Erken seçim ekonomiyi yorar (I)

Esfender KORKMAZ

Türkiye de ekonomik, sosyal ve siyasi sorunlar aşırı derecede birikti. Erken seçim kararı çıkar da geçici veya azınlık hükümetleri  olursa bu sorunlar  bir daha aşılamayacak kadar artacaktır.

Ne olursa olsun, geçici hükümetler , siyasette teröristler, ekonomide spekülatörler  tarafından fırsat olarak  görülür. Önceki gün yaşadığımız   Suruç olayından sonra siyasilerin olayları daha sağlıklı değerlendirmesi ve  koalisyon için  daha çok fedakarlık etmeleri gerekir.

Kırmızı çizgilerini  ilan eden siyasi partiler oturup bir daha düşünmelidir. Eğer bu çizgiler millet tarafından tam kabul görseydi zaten millet onları iktidara getirirdi. O zaman kendilerinden önce Milletin kırmızı çizgilerine bakmaları gerekiyor.

Koalisyon olmadı...  Yeniden Milletin hakemliğine başvuralım diyenler  de düz mantık yapıyorlar. Böyle söyleyenlere karşı Millet’te “sen siyasetçi olarak fedekarlık yapmadın , beni siyasi hırsların için  kobay olarak mı kullanıyorsun” derse,  ne cevap verecekler ? 

Ekonomi bıçak sırtındadır. Erken seçime dayanmaz.  Zaten Üretici, tüketici, işveren, işçi, sivil toplum kuruluşları, erken seçim olursa, ekonomik sorunlar tırmanır beklentisi içinde olduklarını açıkladılar. Böyle bir beklenti içinde kimse yatırım yapmaz, tasarruflar yurt dışına çıkar.

Özetle, erken seçiminin ekonomide yaratacağı olası  riskler, hiçbir zaman  siyasi hesaplara sığmaz.

1. Kırılganlık ve spekülasyon artar.

Piyasada  kırılganlık o kadar arttı ki, artık dolar kuru için de aynen borsa gibi, oyun teorisi kapsamında yorum yapılıyor. MB reel kur endeksine göre  Dolar kuru dengede olduğu  halde, yine de sosyal ve siyasi olaylardan da etkileniyor.

İktisatta oyun teorisi, orijinal haliyle  bireyin başarısının diğerlerinin seçimlerine dayalı olduğu  alternatifler seçmesi gibi  bazı stratejik durumların matematiksel olarak davranış biçimlerini belirlemeye çalışır. Bu gün ise oyun teorisi birçok sınırlamalara  dayanan çok geniş bir etkileşim alanına sahiptir.

Geçici hükümetin ekonomi için radikal kararlar alması mümkün değildir. Bu durum kırılganlığı artıracak ve onu risk boyutuna  taşıyacaktır.

Kırılgan ve spekülatif bir piyasanın  da, enflasyon için  uygun bir  ortam oluşturacağı açıktır.

2. Düşük  büyüme  durgunluk düzeyinde devam eder ve  işsizlik artar

Ekonomide büyüme, dış kaynağa ve ithalat bağımlı bir yapı kazandı. Bu günkü dış faktörler ve iç  siyasi konjonktür  zaten azalmış olan yabancı sermaye girişinin daha çok azalmasına neden oldu. Erken seçim kararı ile doğrudan yabancı yatırım sermayesi girişi tamamıyla kesilebilir.  İthalatın finansmanı zorlaşır. Aramalı ve hammadde ithalatı azalır. Sanayi yüzde 70 oranında aramalı ve hammadde kullanıyor. İhracat malında  da ithal girdi oranı yüzde 80’dir. İthalatta azalma, üretimde ve ihracatta azalmaya yol açar.  Sonuçta büyüme oranı daha da  düşer.

Dünya Bankası  raporunda 2012 yılından beri devam eden düşük büyümenin 2017 yılına kadar devam edeceği belirtiliyor. Erken seçim bu süreyi uzatabilir.

2014 yılında yatırımların eksi 1.3 olması , yani gerilemesi, büyümenin bu senede düşük olacağını göstermektedir.

1-075.jpg

Öte yandan erken seçim bu günkü siyasi tablonun değişeceğini garanti etmez. Belirsizlik artar. Yatırım ortamı ortadan kalkar. Büyüme olumsuz etkilenir. Aşağıdaki  grafikte  görüldüğü gibi, büyümenin düşmesi işsizliği daha çok artırır.

2-060.jpg

Kaldı ki  işsiz sayısı  3 milyon olarak açıklanıyor. Gerçekte ise iş aramayan ve iş bulsa hemen başlayacak olan 2.5 milyonu da işsiz saymak gerekir. Geçici hükümetler 5.5 milyon işsize iş yaratacak plan- program yapamaz. Dahası Türkiye  de  1 milyon kayıtsız çalışan yabancı işçi var.  2 milyon açıkta bekleyen Suriyeli var.

Yani işsizliğin çözümü ,  radikal ve cesur kararlar gerektiriyor. Bu kararları geçici hükümetler alamaz. (Devam edeceğiz)

  • Yorumlar 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Günün Karikatürü
Yeniçağ karikatur / Emre Ulaş