Kosova'da Türkler ve Türkçe

Ahmet B. ERCİLASUN

               Şimdi bağımsız bir cumhuriyet olan Kosova, 1389-1912 yılları arasında tam 523 yıl Türklerin idaresinde kalmıştı. 1389'daki Birinci Kosova Savaşı, Osmanlı Türklerinin Balkanlardaki en önemli savaşlarından biriydi. Murat Hüdavendigâr'ın şehadeti pahasına kazanılan bu zaferden sonra Balkanların büyük bir kısmı kesin şekilde Türk toprağı hâline gelmişti. Birinci Murat'ın Priştine'deki kabri, 500 küsur yıllık Türk hâkimiyetinin mübarek bir timsali gibi bugün de o topraklarda bütün uhreviyeti ve haşmetiyle durmaktadır. 1912'deki meş'um Balkan Savaşı'ndan sonra birçok Balkan toprağı gibi Kosova da elimizden çıktı.

                Sırplarla Arnavutlar arasındaki kanlı savaşlardan sonra, 1999 yılında NATO'nun müdahalesiyle Kosova, Birleşmiş Milletler yönetimine girmiş, 17 Şubat 2008 yılında da bağımsız bir ülke olmuştur.

                Yaklaşık olarak 11 000 kilometrekarelik bir alana sahip olan Kosova'nın nüfusu 2011 sayımına göre 1.739.835 kişiden oluşmaktadır. Nüfusun % 93'e yakın kısmı (1.616.869 kişi) Arnavut'tur. Ülkede % 1,58 oranında Boşnak (27.533 kişi), % 1, 47 oranında Sırp (25.532 kişi), % 1, 08 oranında Türk (18.738 kişi) bulunmaktadır. Nüfusun % 95,61'i (1.663.412 kişi) Müslüman'dır.

                Kosova'nın yedi vilayeti vardır: Priştine, Prizren, İpek, Mitroviça, Gilan, Yakova, Ferizovik. Priştine, ülkenin başkentidir. Prizren, Türklerin en yoğun olarak yaşadıkları vilayettir. Osmanlı döneminde en çok divan şairinin yetiştiği yerlerden biridir. Şehir bugün bile tipik bir Osmanlı şehri görünümündedir. İpek, Mehmet Akif'in baba yurdudur.

                18 küsur binlik nüfuslarına bakarak Kosova'daki Türkleri önemsiz saymamalıdır. Orada çok canlı bir Türk varlığı bulunmaktadır. Diliyle, edebiyatıyla, musikisiyle, görenek ve gelenekleriyle Türk kültürü Kosova'nın vazgeçilmez bir unsurudur. 60 küsur yıldır Prizren'de faaliyet gösteren Doğru Yol Türk Kültür ve Sanat Derneği, bütün millî günleri kutlamakta, çocuklara Türk kültürünü öğreten kurslar açmakta, sık sık düzenlediği konserlerle Türk musikisinin büyüsünü ruhlara ve beyinlere sindirmektedir. Diyebilirim ki Kosova'daki her Türk öğretmen bu derneğin gönüllü çalışanıdır.

                Priştine Üniversitesi Filoloji Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü de Kosova Türklüğünün önemli kurumlarından biridir. Bölüm 1988 yılından beri öğretim ve araştırma faaliyetlerini yürütmekte ve Türkoloji uzmanları yetiştirmektedir.

                Önemli kurumlardan biri de 2000 yılında Nimetullah Hafız tarafından kurulan Balkan Türkoloji Araştırmaları Merkezi (BAL-TAM)'dir. Dil profesörü Dr. Nimettullah Hafız ve Eski Türk Edebiyatı profesörü Dr. Tacida Hafız'ın gayretleriyle milletler arası bir bilim kuruluşu hâline gelen BAL-TAM, milletler arası sempozyumlar ve seminerler düzenlemekte ve BAL-TAM adlı ilmî bir dergi yayımlamaktadır.

                Ve nihayet önemli bir Kosovalı Türk'ten bahsedeceğim. Dr. Taner Güçlütürk. Kosova Cumhurbaşkanlığı Danışma Konseyi üyesi ve Resmî Diller Çalışma Grubu Başkanı. Yugoslavya döneminde Arnavutça ve Sırpça ile birlikte Kosova'nın resmî dillerinden biri olan Türkçe, Birleşmiş Milletler yönetimi sırasında resmiyetten kaldırılmış, 2006 yılındaki bir yasa ile de Türkçenin kullanımı belediyelerin insafına terk edilmişti. Bunun sonunda da 2012 yılında Türkçenin resmî kullanımı neredeyse tamamen ortadan kalkmıştı. Güçlütürk'ün ısrarlı ve sürekli çalışmaları sayesinde Türkçe 2015 yılında yeniden resmî statü kazandı. Şu anda Türkçe Prizren'de resmî dil; Mitroviça, Vıçıtırın, Gilan ve Priştine belediyelerinde "resmî kullanımdaki dil" statüsüne sahiptir. Elbette bu neticede, Dr. Taner Güçlütürk ile birlikte Kosova'daki aydınların, şair ve yazarların da önemli rolü bulunmaktadır.

                Türk olmak kolay değildir. Hele Kosova'da, Kırım'da, Irak'ta, Suriye'de, Doğu Türkistan'da Türk olmak hiç kolay değildir. Ancak her Türk toprağında bu milletin asil ve şerefli evlatları vardır. Ve onlar biliyorlar ki Türk olmak bir şereftir.

                 

  • Yorumlar 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Günün Karikatürü
Yeniçağ karikatur / Emre Ulaş