Bu gidiÅŸle kurlar dikiÅŸ tutmayacak - Esfender KORKMAZ
19 Ocak 2022 Çarşamba
İstanbul Hava durumu İstanbul 6°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Bu gidiÅŸle kurlar dikiÅŸ tutmayacak

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
16 Ekim 2020 Cuma

Türk Lirası, kurlarla Cumhurbaşkanı Erdoğan arasında sıkıştı kaldı. Sayın Erdoğan faizlerin artmasını istemiyor. Eksi faiz ise döviz talebini ve kurları artırıyor. Merkez Bankası dolaylı yoldan faizleri artırsa da radikal bir artış yapamadığı için kalıcı çözüm olamıyor.

Geçen hafta MB, TL swap piyasasında TL faizini 10,25'ten 11,75'e yükseltti. Swap iÅŸlemi yoluyla Merkez Bankası, bankalardan altın ve döviz  alıp onlara TL saÄŸlıyor. MB Swap faizlerini artırmak yoluyla  ihtiyaçtan fazla TL dövize gitmesin diye TL'de sıkılaÅŸtırmaya gitmiÅŸ oldu. 7,9479 olan Dolar-TL kuru biraz düştü fakat sonrasında yeniden artmaya baÅŸladı. Dün öğlen saatlerinde 7, 9303 olmuÅŸtu.

Kurları faiz dışında etkileyen her alanda yüksek riskler, yanlış kur politikası varken piyasa işlemleri ve MB sıkılaştırma adımlarının dikiş tutması mümkün olmayacaktır. Radikal çözümler gerekiyor. Bunların başında, siyasi iktidarların Merkez Bankasına müdahalenin önlenmesi ile dalgalı kur politikasının değiştirilmesi geliyor.

Hükümetlerin, Merkez Bankasına müdahalesi, güven kaybına neden oluyor ve kırılganlığı artırıyor. Yüksek kırılganlık ve riskleri olan bir ekonomide, piyasa işlemleri yaparak kur sorununu çözmeyiz.

Dalgalı kur politikası, Türkiye şartlarına uymuyor. Gelişmiş bir ekonomide dalgalı kur sistemi otomatik olarak dış ödemeler dengesini sağlar. Eğer cari açık ortaya çıkarsa döviz talebi artar. Kurlar artar. İthalat azalır ihracat artar. Cari denge sağlanır. Kur dengeye gelir.

Türkiye de, piyasa yapısı bu sisteme uygun değildir. Üretimde yüksek oranlı ithal girdi kullanılması kontrolsüz spekülatif sermaye hareketleri, vadeli döviz işlemlerinin sınırlı olması ve Dolarizasyon nedeni ile sistem çalışmıyor.

Doğrusu yarını görebileceğimiz kontrollü bir kur sistemine geçmektir.

Ne var ki; Ä°ktidar partisinin böyle bir niyetinin olmadığı da anlaşılıyor.  Zira AK Parti'nin 2018 seçim beyannamesinde "dalgalı döviz  kuru rejimi sürdürülecek. Döviz piyasaları yakından takip edilecek, gerektiÄŸinde dengeleyici döviz likiditesi araçları kullanılacak.." deniliyor.

Türkiye'nin üretmek için ithal girdiye ihtiyacı var. Dış borçlarda risk pirimi 500 baz puan dolayındadır.  Dış borçları çevirmek pahalıdır. MB rezervleri eksidedir. Bu ÅŸartlarda döviz ihtiyacı ve kur sorunu acil hale gelmiÅŸ oluyor.

Bankalardaki ve yastık altında döviz tasarrufu var. Ancak siyasi riskler de yüksek olduğu için kur ne kadar artarsa artsın kimse döviz bozdurmuyor. Türkiye'nin kısa sürede taze döviz bulması gerekiyor.

Ãœlkeler zor durumlarda ve zaman zaman kur ve altına müdahale etmiÅŸtir. Döviz ve altın mevduatına yüksek oranlı vergiler getirmiÅŸ veya bu mevduatları milli para ile bozdurmaya zorunlu tutmuÅŸlardır.  Serbest piyasa ekonomisinin kalesi sayılan ABD'de bile 1930 buhranından sonra, buhranın tahribatını onarmak için 9 Mart 1933'te FED'e yetki veren bankacılık yasası çıkarıldı. Bankaların elinde bulunan devlet tahvillerine yüzde 100, çek, senet ve dier likit kağıtlara yüzde 90'ına eÅŸit kredi verdi. Bu bir anlamda mevduata yüzde 100 devlet güvencesi vermek demekti. Daha önemlisi bundan bir ay sonrasında 5 Nisan 1933'te BaÅŸkan Franklin Delona Roosvelt 6102 sayılı baÅŸkanlık kararını yayınladı. Bu karara göre  "ABD'de altın para, altın külçe ve altın sertifikası stoklanması' yasaklandı. Karar bu tür tasarrufların en geç 1 Mayıs'a kadar bozdurulmasını  zorunlu  tuttu. Uymayanlara 10 yıla kadar  hapis ve 10.000 dolara kadar para cezası verileceÄŸi açıklandı.

Yine Rosvelt aynı yılın Ağustos ayında 'ABD'de altın madenlerinde üretilen altınları ABD hazinesinin belirleyeceği fiyatla, hazineye satmak zorunluğu getirildi.

Güney Kıbrıs Rum Hükümetinin yaÅŸadığı döviz krizi sırasında 100 bin Euro'nun üzerindeki mevduatta yüzde 9.9, 100 binin altındakine 6.5 'kurtarma vergisi' getirildi. 

2015 Yunanistan dış borçlarında temerrüte düşünce bankalar kapatıldı. Bankamatiklerden günlük para çekme limiti 60 avro ile sınırlandırıldı.

Türkiye'nin benzer bir uygulamaya gitmesi düşünülemez. Ancak hükümetin de, taze döviz bulması ve bu iki konuda adım atması gerekir.

 

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Apaçık bir çarpıtma örneği
Apaçık bir çarpıtma örneği
Ahmet GÜRSOY
Apaçık bir çarpıtma örneği
Rüya görmek…
Rüya görmek…
Ahmet SEVGİ
Rüya görmek…
''ABD'nin verdiği yeni vazife!''
''ABD'nin verdiği yeni vazife!''
Arslan BULUT
''ABD'nin verdiği yeni vazife!''
Bu kin sizi nereye götürür?!
Bu kin sizi nereye götürür?!
Arslan TEKİN
Bu kin sizi nereye götürür?!
İktidar dediklerinin tam tersini yaptı (2)
İktidar dediklerinin tam tersini yaptı (2)
Esfender KORKMAZ
İktidar dediklerinin tam tersini yaptı (2)
Bu paraları gariban vatandaş ödeyecek
Bu paraları gariban vatandaş ödeyecek
Murat AĞIREL
Bu paraları gariban vatandaş ödeyecek
AYM Başkanı Arslan'ın dikkat çeken mütalaası
AYM Başkanı Arslan'ın dikkat çeken mütalaası
Orhan UĞUROĞLU
AYM Başkanı Arslan'ın dikkat çeken mütalaası
Hiçbir şey olmasa bile bir şarkı olur artık!
Hiçbir şey olmasa bile bir şarkı olur artık!
Selcan TAŞÇI
Hiçbir şey olmasa bile bir şarkı olur artık!
Futbolu temizleyecek Rıdvan
Futbolu temizleyecek Rıdvan
Vedat BAYRAM
Futbolu temizleyecek Rıdvan
Dolarda 14 er ya da geç kırılacak!
Dolarda 14 er ya da geç kırılacak!
Evren Devrim ZELYUT
Dolarda 14 er ya da geç kırılacak!
Trabzonspor'da istikrar ve sürdürülebilirlik…
Trabzonspor'da istikrar ve sürdürülebilirlik…
Murat TAŞKIN
Trabzonspor'da istikrar ve sürdürülebilirlik…