Dünya nereye? Biz nereye?

Esfender KORKMAZ

Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF) verilerine göre gelişmekte olan piyasalara portföy yatırımı olarak yabancı sermaye akışı Haziran ayında 13,3 milyar dolar iken  Temmuz ayında  yüzde 88 oranında artarak 25 milyar dolara çıktı.

Bizde de darbe teşebbüsü nedeniyle, henüz rakamları bilmiyoruz  ve fakat yabancı sermaye çıkışı oldu.

Temmuz ayındaki bu 25 milyar dolar yabancı sermaye hareketini 19.1 milyar doları gelişmekte olan Asya ülkelerine, 8.7 milyar doları ise Latin Amerika ülkelerine gitti. Gelişmekte olan Doğu Avrupa, Afrika ve Ortadoğu ülkelerinden ise  yabancı sermaye çıkışı  oldu.

2001 krizinden sonra  Türkiye sermaye hareketlerini tamamıyla serbest bıraktı. Geldiğimiz bu günkü durumda, sanayide ithal girdi payının yüzde 50'nin üstüne çıkması  ve bir sonuç olarak cari açığın sürmesi, yine   dış borç stoğunun artması nedeniyle artık yabancı sermaye girişine mutlak ihtiyacımız var. 

Ekonominin yumuşak karnı da  yabancı yatırım sermayesidir. Turizm gelirlerinin düşmesi ve  yabancı sermaye çıkışı bu gün için ekonomi açısından en önemli 2 sorundur.

Yapılması gereken sıcak para şeklindeki yabancı sermayenin, fiziki yatırımlara yönelmesini teşvik etmektir. Bunun için de siyaset üstü düşünmek ve kararlar almak  gerekir. Sermeye hareketlerini kısıtlamadan spekülatif  yabancı sermayenin kontrol edilmesi, buna karşılık doğrudan fiziki yatırım sermayesinin teşvik edilmesi gerekir.

Yabancı sermayeli yatırımların teşvik edilmesinin bir gerekçesi, teknoloji getirmesidir. Oysaki TÜİK'in yayınladığı Yabancı Kontrollü Girişim İstatistikleri, ileri teknoloji getiren yabancı sermaye oranının çok  düşük yüzde 4.4 düzeyinde olduğunu  gösteriyor. (Aşağıdaki tablo)

 

 

İmalat sanayindeki yabancı  kontrollü  üretimin, işletmelerin kullandığı teknoloji  düzeyine göre dağılımı   2014

--------------------------------------------------------------------------

Teknoloji

 düzeyi                     Yüzde

------------------------      ------------

Yüksek                        4,4

Orta-Yüksek                56,4

Orta-Düşük                 18,3

Düşük                         20,9

Toplam                    100,0

 

Yabancı sermaye sıfırdan yatırım yaparsa teknoloji  getiriyor. Karlı ve kurulu işletmeleri satın alan yabancı sermaye, teknoloji getirmiyor, ilave istihdam yaratmıyor  ve ilave katma değer yaratmıyor.

Bu nedenledir ki, Türkiye'de faaliyet gösteren yabancı yatırım sermayesi  toptan ve perakende ticaret  sektörünün yüzde 21.5'ini ve yine  kritik bir sektör olan bilgi ve iletişim sektörünün yüzde 41.7'sini kontrol ediyor.

Üretim değerine göre, 2014 yılında , sanayi ve hizmet sektöründe yabancı kontrol oranı yüzde 13.8'dir. İmalat sanayiinde tütün ürünleri tamamıyla  yabancı kontrolündedir. Bu sektörde yabancı kontrol oranı yüzde 89.6'dır.

esfender-060.jpg

Maalesef  TÜİK  Bankacılıkta yabancı kontrol rakamlarını vermiyor. Ancak bankacılık sektöründe de yabancı kontrolünün yüzde 50'ye ulaştığı biliniyor.

Yabancı sermaye hareketleri Türkiye için ne kadar gerekli ise, bankaların yabancı kontrolünden çıkarılması da o kadar gereklidir.  Zira ekonomik krizler de yabancı bankaların dışarıya döviz transfer etmesi, krizi derinleştirir.

 

Sonuç : Türkiye yabancı sermaye politikasını değiştirmeli :

 

1)            Bankacılık başta olmak üzere, kritik sektörlerde yabancı kontrolüne sınır getirilmelidir.

2)            Sıcak para ve spekülatif yabancı sermaye için yüzde bir oranında Merkez  Bankası'na karşılık yatırması şartı konulmalıdır. Ayrıca Spekülatif yabancı sermayenin ve sıcak paranın fiziki yatırımlara yönlendirilmesi  teşvik edilmelidir.

3)            Fiziki yatırımlar içinde de ileri teknoloji getiren yabancı sermaye daha fazla teşvik edilmelidir.

4)            Özelleştirilen devlet altyapı kurumlarının yabancı sermayeye blok satışı yapılmamalı, bu özelleştirmeler halka açılmalıdır.

  • Yorumlar 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Günün Karikatürü
Yeniçağ karikatur / Emre Ulaş