Türk-Rus ilişkisi ve Batı

Haydar ÇAKMAK

24 Kasım 2015'te Rus uçağının düşürülmesinden sonra, 8 Ağustos'ta, Erdoğan ve Putin'in görüşmesi, Batı dünyasında ilgiyle izlendi. Batılı ülkeler, Rusları pek kendilerinden saymazlar. Doğulu Hıristiyan ülke muamelesi yaparlar. Ruslar Ortodoks, Anglo-Sakson grubu Protestan ve diğer Batılılar da Katolik'tir. Dünyada yaklaşık 300 milyon Ortodoks vardır. İstanbul Rum Ortodoks Patriği ile Moskova Ortodoks Patriği arasında geçmişten günümüze bir rekabet vardır. Ama bütün Batılı ülkeler ve Türkler İstanbul'daki Patrikhaneyi desteklemişlerdir. Ortodoks dünyasını Rusların kontrolüne vermek istememişlerdir. Ruslar, doğuda Çin sınırına, kuzeyde ise Okyanusa dayanmışlardır. Genişleyeceği yer ancak batısı ve güneyidir. Batılı ülkelerin de gözü güneyde ve batıdadır.

***

ABD ve İngiltere, Rusya'yı yakın markajda tutup hep çirkin göstermeye gayret sarf etmektedir. Rusya'nın Batılı ülkelerle ittifakı Anglo-Saksonlar tarafından hep tehlikeli bulunmuş ve engellemişlerdir. Rus teknolojisi ve demokrasi seviyesi, hukukun üstünlüğü ve temel hak ve özgürlükler gibi çağdaş değerler Batı seviyesinde olmasa da, elindeki nükleer ve konvansiyonel silahlar Batıyı korkutacak miktardadır. Rusya-Almanya ittifakı özellikle, Batı için hep bir felaket olarak görülmüştür. Türk-Rus ittifakı da Batı için tehlikelidir, Türkiye'nin NATO üyesi, gelişmiş ve Müslüman olması nedeniyle Rusya'ya çok kapı açma potansiyeli vardır. ABD-İngiltere ikilisinin durumu yakından takip etmesi normaldir. Dikkat edilirse, Almanya diğer ülkelere göre daha az eleştirel yaklaşmıştır. Bunun nedeni, Almanya'nın diğer Batılı ülkelere göre Rusya ile daha fazla ilişkisi ve yakınlığı vardır, ayrıca Türkiye'ye karşı da içinde yaşayan Türklerden dolayı daha dikkatli davranmak zorunda kalmasıdır.

 Türk-Rus ilişkisi Rusya açısından ise, sadece ekonomik bir partnör olarak değil, aynı zamanda stratejik bir tercihtir. Rusya, içindeki önemli sayıda Türk kökenli ve Müslüman nüfusun, kültürel olarak Türkiye'ye sempati beslemeleri nedeniyle, Türkiye ile dost olması Rusya için çok önemlidir. Ayrıca Orta Asya ve Kafkaslarda bulunan, Türk kökenli ülkelerle olan yakın ilişkileri ve nüfuz etmesi açısından da önemlidir. Ekonomik olarak, 20 milyar doların üzerinde olan Akkuyu Nükleer Santrali, Rus gazı ve petrolünün önemli bir müşterisidir. Ayrıca Rus gazının Batıya taşınması için de (Türk Akımı) önemli bir geçiş ülkesidir. Türkiye'nin NATO üyesi olması ve Batı sisteminin içinde bulunması, Rusya için önemini artırmaktadır.

***

 Rusya tarih boyu, Türklerle çıkar çatışması içinde olmuştur. Komşu olmaları ve tarih boyu aynı coğrafyada yaşamaları nedeniyle çeşitli sorunlar yaşamışlar ama, bugünkü bölgesel ve uluslararası konjonktür iki ülkeyi iş birliğine itmektedir. İki ülkenin iş birliğini, Batı karşıtı olarak göstermek iyi niyetli bir yaklaşım değildir. Kasıtlı yapılan bir propagandadır. İki ülkenin iş birliği kendileri açısından, bölgesel ve uluslararası barış açısından da faydalı ve gereklidir. Türkiye'nin tarihi, coğrafi konumu ve çıkarları nedeniyle, Batı'yı ve Rusya'yı birbirleriyle dengelemesi gerekir. Batı'nın, son birkaç yıldır Türkiye'ye karşı tutumundaki net olumsuzluk ve hatta açık bir şekil de AB'ye tam üye yapmayacaklarını açıklamaları, Türkiye'nin NATO'dan bile çıkarılmasının speküle edilmesi Batılı ülkelerin, kötü niyetini, sorumsuzluklarını ve Türkiye'nin jeopolitiğini, yeni nesil Avrupalı politikacıların iyi anlayamadıklarını göstermektedir.

***

Türkiye-Rusya ilişkisi her iki ülke için önemlidir ama daha da çok uluslararası barış için önemlidir. Örneğin, Suriye'de ve Azerbaycan-Ermenistan arasındaki sorunda, Türkiye-Rusya ilişkisinin ne kadar önemli olduğu açıktır. Bu ilişkide esas olan dozunun iyi ayarlanmasıdır. Zira, ölçü kaçtığında bu ilişkinin Doğu'da ve Batı'da, herkese zarar veren bir duruma kolayca gelme istidadı vardır.

  • Yorumlar 1
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Yazarın Diğer Yazıları
    Günün Karikatürü
    Yeniçağ karikatur / Emre Ulaş