Kırgızların seçiminden kim galip çıkacak?

Kürşad ZORLU

Tanrı Dağları’nın eteklerinde yine önemli bir seçim ve demokrasi sınavı yaşanıyor. Bu kez adresimiz Kırgızistan. Gözlemcilik görevini yerine getirmek üzere Kırgız hava yolları ile başkent Bişkek’e ulaştık. Havalimanına indiğimizde diğer vatandaşlarla çok hızlı ve sorunsuz biçimde gümrük kapısından geçtik. Son gelişimizden bu tarafa Bişkek sokaklarında belirgin bir değişiklik yok. Işıklandırma problemi ve asfaltlama çalışmalarının yetersizliği gözlerden kaçmıyor. Türkiye ile kıyaslamak gerekirse Kırgızistan’da 1 dolar 45 som (para birimi) ve benzinin litre fiyatı 38 som (1,5 lira), ekmek 10-15 som, etin fiyatı ise 490 som. Ortalama maaşlar 150-250 dolar seviyesinde iken ev kiraları 200 dolardan başlıyor.
3 milyon 35 bin kayıtlı seçmenin bulunduğu Kırgızistan’da farklı ülke ve kuruluşlardan yaklaşık 500 gözlemci seçimleri takip ediyor. Kırgızistan’da Cumhurbaşkanı adayı olabilmek için 30 bin kişinin imzası ve Kırgız Türkçesi sınavında başarılı olunması gerekiyor. Aday kabul sürecinde 83 kişi başvuruda bulunsa da bugün itibariyle 16 kişi Cumhurbaşkanı olmak için yarışıyor.


Seçimdeki önemli detaylar
Genel olarak bir olumsuzluk ya da seçimleri ihlal sayılabilecek olaylarla karşılaşılmıyor. Fakat halkın bu konudaki hassasiyeti oldukça fazla. Eğer bir baskı ya da hile görülürse bunu yapanların affedilmeyeceği ifade ediliyor. Seçimin en güçlü adayı olarak Başbakan Almazbek Atambayev gösteriliyor. Ülkenin kuzey bölgesinin desteğini alan Atambayev’in özellikle Bişkek’te yüksek bir oy oranına ulaşması bekleniyor. Bişkek’te kiminle görüştüysek hemen herkes “ülke yönetmenin kolay bir iş olmadığı ve bunu yapacak kişinin şu an için Atambayev olduğu” şeklinde bir görüş seslendiriyor. Ancak Atambayev’in işi o kadar da kolay değil. Atambayev’den sonra en güçlü adaylar arasında seslendirilen Adahan Madumarov ve Kamçıbek Taşiyev’in Kırgızistan’ın güney bölgesinde yoğun bir taraftar kitlesi bulunuyor. Özellikle Taşiyev’in ateşli taraftarları dikkat çekiyor. Seçimlerin ikinci tura kalması durumunda -bölgedeki gazeteciler 2 veya  3 adayın ikinci tura kalacağını belirtiyor- bu iki adayın birleşme eğilimi Celalabat ve Oş şehirlerinde açıkça konuşuluyor. Bu durumda Atambayev açısından seçimin ikinci tura bırakılmaması gerekiyor. Atambayev güney bölgesinde çok sayıda miting düzenliyor ve “hepimiz bir ağacın dallarıyız” sözleriyle, bu bölgedeki konuşmalarını Türklük ortak vurgusu üzerine kuruyor. Hedef kitlesi ise güney bölgesindeki olayların durulmasını isteyen Özbek, Tacik, Afgan ve Kırgızlar...
Sokaktaki vatandaşla konuştuğumuzda 30 Ekim’deki seçimlerde iki önemli algının etkili olacağı anlaşılıyor. İlki ülkedeki kaos ve belirsizliğin son bularak yeniden büyümenin yakalanması zorunluluğu.


Provokatörler tetikte
Gözlemlediğimiz kadarıyla genç seçmenlerde bu eğilim çok kuvvetli. İkincisi ve en önemlisi açık bir Kuzey-Güney mücadelesinin yaşanması. Güneydeki seçmenler üzerinde Atambayev’in Cumhurbaşkanı olması durumunda yakın çevresine kuzeylilerin getirileceği ve oligarşik bir sistemin kurulacağı şeklindeki yorumlar kullanılıyor. Sonuç olarak Kırgızistan’da ilk izlenimlerimiz olumlu ve yarışta ibre Başbakan Atambayev’den yana. Hemen arkasında iki güçlü rakibi var. Umarız sonuçlar bir kaos ve kargaşaya sebep olmaz. Zira geçmişteki tecrübeler bu ihtimali imkânsız olmaktan uzaklaştırıyor.

  • Yorumlar 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Günün Karikatürü
Yeniçağ karikatur / Emre Ulaş