Karabağ, Rusya'nın tekelinde

A+A-
Esfender KORKMAZ

Putin, Aliyev ve Sarkiysan 20 Haziran günü St. Petesburg'da bir araya gelerek, Ermeni işgali altındaki Dağlık Karabağ için bazı prensiplerde   anlaştılar.

1) Azerbaycan'ın Ermeni işgali altında bulunan illerinden önce beş il sonra 2 il tahliye edilecek.

2) Karabağ ile Ermenistan arasında bir koridor tespit edilecek.

3) Dağlık Karabağ'ın statüsü belirlenecek .

İşgal altındaki iller

Dağlık Karabağ veya yukarı Karabağ denilen bölge 4 bin 400 kilometrelik bir alanı kapsıyor. 

Ermeniler 1991ve 1993'te işgal ettikleri Azeri yerleşim bölgeleri Hankendi, Hocalı, Şuşa, Laçın, Hocavend, Kelbecer, Ağdere, Ağdam. Savaşta Azerbaycan topraklarının yüzde 20'si işgal edilirken, 1 milyona yakın Azeri de doğduğu toprakları terk etmek zorunda kaldı.

Koridor sorunu

Ermenistan ve Azerbaycan 1922 yılında Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği'ne katıldı. Azerbaycan sınırları içinde kalan Karabağ'a da 1923 yılında bir otonom bölge statüsü verildi. 

1832 yılı Rus Çarlığı resmi nüfus sayımında Karabağ bölgesinin yüzde  64.4'ü Müslüman yüzde 34.8'ise Ermeni olduğu kayıt altına alınmıştır. Sonraları Karabağ'a Ermeni nüfus yerleştirilmiştir. 1990 yılında Sovyetlerin dağılmasından sonra, Ermenistan'la Karabağ arasında bağlantı sağlamak için bir koridor açmak istemiş, 1992 savaşında Azerbaycan sınırları içinden Laçın Koridoru'nu açmıştır.

1994'te imzalanan Karabağ Savaşı'nın ateşkes anlaşması ardında Dağlık Karabağ Cumhuriyeti'nin kontrolü Ermenilere geçmişse de resmî olarak Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Laçın Rayonu'nun bir parçasıdır.

Bu koridordan Dağlık Karabağ, Ermenistan'dan muazzam miktarda gıda ve diğer malzeme kargolarını teslim almaktadır

Dağlık Karabağ'a statü

Azerbaycan ve Ermenistan 1992 başında Avrupa, Güvenlik ve İşbirliği Konferansı'na (bugünkü AGİK) üye oldular.

Bu örgüt; devletler, işgal olgusu, etnik sorunlar, sınır sorunları ve diğer konular hakkında anlaşma elde edemediği takdirde, bir veya birkaç devleti, sorunun çözümü için arabulucu olarak görevlendirip, sorunu çözmeye çalışıyor.

AGİK, Karadağ sorununun araştırılması ve çözümü için, Eş Başkanlığını Fransa, ABD ve Rusya'nın yaptığı, Türkiye, Almanya, İtalya, Portekiz, Hollanda, Belarus, İsviçre ve Finlandiya'nın üye olarak yer aldığı MİNSK Grubu'nu kurdu.

MİNSK Grubu, en son olarak 2009 yılında Madrid Prensipleri olarak adlandırılan bir plan yaptı:

* Dağlık Karabağ'ın çevresindeki işgal edilmiş bölgelerin Azerbaycan kontrolüne bırakılması * Dağlık Karabağ'a güvenliğini ve kendi yönetimi garanti edecek şekilde ara bir statü verilmesini ve nihai statüsünün daha sonra belirlenmesi * Ermenistan ile Dağlık Karabağ'ın irtibatını sağlayan koridorun açılması * Yerlerinden edilmiş kişilerin topraklarına dönmesi,

Barış Gücü'nün işlevini yerine getirecek şekilde uluslararası güvence sağlanması.

Maalesef MİNSK Grubu, Karabağ sorununu çözmekte isteksiz davranıyor ve hatta sorunun çözümü için Birleşmiş Milletler'de (BM) müzakere edilmesine bile karşı çıkıyorlardı.

Rusya ise öteden beri her iki ülkeyi de yeniden kontrol altına almak istiyordu. Gerçekte ise savaş sırasında Ermenistan'a destek vermişti.

ABD ve Fransa ise maalesef ne yaptıklarını bilmiyor. Meydanı her zaman Rusya'ya kaptırıyorlar.

Komşu İran, Ermenistan'ı tutuyor. Ermenistan'da iş yapıyor. Arazi satın alıyor. Zira İran'ın Güney Azerbaycan kısmında 30 milyon Azeri yaşıyor. İran, bunların Kuzey Azerbaycan'la birleşmesinden korkuyor.

Türkiye'ye gelince... Türkiye gücü nispetinde de etkili olamamıştır. Gücünü Orta Doğu yanlışına harcamıştır. Türkiye'nin dış politika yanlışları maalesef Rusya'nın "yakın çevre"sinde yeniden alternatif olmasını sağlamıştır.

  • Yorumlar 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları