Kanallar

A+A-
Altemur KILIÇ

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan  “Çılgın Projesini” , Marmara’dan Karadeniz’e Boğaz’a alternatif olacak bir kanal açmak projesini açıklayınca bazı vatandaşların aklına tv kanalları açılması gelmiş. Yeni kanala ne hacet. Malum tv kanalları zaten Erdoğan’ın emrinde!!!
Benim aklıma hemen Osmanlının güçlü Sadrazamlarından Sokullu Mehmet Paşa geldi... Hem Paşa uzaktan hısımımız olurmuş.. Ankara’da rahmetli Dr. Adnan Sokullu vardı, ana tarafından akrabamızdı.
Sokullu Mehmet Paşa (1505-1579) Kanuni Sultan Süleyman döneminde Osmanlı Donanmasının Kaptan-ı Deryalığı ve gene Kanuni Sultan Süleyman, II. Selim ve III. Murat devirlerinde toplam 14 yıl, 3 ay, 17 gün Osmanlı İmparatorluğu’nun sadrazamlığını yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır. Kanuni Sultan Süleyman’ın son vezir-i azamı olmuştur.
Don ve İdil ırmakları arasında bir kanal açarak Osmanlı donanmasına Hazar Denizi yolunu açma, Süveyş Kanalı’nı açma, İzmit Körfezi-Sapanca Gölü-Sakarya Nehri üzerinden Karadeniz’e alternatif bir boğaz açma gibi çağının ötesinde projeleri vardı. Don-İdil kanalı için gerekli işgücü seferber edildi, ancak hava şartları nedeniyle çalışmalar sürdürülemedi. Süveyş Kanalı düşüncesiyle ön adım olarak Sudan zapt edildi. Ancak bu proje de sonuca ulaşamadı. Devlet teşkilatı içinde de önemli düzenlemeler yapmıştı.
Süveyş Kanalı da Osmanlı döneminde Sokullu Mehmet Paşa’nın projesiydi. Temelleri Osmanlı döneminde atılmıştı..
Ancak Napolyon da Mısır’ı fethettikten sonra 1799’da bu konuda etütler yaptırmış.  Yakın tarihimizde yeri olan Süveyş Kanalı Akdeniz’le Kızıldeniz’i birbirine bağlayan yapay su yoludur. Önce İpek-Baharat yolunu kısaltmıştı. Kanal Mısır’a egemen olan İngiltere tarafından 1869’da açılmıştır. Kanalın asıl mimarı Fransız Mühendis Vikont Ferdinand de Lessepstir.(1805-1894)

Panama Kanalı
Lesseps Süveyş başarısını Panama Kanalı’nı açarak devam ettirmek istedi ama proje, tifüs ve sıtma salgını yüzünden akamete uğradı, tamamlanamadı. Panama Kanalı 1914’te ABD tarafından tamamlandı.
Dünyada mesela Panama Kanalı aktarma kapakları olmayan en uzun kanaldır.
Panama Kanalı, Orta Amerika’nın en güney ülkesi Panama  topraklarında yer alır ve Atlas Okyanusu ile Büyük Okyanus’a bağlanır.
İnşası ABD tarafından tamamlanmış ve kanal 1914’te hizmete açılmıştır. 77 kilometre uzunluğundaki kanalın yapımı sırasında, sıtma  ve sarı humma gibi hastalıklardan büyük toprak kaymalarına kadar her türlü güçlükle karşılaşılmış ve yaklaşık 27.500 kanal çalışanı bu süreçte can vermiştir. Bu kanal Güney Amerika ve Kuzey Amerika’yı birbirinden ayırır.

Korint Kanalı
Önemli bir diğer kanal da Yunanistan’daki Korint Kanalı’dır.
Korint Kanalı, Yunanistan’ın kuzey kara topraklarını Mora Yarımadası’ndan (Yunanca Peloponnesos) ayıran tümüyle yapay kanalın ismidir.
Kanalı kazmak için Korint Kıstağı bölgesinin en ince yeri seçilmiştir. Yapımı 1881 ile 1893 yılları arasıdır. Uzunluğu yaklaşık 6,3 km’dir ve Korint Körfezi ile Saronik Körfezi’ni birbirine bağlar.
Ege denizinden Adriyatik denizine bağlantıyı kurmak için, kanalın bulunduğu en yüksek noktadan 84 metre kadar dibe, sert taşlıktan oluşan beldeyi kazma mecburiyeti vardı. Sadece bu gerekçe ile bugün ortalama 8 metre su derinliği elde edilebilmiştir. Kanalın duvarları birbirine eşit uzaklıkta değildir.Yukarı duvarları 24 metre, aşağısı ise birbirine 21 metre uzaklıktadır. Kanal 1893’ten bugüne kadar yaklaşık 400 km tasarruf sağlamaktadır.
Kanalın özelliklerinden birisi de, iki girişte mevcut olan, motor gücü sayesinde suya batırılabilen köprülerdir. Yapıldığı yıllarda, navigasyon teknolojisinin gelişmemiş olmasından dolayı Mora Yarımadası’nın etrafından 400 km lik deniz yolunun epeyce zor ve tehlikeli olması, bu kanalın ekonomik ve güvenlik boyutunu bir hayli artırmıştır. Navigasyon teknolojisinin ilerlemesi ile bu kanal her geçen gün taşıdığı önemi yitirmektedir. Kanalın genişliği bugün yalnızca küçük boyuttaki gemilere göredir.

Kanal Harekâtı
Birinci Dünya Savaşı’nın Osmanlı Ordusu için önemli harekâtları Süveyş Kanalı üzerindeki 1. ve 2. Kanal Harekâtlarıdır. Bu harekâtların hikâyesi başka bir Pazar’a.

  • Yorumlar 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları