Cumhuriyetin Akıncıları

Altemur KILIÇ

Rahmetli Ahmet Emin Yalman onlara  “Cumhuriyetın Akıncıları” derdi. Bu kişiler, kadınlar Mustafa Kemal’in her alanda savaşçıları, şövalyeleri idiler... Türk Panteonua (bir ulusun en büyük ve şerefli adamlarının gömüldüğü bina) adları altın harflerle kazılması gereken bazıları isimsiz ve unutulmuş kahramanlar...
Mesela; Milli Eğitim’in öncüsü Reşit Galip ve “Bozkurt-Lotus” davasının kahramanı. TC’nin adalet sistemini kuran Mahmut Esat Bozkurt... Çağdaş Türk bankacılığının öncüsü Celal Bayar, sıtmayı bitiren Türk doktoru, Dünya Tıp Literatürü’ne adını geçiren Prof. Dr. Hulusi Behçet ve daha
niceleri...


Unutamayacağımız isimler
Rize’de çay ekimini yörenin direnişine rağmen kuran Zihni Derin, kağıt sanayisinin öncüsü Mehmet Ali Kağıtçı, ilk Türk uçağını yapan Vecihi Hürkuş ve Nuri Demirağ, ilk Türk radyosunu kuran Hayreddin Hayreden, Türkiye’de televizyonu kuran ve işleten Mahmut Tali Öngören, Güntekin Orkut ve Turgut Özakman, TRT’nin hukuki esaslarını kuran Nükhet Özeken... İlk büyük Türk işadamı, Ankara imar edilirken çimentoyu, demiri, tuğlayı temin eden ve Türk otomotiv sanayisinin de öncüsü olan Vehbi Koç... Türkiye’nin iletişim tarihinde, Özal döneminde telefonda en büyük devrimi başaran eski PTT Genel Müdürleri’nden Emin Başer... Fırsat buldukça bu köşede onların eserlerini anlatmaya çalışacağım...

Genç Numan Bey’in hikayesi
Fakat bu hafta Ankara’nın kıraç ve burada ot bitmez denilen topraklarında bugünkü modern Ankara’yı yeşillendiren ve ilk olarak da Mustafa Kemal’in isteği üzerine Gazi Orman Çiftliği’ni kuran ziraat mühendisi Ali Numan Kıraç’ı rahmetle anmak istedim. Bu zat, kendileri ayrı ayrı birer değer olan İnan ve Can Kıraç’ın babalarıdır.
Genç Numan Bey’in öyküsü şöyle:
Mustafa Kemal Paşa Ankara’da Gazi Çiftliği’ni kurma kararı verdiği 1924 yılının Mayıs ayında Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin başta gelen sorunu yetişmiş eleman yokluğu idi.
Gazi Paşa, kendisine yapılan bir tavsiye üzerine, Ankara-Keçiören yolunda Kalaba köyü yakınında iki katlı bir binada kurulmuş olan Ziraat Mektebinde öğretmenlik yapan Ali Numan Bey’i Etimesgut’a davet etmiş, ona Türk tarımının kalkındırılması için düşündüğü atılımları anlatmış;  “Bu çiftlik, memlekette çağdaş ziraat usulünü
yerleştirmek için örnek teşkil edecektir”
demişti.
Numan Bey, 1926 yılındaki bu ilk buluşmada, Mustafa Kemal’in Türk çiftçisi için açmak istediği yolun önemini kavramış, hemen Gazi Çiftliği’nde çalışmalara başlamış. Gece gündüz demeden canla başla çalışan 28 yaşındaki bu genç ziraatçı, kısa sürede Gazi Paşa’nın gözüne girmeyi başarmış ve eğitimini geliştirmek için Amerika Birleşik Devletleri’ne gönderilen ilk ziraatçı olma fırsatını yakalamıştı.

Kıraç soyadını Atatürk verdi
1927-1931 yıllarında önce Kansas Ziraat Kolejinde sonra Nebraska Üniversitesi’nde eğitimini tamamlamış, Türkiye’ye döndükten sonra, Ali Numan Bey’in en önemli kararı, çalışmalarına, Gazi Çiftliği yerine Eskişehir’de devam etmek olmuştu. Anadolu’nun kıraç topraklarında, kuru ziraatla ilgili hemen tüm sorunların ele alındığı araştırmalar 1940’lı yıllara kadar sürmüş. Atatürk, soyadı seçiminde ona “Kıraç” soyadını uygun görmüştü.  
Ali Numan Kıraç “Drayfarming Araştırmaları” isimli bir kitap da yazdı. (1937)
Ali Numan Kıraç, Ahmet Emin’in “Akıncılarının” başındaydı ve 1954 yılında Ali Numan Kıraç’ın yönetiminde, Vatan gazetesi tarafından Türk çiftçileri için yayımlanacak “Başak Gazetesi” projesi vardı.
Ama maalesef gerçekleşemedi. Fakat bu çalışmalara ben de Vatan çalışanı olarak katılmış rahmetli Ali Numan Bey’i tanımıştım...

Ankara’yı inşa etmişlerdi
Ne yazık ki, Ali Numan Kıraç ani olarak vefat edince “Başak” yayınlanamadı. 
Ali Numan Kıraç Bey’i rahmetle anıyorum. O tarımdaki başarısının yanında; Can ve İnan Kıraç gibi iki hayırlı ve kendi alanlarında kıymetli evlat yetiştirdi. İkisi de diğer bir Cumhuriyet öncüsü Vehbi Koç’un yardımcıları oldular. Herhalde bu bağ yıllarca önce 1930’larda Numan ve Vehbi Beyler arasında kurulmuştu. İkisi de o zaman Ankara’yı inşa ediyor ve yeşillendiriyorlardı.
Ruhları şad olsun...

  • Yorumlar 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Günün Karikatürü
Yeniçağ karikatur / Emre Ulaş