Kazaklar erken seçime gidiyor

Kürşad ZORLU

Bağımsızlığının 20. yıldönümünde Kazakistan ekonomisi kolay olmayan bir yolu tamamlamıştır. Bu kısa zaman zarfında ülke, üç krizi başarılı bir şekilde aşmıştır: Birincisi Sovyetler Birliği’nin sistem olarak çöküşü, ikincisi 1998 Asya krizi ve üçüncüsü 2007-2009 yıllarında küresel mali kriz... Bunların ülke açısından istikrarlı ekonominin ve büyük potansiyelin sağlanmasına öncülük eden mukavemet testleri olduğu ileri sürülebilir.  2011 yılının Ocak-Haziran döneminde Kazakistan ekonomisine giren  Y abancı  D oğrudan  Y atırım tutarı 10 milyar dolara erişmiştir. 2010 yılında Kazakistan, çekilen yatırım miktarı bakımından dünyada 19 ’ uncu, Asya’da 5’inci ve Bağımsız Devletler Topluluğunda Rusya’dan sonra ikinci olmuştur. Kazakistan’ın GSYİH’si son 20 yıl boyunca hayret verici bir büyüme göstermiştir. Şu anda reel olarak 140 milyar dolara ulaşmıştır. Ülkenin kişi başına GSYİH dinamikleri de değişmiştir. 1996-2010 yılları arasında bu endeks 3.7 kat veya yüzde 370 büyümüş olup, Birleşmiş Milletler 2008 yılında Kazakistan’ı, ortalamanın üzerinde gelire sahip ülkeler listesine dahil etmiştir. 2010 yılında Kazakistan’ın kişi başına GSYİH’sı dünya ortalamasını geçerek 11.100 dolara ulaşmıştır. Kazakistan, bölgesel ölçekte oldukça yüksek ekonomik büyüme hızlarından birini yakalamıştır. 


Demokrasi hamlesi
Kazakistan’ın kısa zamandaki başarısı, ekonomik yükselişi ve siyasi istikrarında ülkenin kurucu devlet başkanı Nursultan Nazarbayev ve önderliğindeki Nur-Otan partisinin büyük rol oynadığı ifade edilebilir. Ancak yasal olarak çok partili sisteme rağmen Nur-Otan, 2007’den itibaren diğer partilerin %7 seçim barajını geçememesinden dolayı Parlamentodaki tekelliğini sürdürüyor. Bu durum dünyaya kendisi kanıtlamak isteyen Kazak Türkleri için ciddi bir sorun teşkil ediyor. Zira Nur-Otan partisi tarafından değiştirilen yasayla, normal koşullarda Ağustos ayında yapılması gereken seçimler Ocak ayına çekildi ve %7 seçim barajını aşamamış olsa bile seçimlerde ikinci olan partinin parlamentoya girebilmesi kararı alındı.


Muhtemel seçim sonucu...
Bir değişiklik olmazsa seçimlerde 8 parti yarışması bekleniyor. Şüphesiz bu seçimin en güçlü adayı Nur-Otan partisi. Onun dışında KOBİ’lerin partisi olarak algılanan  “Ak Jol” (Ak Yol) Demokrat Partinin şansının yüksek olduğu söyleniyor. Kazak milliyetçi-vatanseverleri çatısı altına toplamaya çalışan  “Ruhaniyat”  Yeşiller Partisi de Meclise girme konusunda çok umutlu. Ama gözler iktidar partisini çok sert bir dille sınayan ana muhalefet konumundaki Ulusal Sosyal Demokrat Partisinde. Parti liderleri şimdiden seçmenlerin %50’sinin oylarını alacaklarını ilan etmiş durumdalar. Bunların dışında Kazakistan Halk Komünist Partisi, Kazakistan Vatanseverler Partisi,  “Awul”  (Köy) Partisi,  “Adilet”  (Adalet) Demokrat Partisi seçim maratonuna katılan diğer partileri oluşturuyor. Kazakistan’da 15 Ocak tarihinde yapılacak erken seçimin en az iki partiyi meclise sokacağı kesin. Bu sonuç çeşitli vesilelerle ABD başta olmak üzere Avrupalı ülkelerin eleştirilerine maruz kalan Kazakistan’ın uluslararası sistemde elini kuvvetlendirebilir. Üstelik Astana yönetiminin AGİT’in istediği hızda olmasa da demokratikleşme sürecinde süreklilik arz eden bir dizi reform gerçekleştirdiği hatırlanırsa, halkın istek ve beklentilerine uygun bir demokrasi yönteminin daha önemli olduğu anlaşılabilir.

  • Yorumlar 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Günün Karikatürü
Yeniçağ karikatur / Emre Ulaş