Dövizler nereye gidiyor?

A+A-
Esfender KORKMAZ

Döviz cephesinde iki sorun var… Birisi, dolar kurunun son 1 ayda yüzde 10 değer kazanması… Diğeri de döviz varlıklarımızda azalma.

Bu sene Kasım ayında bankalarda bulunan  döviz tevdiat hesapları  Haziran ayına göre  geriledi. Dolar hesapları  17.8 milyar dolar , Euro hesapları ise 3.4 milyar dolar azaldı. (Aşağıdaki Tablo )

Bankaların zorunlu karşılığı tabi döviz tevdiat hesapları ( milyon dolar )

--------------------------------------------------------------------------------------

    Tarih            dolar        euro      altın         diğer

------------------    ---------------   ------------- -------------   ---------------

 24.06.2016          116,831       61,512       3,199          5,314

 04.11.2016          102,032        58,207      3,719          5,340

                          ---------------  --------------  -------------   ---------------

Fark                   - 14,799        - 3,403       + 520           - 26

 

Döviz  hesabı olanlar neden bozdurur?

Kur artışının duracağını düşünenler kar amacıyla  döviz bozdurmak isteyebilir. Döviz  hesaplarının bir kısmı  TL hesaplarına dönüşmüş olur. TL mevduat ve katılma fonları hesaplarında bir artış var… Haziranda 767 milyar lira iken Kasım ayında artarak  876  milyar liraya  yükselmiş. Döviz tevdiat hesaplarından para çekilince, Bankaların Merkez bankasında döviz  hesapları karşılığı olarak tutulan (isteyen banka TL karşılığı olarak ta tutabiliyor) '' Şarta bağlı döviz yükümlülükleri'' de Haziran Eylül arasında 8.079 milyar dolar azaldı.(aşağıdaki tablo)  

MB Uluslararası rezervler ve döviz likiditesi

(milyon dolar)

-----------------------------------------------------------------------------------------------

                                                         Haziran       Eylül

                                                            2016              2016        Fark

                                                         --------------      ------------    ------------

Resmi rezerv varlıkları                     121,800         117,844      - 3,956

Şarta bağlı döviz yükümlülükleri         75,813          67,734      - 8,079

Şarta Bağlı Döviz Yükümlülükleri iki kalemden oluşuyor.  Birisi Hazine Müsteşarlığı tarafından geri ödemesine garanti verilen kamu kesimi döviz kredilerinden bir yıl içinde ödenecek anapara ve faiz tutarları... Diğeri de  kalan vadesi bir yıldan uzun olan Kredi Mektuplu Döviz Tevdiat Hesapları ile TCMB bilançosunda yer alan "Bankacılık Sektörünün Döviz ve Altın Cinsinden Zorunlu Karşılıkları" ve "Akreditifler" kalemleridir.

Merkez Bankası  Döviz ve altın cinsinden zorunlu karşılıkları zaman zaman değiştirerek  döviz arzını ve kurları etkiliyor. Sonuçta Merkez Bankası Resmi döviz varlıkları da 3 milyar 956 milyon dolar azalmıştır. 

Bankalar, Merkez Bankasında tuttukları Döviz karşılıklarının bir kısmını  döviz hesaplarında faizlerin artması, TL de faizlerin düşmesi nedeniyle çekmiş olabilirler.

Ancak nerden bakarsak bakalım bu dövizler nereye gitti ?

Zira eğer piyasaya girseydi, döviz arzı artacak ve kur artışı bu kadar hızlı olmayacaktı .

Yurt dışına çıkan Kısa vadeli  yabacı yatırım sermayesi varlıklarını dövize çevirmiştir.

Siyasi ve sosyal ortam nedeniyle tasarruf sahibinde sisteme olan  güven azalması  sonucu  bir kısım yerleşikler yastık altına, bir kısım yerleşikler de yurt dışına para transfer etmiş olabilir. Varlık barışının getirdiği imkanlara rağmen yurt dışından kimse döviz getirmedi. Bu durum da para çıkışı ihtimalini artırıyor.

Dövizlerin yastık altına girmesi veya yerleşiklerin yurt dışına para transferi ekonomik açıdan en önemli  sorundur. Böyle olduğuna dair elimizde bir veri yok… Yalnızca böyle olmamasının temenni ederiz.

  • Yorumlar 1
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları