Asgari ücret kime ne getiriyor?

A+A-
Esfender KORKMAZ

Asgari Ücretin bir kişinin geçim seviyesinin çok altında kaldığını siyasi partiler  seçim  gelince geç farkettiler  ve ele geçen net asgari ücretin  CHP 1500, MHP 1400, HDP 1800  olmasını istedi. 

AKP iktidarı da Muhalefetin  bu haklı talebine dayanamadı ve  şimdi  asgari ücretin Hükümet teklifi olan 1300 liraya çıkarılması görüşülüyor. Aslında Türkiye şatlarında 1300  lirada yetersiz kalıyor. Zira 2014 yılında Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK ) çalışan bir kişinin aylık asgari yaşam giderinin 1425 lira olduğunu açıklamıştı.

Türkiye'de yaklaşık 5 milyon işçi asgari ücretli olarak kayıtlıdır. Asgari ücret altında ücret alanlarda var.  Bir kısım çalışan ise  daha yüksek maaş  alsa da asgari ücretli olarak gösteriliyor. 

Aşağıdaki tabloda  1300 liralık net asgari ücretin, eskiye göre  işçiye, işverene getireceği vergi yükü ve maliyetler yer alıyor.

1-257.jpg

Asgari ücretin düşük kalması, gelir dağılımının bozulmasına ve iş veriminin düşmesine neden oluyor.

Türkiye açısından verimlilik sorunu , aynı zamanda kronikleşen enflasyonla da mücadelenin bir aracıdır. Söz gelimi bir işçi günde 100 adet ürün yerine 110 adet ürün işlerse   üretim maliyetleri düşer.  Bu düşüş şirket karlarına da  yansıyabilir. Perakendeye yansıması arz-talep ve piyasa şartları ile devletin düzenleyici  fonksiyonlarına bağlıdır.

Asgari ücret  1300 liraya çıktığında, işçi ve işverenin kesintiler payı toplamı  682 Liraya çıkıyor. Bu kesintiler içerisinde SSK primi, gelir vergisi, damga vergisi ve işsizlik fonuna aktarılan paylar var. Asgari ücretle çalışan bir işçinin işverene toplam maliyeti ise 1982 liraya yükseliyor.  Vergi ve primlerin asgari ücretin işverene maliyeti içindeki payı ise yüzde 34.4 oluyor.

Uygulamada  işverenler bu maliyeti dikkate alır. Türkiye şartlarında asgari ücreti istihdamı üzerinden yüzde 34.4  istihdam yükü fazladır. Kayıt dışılığı artırır.

Türkiye de  fiilen 5.5 - 6 milyon işsizdir.  Çalışır durumda bir milyon Suriyeli var. Kaçak yabancı çalışanlar da bir milyon tahmin ediliyor. Bu şartlar kayıt dışı istihdamı artıracak şartlardır.

Ayrıca Asgari ücretin yükselmesiyle birlikte işverenin maliyetlerini kontrol altında tutmak için daha az kişi çalıştırabilir. Yine işçi maliyetlerinin artması emek yoğun yatırımların azalmasına neden olabilir. Düşük büyüme oranı da, bu sorunlara eklenince işsizlik oranları daha da artar.

Aslında, doğrusu asgari ücreti vergi dışı tutmaktır. Bu anlamda iki sorun ortaya çıkıyor:

Daha yüksek ücret aldığı halde asgari ücretle çalışıyor gösterilenler… Bunlar  devletin daha sıkı denetim yapasıyla kısmen çözülebilir.

İkincisi ise, asgari ücretten alınan vergilerdeki kayıp  bütçe açığına neden olacaktır.  Söz gelimi 2014 yılı için Brüt asgari ücretten yapılan toplam kesinti  16,6 milyar TL düzeyindedir.

Geride seçenek olarak istihdam üzerindeki vergi yükünü kısmen azaltmak kalıyor.

  • Yorumlar 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları