılmasına neden olur. Büyüme hedefi tutmaz. Vergi artışına rağmen , daralan ticaret hacmi ve GSYH’düşük büyüme  vergi gelirlerinde de beklenenden  tersine azalmaya neden olur.

Orta vadeli programda , tasarruf oranının artırılacağı ifade ediliyor. Çelişkili olan , büyüme ve gelir artışı  yaratılmadan   tasarruf oranının nasıl artırılacağıdır ?

3. Bütçe İktisat ve maliye politikasının bir  aracı olmaktan çıkmıştır.

2015 bütçesinde geçmiş yıllarda olduğu gibi , yalnızca bütçe açığını en aza indirme hedefinin  gözetildiği , iktisat ve maliye politikasının bir aracı olarak bütçe politikasının göz ardı edildiği  anlaşılmaktadır.

Eğer bütçe iktisat ve maliye politikasının bir aracı olacaksa , denk bütçeden önce esnek bütçe olmalıdır. Enflasyon ve büyüme hedeflerine göre bütçe açığı veya bütçe fazlası olabilir.

Yine , bütçe harcamalarının etkin yapılması denk bütçeden daha önemlidir. Söz gelimi bütçe kaynaklarının , popülist amaçlı olarak ve sosyal yardım adı altında dağıtılması yerine , iş yaratacak yatırımlara harcanması bütçe harcamalarının etkinliğini artıracak ve bütçe politikasını daha aktif  kılacaktır.

  • Yorumlar 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Günün Karikatürü
Yeniçağ karikatur / Emre Ulaş