25 Ekim 2021 Pazartesi
İstanbul Hava durumu İstanbul 16°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Arslan TEKİN
Arslan TEKİN

Gökalp'ı ilk defa böyle okuyacaksınız

[email protected]
+
Aa
-
18 Mayıs 2019 Cumartesi

Ziya Gökalp, çok tartışılan bir isim. "Türkçü" yönü görülüyor, "İslâmcı" yönü ise örtülüyor.

Biz Gökalp'ın İslâmî meseleleri de içine alan "Türkleşmek İslâmlaşmak Muasırlaşmak" kitabını biliriz. Şimdiye kadar defalarca yayınlanmış ama eksik yayınlanmıştır.

Gökalp'ın aynı dönemde yayınlanan Türk Yurdu (1911-) ile İslâm Mecmuası (1914-1918, 63 sayı.) sayılarını karşılaştırdığımız zaman Türk Yurdu'nda "Türkleşmek İslâmlaşmak Muasırlaşmak" makaleleri dışında hemen hiç makalesi çıkmadığını görürüz. Çıkanlar da, üç makale... İki makale yanlış hatırlamıyorsam verdiği iki konferans ve bir de sadece "Ziya" imzasını kullandığı, Musa Carullah'ın Petersburg'da basılan bir kitabına dair değerlendirmesi. Gökalp üzerine şu sıra epey durduğum için biliyorum, bu makale Türk Yurdu'nda yayınlandığıyla kalmış. Başlığı "Halk Nazarına Bir Nice Mesese-1". "1" dediğine göre, arkası gelecekti. Bütün sayılara tek tek baktım. İkincisi yok.

Gökalp, "Ziya" imzasını da kullandığı için, bu makalenin onun dışında bir "Ziya" tarafından yazılmadığından eminim diyebilirim.

İslâm Mecmuası'nda ise, en az 16 makalesi ve birçok dinî mahiyette şiiri çıkmış. En az 16 dememin bir sebebi var. Birçok makalesi imzasız. Birine imza atarken diğerine atmamış ama, gelecek makalede şu konuyu ele alacağım mealinde bir söz ettiği için, diğer makalenin de onun olduğunu anlıyorsunuz. Veya zamanında arkadaşlarının yazdıklarında İslâm Mecmuası'ndaki makalenin adı veriliyor, öyle öğreniyoruz. (Meselâ; Kâzım Nami Duru, bir makalesini "Ziya Gökalp" kitabında hatırlatmıştır.)

Önümde, Nargiza Sattraova'nın hazırladığı, yeni dört Ziya Gökalp kitabı duruyor: Türkçülüğün Esasları, Türkleşmek İslâmlaşmak Muasırlaşmak, Yeni Türkiye'nin Hedefleri-Doğru Yol-Rusya Türkleri Ne yapmalı ve Ziya Gökalp'ın 'İslâm' Konulu Makaleleri. (Bilge Kültür Sanat Yayınları).

En bilinen ilk iki kitap şimdiye kadar yayınlanana göre farklı. Eksiklikler tamamlandığı gibi, yanlış okumalar düzeltilmiş, birtakım açıklamalar konulmuş. Bu açıklamalardan biri Türkçülüğün Esasları'nda Nâzım Hikmet'e dair düzeltme. Gökalp "... Hikmet Nâzım, Vâlâ Nurettin Beyler gibi şairler Yeni Türkçeyi güzelleştirdiler.", diyor. Şaşırdınız değil mi? N. Hikmet o zaman çok genç bir millî şair olarak biliniyor. Ne de olsa, annesinin "yakın" arkadaşı Yahya Kemal'in talebesi. Komünistliği, daha sonra Millî Mücadele'de Vâlâ Nurettin'le Anadolu'ya geçerken Spartakistlerle karşılaşması yüzünden. "Hikmet", onun babasının adı.

Türkleşmek İslâmlaşmak Muasırlaşmak, önce Türk Yurdu'nda tefrika edilmişti. Yeni yayında Türk Yurdu'ndaki makaleler ile sonra kitap olarak yayınlanan makaleler karşılaştırılmış, eksiklikler fazlalıklar dipnotta verilmiş. Gökalp'ın dikkat çekici kelime ve cümle değişiklikleri not edildiği gibi, kitaba alınmamış yazıları da eklenmiş.

Yeni Türkiye'nin Hedefleri-Doğru Yol-Rusya Türkleri Ne yapmalı, bir makale serisi ve iki broşür bir arada.

Ziya Gökalp'ın 'İslâm' Konulu Makaleleri, İslâm Mecmuası'nda ve Küçük Mecmua'da çıkan makaleleri bir araya getirilmiş. Bu kitapta da tamamlayıcı bilgiler ve düzeltme notları var. İlk defa bilinmeyenler açıklanıyor.

Okumak lâzım.

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Öteki Sorosçular ne olacak?
Öteki Sorosçular ne olacak?
Ahmet GÜRSOY
Öteki Sorosçular ne olacak?
AKP iktidarı ve Malazgirt'in rövanşı!
AKP iktidarı ve Malazgirt'in rövanşı!
Arslan BULUT
AKP iktidarı ve Malazgirt'in rövanşı!
Elçiler gönderilebilecek mi?
Elçiler gönderilebilecek mi?
Arslan TEKİN
Elçiler gönderilebilecek mi?
Nedir bu Soros, kim bu Kavala?..
Nedir bu Soros, kim bu Kavala?..
Mehmet FARAÇ
Nedir bu Soros, kim bu Kavala?..
Milyonlar böyle akıtılmış
Milyonlar böyle akıtılmış
Murat AĞIREL
Milyonlar böyle akıtılmış
Kurtuluş reçetesi; Parlamenter Rejim
Kurtuluş reçetesi; Parlamenter Rejim
Orhan UĞUROĞLU
Kurtuluş reçetesi; Parlamenter Rejim
Bankacıların Malta sevgisi!
Bankacıların Malta sevgisi!
Remzi ÖZDEMİR
Bankacıların Malta sevgisi!
Vincenzo'nun aziz hatırası önünde yeniden saygıyla!
Vincenzo'nun aziz hatırası önünde yeniden saygıyla!
Servet AVCI
Vincenzo'nun aziz hatırası önünde yeniden saygıyla!
Dolar ona AKP sona yaklaşıyor!
Dolar ona AKP sona yaklaşıyor!
Evren Devrim ZELYUT
Dolar ona AKP sona yaklaşıyor!
Göztepe Stadı, Gervinho ve böyle maçlar…
Göztepe Stadı, Gervinho ve böyle maçlar…
Murat TAŞKIN
Göztepe Stadı, Gervinho ve böyle maçlar…