Hep mano kazandı

A+A-
Esfender KORKMAZ

Mano, kumar oynatan kişinin kumar kazancından aldığı paydır. Oynayanlar, kazanır kaybeder ve fakat mano her zaman kazanır. BİST 100 Endeksi de kumara benziyor. Borsada işlem yapanlar bir sene kazanıyor, ertesi sene kaybediyor. Ancak aracılar hep kazanıyor.  
Aşağıdaki tablodan anlaşılacağı gibi, Borsa her zaman emme basma tulumba gibi çalışmaktır. Söz gelimi BİST 100 Endeksi,  2011'de yüzde 12.76 reel getiri sağlamış... 2012'de tekrar yüzde 12.1 reel kayıp getirmiştir. Yine 2014 yılında  reel kaybı 27.97 olmuş, buna karşılık 2015'te tersine reel getirisi yüzde 26.27  olmuştur.

es-032.jpg

Reel getiri hesabı enflasyonun etkisi giderildikten sonra ortaya çıkan kazanç ve kayıptır. Enflasyonun etkisi giderilmiş olmasına rağmen, Mart'an-Mart'a yıllar itibariyle, BİST 100 Endeksi'nin reel getirisi aşırı zik zaklı bir trent göstermiştir. Bu durum borsanın ne kadar kırılgan ve spekülatif olduğunu gösteriyor.   
Öte yandan son beş yılda mevduat hesapları faizi yalnızca 2011 yılında  reel getiri sağlamış... Kalan dört yılda reel faiz getirisi hep eksi olmuştur. Eğer faizden alınan yüzde 10 ve yüzde 15 vergi stopajını da çıkarsak, reel faiz getirisi daha düşük olacaktır. 
Eksi reel faiz mevduat sahibinin satın alma gücünü düşürmekte ve aynı zamanda mevduat sahibinden bankalara gelir transferine yol açmaktadır.  
Dolara gelince... Son beş yılda doların reel getirisi olmuştur. Son iki yılda elinde dolar tutanlar yüzde 22.7 oranında reel getiri sağlamışlardır. Euro ise bir önceki yıl yüzde 20.57 reel getiri, son bir yılda ise yüzde on  bir yılda dolar karşısında değer kaybeden Euro ise yüzde 14.93 reel kayıp getirmiştir. 
Aslında dövizi tasarruf aracı olarak tutmak yanlıştır. Türkiye açısından sorun enflasyonun yüksek, TL mevdut faiz getirisinin eksi olması ve genel olarak da TL'ye olan güvenin düşük olmasından kaynaklanmaktadır.

es1-019.jpg

Son beş yılın ilk yılında, ilk iki yılında yüzde 52 reel getiri sağlayan altın, son üç yılda düşmeye devam etmiş ve bu üç yıl için yüzde 21 oranında reel kayıp getirmiştir.
Küreselleşmenin en kötü tohumu, spekülatif piyasa yaratmasıdır. Finans sektörü reel sektörün sürekli balon yapması ve reel sektör ile finans sektörü arasındaki dengenin bozulmasıdır.

 

  • Yorumlar 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları