Hipermarketler Yasası neden rafta bekletiliyor?

İsrafil K.KUMBASAR

15 yılda 21 hipermarkete, 125 süpermarkete ve 530 indirimli markete ulaşan, 2008 yılı içerisinde de tam 38 yeni mağaza açan CarrefourSA’nın Genel Müdürü Guillaume Vicaire, 2009’da yeni açılışlar ve birleşmelerle daha da büyüyeceklerini belirterek şöyle dedi:
- “Önümüzdeki 3 yıl içinde 7 bin istihdam yaratarak, büyümeye destek olacağız. Hem kalifiye, hem de vasıfsız iş gücüne fırsat sağlayacağız.”
Bu sözler, kapıya dayanan küresel kriz karşısında “Bize bir şey olmaz” diyen Tayyip Erdoğan’a büyük bir ‘ilham’ kaynağı oldu.
2011 yılına kadar işe alınacağı söylenen ‘7 bin’ kişinin, ‘70 bin’ kişiyi işinden edeceğini aklına dahi getirmeyen Erdoğan, Hindistan yolculuğu sırasında TOBB Başkanı Rıfat Hisarcıklıoğlu’nun yakasına yapışarak şöyle seslendi:
- “TOBB’un 1 milyon 300 bin üyesi var. Birliğin her üyesinin bir işçi istihdam etmesi halinde, istihdam sorunu büyük ölçüde çözülür.”
Ne de güzel bir çözüm önerisi değil mi?
En baba ekonomistin bile dudaklarını uçuklatacak nitelikte.

* * *

Son yıllarda ‘yabancı sermaye’ desteğiyle mantar gibi çoğalan ‘hiper’, ‘gros’ ve ‘süper’ marketler, gerek ‘mal çeşitliliği’, gerekse ‘fiyat avantajları’ nedeniyle, kısa zamanda geleneksel perakendecilere karşı önemli avantajlar elde ettiler.
Büyük marketlerin piyasadaki paylarını hızla yükseltmesi, ‘üretici’ ve ‘tedarikçi’ kesimde ‘tekelleşmeyi’ de beraberinde getirdi.
Piyasada ‘kendi yağları’ ile kavrulmaya çalışan yerli sermayeye ait firmalar, küçüle küçüle, sonunda ‘havlu atma’ noktasına geldi.
Kurulan her yeni süper market; etrafındaki onlarca ‘küçük esnafın’ kepenk indirmesine, yüzlerce ‘zanaatkârın’ işsiz kalmasına neden oluyor.
‘Kuralsız’ bir şekilde çoğalan büyük mağazalar karşısında, başta bakkallar olmak üzere geleneksel perakendeciler birer birer piyasadan çekiliyor.
Ayakta kalabilenler ise ‘eleman’ çıkarıyor.
1996’da yüzde 67 olan bakkalların pazar payı, bugün yüzde 20’lere kadar gerilemiş durumda.

* * *


Önce marketler, sonra süper marketler, en sonunda da hiperleri girdi dünyamıza.
Ama çocukluğumuzdan beri adeta aileden biri gibi algılanan mahalle bakkalları hâlâ direniyorlar.
Geleneksel perakendecilerin, hipermarketlerin rekabetine karşı korunması amacıyla hazırlanan ‘Hipermarketler Yasası’, AKP’nin iktidara gelmesiyle birlikte rafa kaldırıldı.
Esnaf kuruluşlarının genel kurullarına katılan hükümet temsilcileri, bugüne kadar süpermarketlerin, ‘şehir dışına’ çıkarılması konusunda birçok vaatlerde bulundular.
Ancak küçük esnaf, her geçen gün süper marketler karşısında eriyip giderken, hükümet tasarıyı TBMM’ye indirmemekteki ısrarını sürdürüyor.
Tayyip Erdoğan’ın TOBB Başkanı’na gösterdiği örnek, tasarının artık bir daha gündeme gelmeyeceğinin açık bir işareti gibi.
Eğer, gerekli yasal düzenlemeler yapılmazsa, ‘kendi öz kaynaklarıyla’ ayakta durmaya çalışan geleneksel perakendeciler, yakında topyekün kapılarına kilit vurmak zorunda kalacak.
‘Bakkal Amca’ efsanesi sona erecek.

  • Yorumlar 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Günün Karikatürü
Yeniçağ karikatur / Emre Ulaş