Kolon yıkılırsa herkes altında kalır

Kürşad ZORLU

Bireysel açıdan kimlik, toplumsal uyum ve bütünleşmenin boyutunu belirlemekle birlikte aidiyet duygusunu geliştirme ve bir yaşam felsefesi meydana getirebilme açısından güçlü biz zemin vazifesi görmektedir. Özellikle son dönemde yoğunlaşan kimlik konusundaki tartışmalar bir tarafa toplumun güçlenmesi adına uzlaşma isteği ve inancı olan bireylerin aynı toplumsal sistemin gelecekteki başarısı üzerine odaklanması, düşünce ve hayallerini bu yönde geliştirmesi çok önemlidir. Bu istek ya da beklentinin bizim gibi toplumlarda sonuç verebilmesini için  “kültür” ve “dil”  arasındaki bağlantının iyi anlaşılması ve bu bağın korunabilmesi gerekmektedir.
Bu kapsamda Batı düşüncesinin (Kıta Avrupa’sı ve Kuzey Amerika) ya da onun ortaya koyduğu ölçülerle gerçekleşen bilgi üretme süreçlerinin mutlak üstünlüğü yakın tarihimizin sorguladığı hususlar arasındadır. Bir bakıma Batılı değerlerin her sistem ve şart altında  “en iyisi”  olduğu görüşü kökten reddedilmeye muhtaçtır. Yale Üniversitesi psikologlarından Miligram’ın ABD’nin belli bölgelerinde yaptığı bir araştırma farklı kültürlere dayatılan “en iyi” yaklaşımını özetler niteliktedir. Miligram özellikle kentlerdeki çok sayıda insanın zor durumdaki bir çocuğa yardım edip etmeyeceğini incelerken katılımcıların üçte ikisinin “asla yardım etmem” görüşünde ortaklaştığını fark etmiştir. Oysa ki küçük kasabalarda durum biraz daha farklıdır. Yine doğu toplumlarında bu davranış biçiminin oldukça olumlandığı görülmektedir. Çok açık ki insanı, insan davranışlarını ve algılama biçimini kültürel çevresi yönlendirmektedir. Gelinen noktada epistemolojik (bilimsel bilgiye ulaşma yolu) tartışmalar yükselmiş ve bununla birlikte kültürel görecelik yani kültürün toplumdan topluma ve hatta aynı toplumun farklı alt sistemlerinde değiştiği inancı yerleşmiştir.
İşte bu ikilemin odağında “dil” konusu gündeme gelmektedir. Toplumların gerçek dünyası geçmişten geleceğe taşınan dil alışkanlıkları ile hayat bulur. Dil farklılaşmasının toplumların dünyayı algılama ve kavramlaştırma sürecinde temel belirleyici olduğunu belirtmek gerekir. Benjamin Whorf evrendeki nesneleri, olayları ve değerleri algılama uğraşında olan insanların kullandıkları dil aynı değilse ya da uyum sorunu yaşıyorsa, o insanların kültür öğesi başta olmak üzere farklı düşünüp öyle yaşamaya başlayacaklarını belirtmektedir. Burada özgürlük kısıtlamasından söz edilemez. Zira bugün, bize rol model olarak sunulan en özgür toplumlarda bile dilin kullanımı konusunda bir eşbiçimsellik söz konusudur. Dil ve kültür, birbiri üzerinde egemenlik kurmasa da birbirini tartışmasız etkileyen ve içeriğini belirleyen unsurlardır. Aynı düşünmeyen ve hissetmeyen insanların ayrışmasına neden olan unsurlardan birisi de kullandığımız dili de içine alan simgeler bütünüdür. Eğer simgeler bireyler arasında farklılaşıyorsa o toplumun tüm kurumları psikolojik ve hatta fiziki olarak bir çatışma ortamına sürüklenebilmektedir.
Bütün bu yaklaşımlardan hareketle şunlar söylenebilir. Türkiye üzerinde hesapları olan güç odakları, yıllarca bütün saldırılara ve oyunlara rağmen istedikleri nihai sonuca ulaşamadılar. Ama kendisini iyice hissettiren bir tehlikeyi de görmemek mümkün değil. Milletimizi birbirine bağlayan dilimizle, kültürel dokumuzla oynanması geri döndürülmesi zor bir süreci tetikleyecektir. Nitekim toplumsal sistemimizde taşıyıcı kolon  “dil” dir. O yıkılırsa ya da ortaklık statüsünü kaybederse kültürel parçalanma ve ardından yıkılma başlayacaktır.

  • Yorumlar 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Günün Karikatürü
Yeniçağ karikatur / Emre Ulaş