Dolar krizi nasıl çözülecek?

A+A-
Esfender KORKMAZ

Geçmiş yıllarda yaşamış olduğumuz krizlerin tamamı ya döviz sıkıntısından  veya döviz kurlarından dolayı ortaya çıkmış ve devalüasyonlarla sonuçlanmıştır. Buna rağmen Hükümetler geçmişten ders almamıştır. Bu günkü hükümet ve Merkez Bankası da geçmişten ders almamış, ekonomide büyüme için ve enflasyonla mücadelede düşük döviz kurunu bir araç olarak kullanmıştır. Merkez Bankası dalgalı kura rağmen döviz kurları artınca müdahale etmiş, aynı hassasiyeti kurlar düşünce göstermemiştir.  
Bugünkü Dünya ve Türkiye ekonomik ve siyasi konjonktüründe Merkez Bankası ne etse fayda vermedi. Ayrıca Hükümet içinde kamuoyuna birebir yansıyan faiz kavgası da işin tuzu biberi oldu. Son bir yılda TL dolar karşısında yüzde 17.5 oranında değer kaybetti. Euro yüzde 26.5 değer kaybetti. En düşük değer kaybını Çin Yuan’ı yaşadı. Zira Çin, dalgalı kur sistemi uygulamıyor.  
Çin, kontrollü olarak sabit döviz kuru rejimi uyguluyor. Ayrıca sermaye hareketlerini de kontrol ediyor. Çin Merkez Bankası, Çin’de yerleşik olanların döviz alım ve satımlarında yıllık bir limit uyguluyor. 
es-017.jpg
Dolar daha ne kadar gider? Çözüm olur mu?
Doların dünyada diğer paralar karşısında sürekli artması, ABD’nin lehine değildir. Dolarda değer artışı ABD’nin dış rekabet gücünü düşürecek ve dış açığı artacaktır. 
ABD 2013 yılında 471,5 milyar dolar düzeyinde dış ticaret açığı vermiştir. Bu açığın Gayri safi yurtiçi hasılaya (GSYH) oranı da yüzde 2,8 olmuştur. 
ABD’nin yabancıya olan dış borcu yaklaşık 5,5 trilyondur. Ancak bunları da dolarla ödeyeceği için gerçekte döviz borcu yoktur. Ne var ki ödediği dolarların nereye gideceği de önemlidir. Dışarıya gitmesi, kaynak çıkışı demektir. 
Ayrıca doların dünya para sistemi içinde sorumluluk alanı artmıştır. Buna rağmen doların altı boştur. Dünya para sistemi arayışları başlamıştır.  
Bu şartlar altında ABD doların daha da artmasını önleyecek, faiz artırmayı uzun süre erteleme gibi önlemler alabilir. Piyasaya daha fazla dolar sürebilir.  Ancak o zamanda dünya para sistemi riske girebilir. Yani iki tarafı boklu değnek gibidir.
es1-011.jpg
Biz ne yaparız...  
Merkez Bankası’nın Şubat ayı ve TÜFE bazlı reel kur endeksi 113.22 idi. Yani Şubat’ta TL yüzde 13 daha değerli idi. Bunu düne göre hesaplarsak TL, yüzde 6 daha değerli çıkıyor. Yani endeks  daha fazla zorlanırsa doların 2.80’e kadar çıkabileceğini gösteriyor.  
Türkiye’nin yapacağı, artık faizleri tamamıyla Merkez Bankası’nın kararına bırakmak , Merkez Bankası’nın da sıkı para politikası uygulamaması ve Cumhurbaşkanının ekonomiyi ilgili bakanlara ve uzmanlara bırakmasıdır. Yani olayın psikolojik boyutu da önemlidir. 

  • Yorumlar 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları