"Evet"e Kürt seçmen desteği!

"Evet"e Kürt seçmen desteği!
Ağırlıkla Kürtlerin yaşadığı Doğu ve Güneydoğu illerindeki 'hayır oyları' çoğunlukta ama 1 Kasım seçimleriyle kıyaslandığında oy farklılaşmaları 'evet' lehinde oldu.

Bu tabloyu HDP'ye verilen oy sayılarıyla 'hayır' oyları arasındaki farklardan da görmek mümkün. Al Jazeera'den Gonca Şenay'ın haberine göre Doğu ve Güneydoğu'daki katılım ve evet oyları referandum sonucunda önemli rol oynadı. Hatta Cumhurbaşkanı Erdoğan da konuşmasında bu iki bölgedeki 'evet' oylarının yükselişine özel vurgu yaptı.

k1-018.jpgCUMHURBAŞKANI GÜNEYDOĞU'YA TEŞEKKÜR ETTİ

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, referandum gecesi Huber Köşkü'nde yaptığı açıklamada, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesindeki oylara ayrı bir vurgu yaptı, "Partilerin halk oylamasındaki pozisyonlarını dikkate aldığımızda, Güneydoğu Anadolu bölgesindeki tüm illerde 10 ilâ 20 puanlık artışlar olduğunu görüyoruz" dedi. 1 Kasım seçimlerine bakıldığında, Ağrı, Van, Hakkari, Şırnak, Siirt, Bitlis, Muş, Tunceli, Bingöl, Diyarbakır, Batman, Mardin ve Şanlıurfa'da "evet bloğunun" oyu yaklaşık 450 bin arttı. Bu da Türkiye'deki oy kullanan toplam seçmen sayısının yaklaşık yüzde 1'ine karşılık geliyor. 

2015'te yapılan 7 Haziran ve 1 Kasım seçimlerinde Kürt seçmenin tercihleri seçim sonuçlarının âkıbetini belirlemişti. Üstelik Türkiye’nin en önemli sorununun kalbinin attığı bu illerde seçmen tercihinin anlamı da başkaydı. Hendeklerle birlikte çatışmaların şehirlere taşınması, seçmenin 7 Haziran’dan 1 Kasım’a kısmen de olsa HDP'den kopmasına yol açtı. Ancak yine de HDP bölgede birinci parti olmayı sürdürdü. 

Seçimlerden yaklaşık 1,5 yıl sonra siyasette gerilimin yükselmesi ve HDP Eşbaşkanı Selahattin Demirtaş ve milletvekillerinin tutuklanması, belediyelerin neredeyse tamamının kayyuma devredilmesine rağmen bölgede seçmenin tepkisizliği başka bir siyasi okumayı da beraberinde getirdi. HDP cephesine yakın bazı uzmanlar da isimlerini vermeden de olsa seçmenin HDP'den vazgeçmediğini ancak parti ile arasına mesafe koyduğunu söyledi. 

İşte tüm bu yaşananlar Cumhurbaşkanlığı sistemi için gidilen referandum sürecinde Kürt seçmenin nerede duracağını, tercihinin ne olacağını önemli başlıklardan birini haline getirdi. Bölgede seçmenin HDP’ye hâlâ tepkili olduğu, tepkisini de AK Parti’ye oy vererek olmasa bile sandığa gitmeyerek göstereceği iddia ediliyordu.

Bazı illerde katılımın 5-7 aralığında düştü. Bazı illerde bu düşüş HDP’nin oy oranından düşerek sandığa “Hayır” olarak yansıdı. Hakkari, Şırnak gibi HDP’nin neredeyse tek parti olduğu bazı illerde ise AK Parti’de temsil edilen “Evet” oyları oransal olarak yüzde 25’in üzerine çıkarak HDP açısından sürpriz yaptı. Ağırlıkla Kürtlerin yaşadığı iller HDP’nin yanında duruşunu değiştirmedi ve “Hayır” dedi. Bölge "Hayır" dedi ama HDP'den yaşanan oy kaymaları Türkiye genelindeki "Evet" oylarına önemli katkı yaptı. 

