17 Eylül 2021 Cuma
İstanbul Hava durumu İstanbul 27°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
İrfan ÜLKÜ
İrfan ÜLKÜ

Orta Asya'da gaz birliğine doğru

[email protected]
+
Aa
-
20 Mart 2008 Perşembe

Rusya Federasyonu doğal gaz üreticisi ülkeleri yeni bir Gaz OPEC’i içinde biraraya getirmek için çabalarını yoğunlaştırırken, Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinde beklenmedik bir sürprizle karşılaştı. Deneyimli bir Orta Asya’lı diplomat dostumun değerlendirmesiyle, “Bağımsızlıklarının 16. yıldönümünde Taşkent, Astana ve Aşkabad’ın ilk önemli ortak tarihi adımı” olan bu girişim gaz üreticisi üç ülkenin kendi OPEC’lerini oluşturma girişimi.
Rusya’nın enerji devi Gazprom Şirketi’nin başkanı Aleksey Miller, geçen hafta Özbekistan “Uzbekneft-gaz”, Kazakistan’ın “Kazmunaigaz” ve Türkmenistan’ın  “Türkmengaz”  devlet şirketlerinin ortaklaşa aldıkları karar kendisine iletilince adeta şok geçirmiş. Bu üç devlet doğal gaz şirketinin ortaklaşa kararı şöyle:
Önümüzdeki yıldan başlamak üzere Gazprom aracılığıyla Avrupa’ya satılan gazlarının fiyat ayarlamalarını Moskova’nın Gazprom’unun değil, kendi firmalarının birlikte belirleyeceğini açıkladı üç ülke. Gazprom bugüne kadar uyguladığı enerji emperyalizminin baskıcı yöntemleriyle ucuza kapattığı Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinin gazını yüksek fiyattan AB ülkelerine pazarlıyordu.
Rakamlara göre, Gazprom bu üç ülkeden ithal ettiği doğal gazı ortalama 140 dolardan alarak 250-270 dolar arasında bir fiyatla satıyor. Yani Rus borularından geçiş ücreti olarak iki misli bir kâr elde ediyor Gazprom. Ayrıca Rus gazetesi Kommerstant 2009 yılında yalnızca Türkmenistan’dan alınan gazın fiyatının birim başına 300 doları geçeceğini yazıyor. Rusya lideri Putin geçen yıl üç Orta Asya devletine yaptığı gezilerde Türkmen gazının yalnızca Kazakistan ve Rusya üzerinden Avrupa’ya ulaşması için bu ülke liderleriyle anlaşmalar imzalamıştı. Bunun ardından yine Putin’in baskısıyla gaz üreticisi Azerbaycan, Kazakistan, Polonya’nın Krakov şehrindeki doğal gaz zirvesine katılmaktan vazgeçmişlerdi. Gerçekte Krakov zirvesinin hedefi, Ukranya, Polonya, Azerbaycan, Gürcistan ve Kazakistan’ın Ukranya’nın Odessa limanından Polonya’nın Gdansk limanına kadar Rusya’yı by-pass edecek yeni bir gaz boru hattının inşa edilmesiydi. Ne var ki, Azerbaycan ile Kazakistan’ın projeden çekilmesi bu girişimi şimdilik dondururken, üç Orta Asya Cumhuriyetinin Gazprom’a verdikleri bu ultimatom, enerjide yeni bir cephe açmış durumda. Bir yanda AB ile Orta Asya cumhuriyetleri ve Azerbaycan arasındaki Nabucco projesine karşı Kremlin olağanüstü bir mücadele verirken, Taşkent, Astana, Aşkabad üçgeninde beklemediği darbeyle karşılaşıyor.
Önümüzdeki dönem Nabucco Projesi’nin daha da güçleneceği dönem olacak. Türkiye, enerjide Büyük Oyun’da açılan yeni Orta Asya cephesini (Özbekistan, Türkmenistan, Kazakistan) kendi çıkarları açısından değerlendirmeli; bu arada Azerbaycan’a Nabucco Projesi’nde baskı yapılmalı. Gerçekte, gaz üreten Türk cumhuriyetlerinin bu önemli adımı Bakü açısından yeni fırsatlar ortaya çıkarıyor. Ankara, Bakü, Taşkent, Aşkabad ve Astana hemen bir enerji zirvesinin toplanması amacıyla hazırlıklara başlamalı.
Gelişmeler Türk cumhuriyetlerinin enerji konusunda ortak hareket etmedikçe başarısız olacaklarını gösteriyor.  “Kabileci Mantık”  onaltı yıldır, hem Batı hem de Rusya karşısında Türk Dünyası’nı zayıflatmış durumda.

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Milli güçle orantılı politika
Milli güçle orantılı politika
Armağan KULOĞLU
Milli güçle orantılı politika
CHP, bu defa tuzağa düşmedi!
CHP, bu defa tuzağa düşmedi!
Arslan BULUT
CHP, bu defa tuzağa düşmedi!
Diyanet, laiklik, siyaset
Diyanet, laiklik, siyaset
Arslan TEKİN
Diyanet, laiklik, siyaset
Siyaseti kişiselleştirmenin halka maliyeti
Siyaseti kişiselleştirmenin halka maliyeti
Esfender KORKMAZ
Siyaseti kişiselleştirmenin halka maliyeti
Türkiye'nin sorunu demokrasi sorunudur
Türkiye'nin sorunu demokrasi sorunudur
Orhan UĞUROĞLU
Türkiye'nin sorunu demokrasi sorunudur
Köşkte çay servisi yapanlara duyurulur!
Köşkte çay servisi yapanlara duyurulur!
Özcan YENİÇERİ
Köşkte çay servisi yapanlara duyurulur!
Mevlana için değer mi?
Mevlana için değer mi?
Selcan T. HAMŞİOĞLU
Mevlana için değer mi?
Ankara'da Okur-Yazar Buluşması ve Kumpas Mektupları...
Ankara'da Okur-Yazar Buluşması ve Kumpas Mektupları...
Yavuz Selim DEMİRAĞ
Ankara'da Okur-Yazar Buluşması ve Kumpas Mektupları...
Erdoğan dizginleri çoktan elinden kaçırdı!
Erdoğan dizginleri çoktan elinden kaçırdı!
Evren Devrim ZELYUT
Erdoğan dizginleri çoktan elinden kaçırdı!