Orta Asya'da üs mücadelesi

A+A-
İrfan ÜLKÜ

Orta Asya’da Yeni Büyük Oyun, enerji hatları ve askeri üsleri temel alan açık ve kapalı siyaset, strateji uygulamalarıyla sürüyor. Şu sıralarda Kırgızistan’ın Rus asıllı yeni başkanı 11 Eylül’den sonra ABD’ye kiralanan Manas hava alanını kapatmak için uğraşıyor. Bu konudaki yoğun çabalarının sonuçsuz kaldığını gören Bush yönetimi, Turuncu devrim’le iktidara getirdiği Bakiyev ekibinin gerçekte Kremlin’den kopamayacağını geç de olsa öğrendi.
Özbekistan’da Andican ayaklanmasını destekleyen bush yönetimi Büyük Oyun’da en büyük yenilgiyi Özbek lider İslam Kerimov’un Hanabad üssünü kapatmasıyla aldı iki yıl önce. Afgan sınırına yolun bu dev hava alanının Amerikan uçuşlarına kapanmasıyla Afganistan’da Taliban giderek hızla mevzi kazanmaya başladı. Rusya ve Çin’in eli Orta Asya’da güçlenirken, Afganistan ve Pakistan’da Radikal dincilerin ve terör örgütlerinin Butto suikastinin ardından bölgede İslam devrimi provası yaptıkları gözleniyor.
Bütün bu olumsuz gelişmeler karşısında ABD Özbekistan’ın kapısını yeniden çalıyor. İki ay önce, Pentagon’un Merkezi komutanlığında görevli Amiral Fallon Taşkent’de dahil olmak üzere Orta Asya turuna çıktı. Fallon’un Orta Asya’nın diğer liderleri ve İslam Kerimov’la görüştüğü biliniyor. Bu konuda hem Özbek hem de Amerikan tarafından   bilgi sızmıyor.
Ancak Fallon’un Özbekler’den Hanabad Üssü’nün yeniden ABD’ye kiralanmasını istediği biliniyor. Yine görüşmelerde Afganistan’daki durum, Pakistan terörizmle ve uyuşturucuyla mücadele gibi konular gündeme gelmiş. General Fallon Kerimov’un dışında Savunma ve Dışişleri bakanlarıyla da gizli görüşmeler yapmış. Enerji alanında Rusya’nın önemli kazanımları da Amiral’in ajandasında yerini almış.
İslam Kerimov da cumhurbaşkanlığı seçimlerine denk gelen bu ziyaretin ardından Özbekistan’ın Batı ile ilişkilerinde (ABD ve AB) yeni girişimlerden söz etti konuşmasında.
Gelişmeler yakın dönemde daha da ilginç olaylara yol açabilir.

Yazarın Diğer Yazıları