HAKKARİ VE VAN'DA KATILIM DÜŞTÜ

Katılım oranının düştüğü illerden biri de HDP’nin tek parti olduğu Hakkari oldu. 1 Kasım seçimlerinde Hakkari’de katılım oranı yüzde 88’di. HDP ise yüzde 86 oy almıştı. Referandumda katılım oranı yüzde 80 oldu. Oy dağılımı şehirde “Evet”i temsil eden AK Parti lehinde değişti. “Hayır" yüzde 68,5, “Evet” ise yüzde 31,5 oldu. Hakkari'de 1 Kasım seçimlerinde HDP'nin aldığı oyu 114 bin seçmen vermişti. AKP'ye oy veren seçmen sayısı ise 17 bin idi. Oy değişimi rakamlara ise 41 bin "Evet", 85 bin "Hayır" olarak yansıdı. 

Şırnak da oy oranları Hakkari’ye paralel giden bölge illerinden. Şırnak’da katılımın yüzde 92 olduğu 7 Haziran seçimlerinde HDP yüzde 85,3, AK Parti yüzde 8,79 oy almıştı. 1 Kasım’da katılım yüzde 90 oldu. HDP yüzde 85,5, AK Parti yüzde 11,1 oranında oy aldı. Referandumda ise şehir genel olarak “Hayır” oyu kullandı ama HDP oy kaybetti. Öncelikle katılım yüzde 6 oranında düştü ve yüzde 84 oldu. Ancak HDP’nin temsil ettiği “Hayır” oyları yüzde 14 geriledi ve yüzde 71’de oldu. “Evet” oyları ise yüzde 28.59 çıktı. 1 Kasım seçimlerinde HDP 183 bin seçmenden, AK Parti ise 23 bin seçmenden oy almıştı. Referandumla gelen değişim rakamlarda kendisini şöyle gösterdi: 59 bin seçmen "Evet", 148 bin seçmen "Hayır" oyu verdi. 

MUŞ'UN TERCİHİ DEĞİŞTİ

Muş'da da değişim yaşandı. 1 Kasım seçimlerinde HDP şehirdeki seçmenin yüzde 61,8'inin oyunu alarak birinci parti olmuştu. AK Parti'nin oyu ise yüzde 33,9 olarak gerçekleşmişti. Muş'ta referandumda şehrin tercihinin değiştiği görüldü. "Evet" oyları yüzde 50,6, "Hayır" oyları ise yüzde 49,3 oldu. Oy sayılarında değişimi daha çarpıcı olarak görmek mümkün. 1 Kasım seçimlerinde şehinde AK Parti 61 bin, HDP 112 bin oy almıştı. Referandumda "Evet" oyları 87 bin, "Hayır" oyları ise 85 bin oldu. 

BİTLİS "EVET" DEDİ

AK Parti ile HDP'nin başabaş yarıştığı illerden Bitlis'te ise bu defa yarışı kazanan AK Parti'nin temsil ettiği "Evet" cephesi oldu. Şehirde "Evet" oyu 87 bin ile yüzde 59, "Hayır" ise 60 bin ile yüzde 40,6 çıktı. 1 Kasım seçimlerinde ise AK Parti 65 bin, HDP ise 73 bin oy almıştı. Oy oranları ise HDP'nin yüzde 49, AKP'nin ise yüzde 43'tü. 

Siirt'te "Evet" cephesi lehine oy değişimi yaşanan bölge illerinden biri oldu. 1 Kasım seçimlerinde şehirde HDP  yüzde 58 oy alan, AK Parti yüzde 36 oy almıştı. Buna göre HDP'ye oy veren seçmen sayısı 81 bin 700, AK Parti'ye oy veren seçmen sayısı ise 51 bin 400'dü. Referandumda "Hayır" oyları yüzde 52 ile önde çıktı. Bu ilde HDP'nin oy kaybı 74 bin olarak gerçekleşti. AK Parti tarafından temsil edilen "Evet" oyları ise 68 bin oldu. Bu ilde 1 Kasım seçimlerinde katılım oranı yüzde 85 iken referandumda yüzde 83 oldu. 

  • Yorumlar 18
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Günün Karikatürü
Yeniçağ karikatur / Emre Ulaş