İşte krize en açık sektör

Şirket borçlarının üçte ikisi döviz cinsinden olmasına karşın ihracattan kazanılan ortalama yüzde 21’de kalıyor. Şu anda en riskli sektör gayrimenkul.

Geçen haftalardaki rekor seviyelerin ardından dolar/TL 6 seviyelerine gerilese de dövizdeki hızlı yükselişin yansımaları ekonomiyi önümüzdeki dönem etkilemeye devam edecek. Bunun ana nedenlerinden biri de reel sektörün dışa bağımlı yapısı. 2008 krizi sonrası düşük faiz ve bol para döneminde döviz cinsinden borçlanmayı artıran reel sektörü yüksek kur ve artan borçlanma maliyetleri nedeniyle zor günler bekliyor. Kurlardaki son yükselişin kredi piyasasına olumsuz yansıyarak bir kredi krizine dönüşeceği endişeleri artıyor. Ekonomistler böyle bir durumda krizden ilk etkileneceklerin yüksek döviz borcuna karşın döviz cinsinden geliri olmayan sektörler olduğunu ifade ediyor.

GAYRİMENKUL ÖNDE

Merkez Bankası’nın reel sektör bilançoları verilerine göre yüksek döviz borcuna karşılık döviz gelirleri en düşük seviyede olan sektör gayrimenkul. Cumhuriyet gazetesinin haberine göre, gayrimenkul sektöründe toplam borcun yaklaşık yüzde 90’ı döviz cinsinden, buna karşılık ihracat gelirlerinin toplam gelirlere oranı yüzde 1’i bile bulmuyor. Gayrimenkulü, holding şirketleri, elektrik ve gaz şirketleri, oteller ve restoranlar izliyor.
Merkez Bankası verileri Türkiye’de ihracatın ithal girdiye bağımlılığını da gözler önüne seriyor. Buna göre 18 ana sektörden 13’ünün döviz gelirlerinin toplam gelirlere oranı ortalamanın altında kalıyor. Yine 18 sektörden 7’sinin döviz borçlarının toplam borca oranını ortalamanın üstünde bulunuyor. Tüm firmalar dikkate alındığında reel sektör borçlarının neredeyse üçte ikisinin (yüzde 67.3) döviz cinsinden olduğu görülüyor. Döviz gelirlerinin oranı ise yüzde 21’de kalıyor. Verilere göre;

İnşaat sektöründe toplam satışların yurtdışına satışlara oranı yüzde 22 seviyesinde. Döviz cinsinden borçların toplam borçlara oranı yüzde 64.3’ü buluyor. Varlıkların yüzde 77.9’u yabancı kaynaklarla finanse ediliyor. (kaldıraç oranı)
İmalatta yüzde 70

İmalat sanayiide borçların yüzde 70’i döviz cinsinden. Toplam satışların ihracata oranı ise yüzde 28.7 ile yabancı para cinsinden borç oranının oldukça gerisinde kalıyor. Kaldıraç oranı yüzde 66.1 seviyesinde.

Gayrimenkul faaliyetleri sektöründe toplam cironun yurtdışı satışlara oranı yüzde 0.5 ile oldukça düşük. Döviz borçları ise toplam borçların yüzde 89.4’üne denk geliyor. Sektörde varlıkların yabancı kaynakla finanse edilme oranı ise yüzde 71.6.

Holding şirketlerinin faaliyetlerine bakıldığında yabancı para cinsinden borçları toplam borçların yüzde 86’sını oluşturuyor. Döviz gelirleri ise toplam gelirlerinin yüzde 0.59’u ancak ediyor. Sektörde varlıkların yüzde 56.5 yabancı kaynakla finanse ediliyor.

Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme sektörünün yüzde 0,83 civarındaki döviz geliri oranına yüzde 79.3’lük döviz borcu oranı bulunuyor. Kaldıraç oranı yüzde 69.5.

Manşetler