17 Ekim 2021 Pazar
İstanbul Hava durumu İstanbul 20°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Bu seneyi çıkarabilirmiyiz?

[email protected]
+
Aa
-
16 Temmuz 2021 Cuma

Merkez Bankası'nın resmi verileri, bizi başlıktaki bu soruyu sormaya zorluyor. Aynı nedenle Hükümet üyeleri bu soru için komplo teorileri suçlaması yapamayacaktır.

Gerçekten Merkez Bankası'nın verilerini üst üste koyarsak, döviz cephesinde 2021 yılı için yüksek risk tablosu oluşuyor.

1. Riskler nelerdir?

Merkez Bankası reel kur endeksine göre bir dolar ve bir Euro'dan oluşan döviz sepeti, 2003 temel yılı ve TÜFE bazında  TL karşısında yüzde 40 dolayında daha yüksek değerdedir. Tersi TL bu oranda düşük değerdedir. Bundan sonra daha da düşer mi? nereye kadar düşer? Döviz talebi yüksek, döviz geliri düşük kalır ve bir döviz krizi olursa veya dış borçlarda temerrüt olursa, düşer. Elbette Türkiye için siyasi riskleri de es geçemeyiz ve hatta daha da ağır basabilir.

2. Döviz ihtiyacı;

Merkez Bankası'na göre; Mayıs ayı itibariyle bir yıl içinde ödenmesi gereken 221,4 milyar dolar dış borcumuz var. Yani bir yıl içinde 221 milyar dolar bulmak zorundayız.

 

                BİR YIL İÇİNDE ÖDENMESİ

                GEREKEN DIŞ BORÇ STOKU        

                            MİLYAR DOLAR

 

 

MERKEZ BANKASI           23,6

GENEL HÜKÜMET              5,5

BANKALAR                        85,5

ÖZEL SEKTÖR                    75

TOPLAM                           189,4

CARİ AÇIK (Tahmin)          32

DÖVİZ İHTİYACI            221,4

 

3. Döviz gelirimiz yeterli mi ?

Maalesef cari açık döviz çıkışının döviz girişinden daha fazla olması demektir. Turizmde pandemi etkisi Turizm gelirini düşürdü. Türkiye'nin daha yüksek faizle borçlanması ve yüksek faiz ödemesi cari açığı artırdı.

Hükümetin büyümeye umut bağlaması da cari açığı kesmiyor, tersine üretim dışa bağımlı olduğu için büyüme artınca, ithalatta artıyor. Dış ticaret açığı artıyor. Kaldı ki Dünya Bankası'nın yeni yayınlanan ''Global Economic Prospects'' verilerine göre, 2021'de Dünya ortalama yüzde 5,5, bizim gibi gelişmekte olan ülkeler yüzde 6, Hindistan yüzde 8,3 büyüyecektir.

Dahası, yabancı yatırım sermayesi gelmiyor, olanlarda çıkıyor. Aşağıdaki tablo 2021 yılı beş aylık ödemeler blançosu özetidir. Gayrimenkul alımı dışında doğrudan yabancı yatırım sermayesi ve portföy yatırımlarında son iki yıldır çıkış devam ediyor. Özel sektör dış borçlarında da artış var.

 

4. Yeni borç bulmamız neden zordur?

Türkiye'nin uluslararası piyasalarda iflas sigorta risk primini gösteren CDS oranı 383'tür. Yani Türkiye libor artı 3,83 puanla ancak yeni dış borç bulabiliyor. Bu oran yüksektir. Örneğin CDS oranları Brezilya için 95, Almanya için 10 baz puandır.

Ülke riskinin yüksek olmasının nedeni, AKP iktidarının, demokrasi ve hukuk açığının artması, otokrasi eğilimi ve yarını belirsiz politikalarıdır.

ABD ve AB Türkiye 'yi yeniden demokrasi çizgisine çekmeye zorluyor. Ama bu günkü iktidarla bu mümkün değil. Aksi halde her dönüş iktidarın kendi yanlışını itiraf etmesi anlamına gelir.

Ülke riskinin yüksek olması, dış borçların çevrilmesini zora sokuyor.

Özet olarak, bu borçları çevirme riski yüksektir.

5. Merkez Bankası Döviz rezervi eksidedir.

İki-üç yıl öncesine kadar Merkez Bankası'nın resmi rezervleri fazla değildi ve fakat net rezervi artı 40 milyar dolardı. Ne olduysa 128 milyar doların kısa sürede buhar olması ile oldu. Merkez Bankası'nın rezervi eksiye döndü. Temmuz başında da bu rezerv eksi 29,1 milyar dolardır. Yani bir döviz krizinde Merkez Bankası'nın müdahale etmesi mümkün değildir.

 

Sonuç; Döviz sorunu sürdürülemez durumdadır. Kriz olasılığı yüksektir. Eğer Türkiye İMF'ye giderse bu krizi yaşamaz. Ya da bir mucize olursa...

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Şakir Akça
Şakir Akça
Ahmet B. ERCİLASUN
Şakir Akça
Yağma düzeni
Yağma düzeni
Ahmet GÜRSOY
Yağma düzeni
Bunlar, siyasi cinayet değil midir?
Bunlar, siyasi cinayet değil midir?
Arslan BULUT
Bunlar, siyasi cinayet değil midir?
'Moğolistan ve Çin Günlüğü'
'Moğolistan ve Çin Günlüğü'
Arslan TEKİN
'Moğolistan ve Çin Günlüğü'
Faiz-kur oyunu saatli bomba gibidir
Faiz-kur oyunu saatli bomba gibidir
Esfender KORKMAZ
Faiz-kur oyunu saatli bomba gibidir
Bugün mevlid kandili
Bugün mevlid kandili
Gülay TUNÇEL
Bugün mevlid kandili
''Sefalet''in sinsi tesadüfü!!!
''Sefalet''in sinsi tesadüfü!!!
Mehmet FARAÇ
''Sefalet''in sinsi tesadüfü!!!
Suriye sınırında neler oluyor?..
Suriye sınırında neler oluyor?..
Mehmet FARAÇ
Suriye sınırında neler oluyor?..
Tabiat Varlıkları MUÇEV'in emrine amade
Tabiat Varlıkları MUÇEV'in emrine amade
Murat AĞIREL
Tabiat Varlıkları MUÇEV'in emrine amade
AK Parti Devleti
AK Parti Devleti
Orhan UĞUROĞLU
AK Parti Devleti
Ekonomist Erdoğan ve Türk Lirası uçuş rotası
Ekonomist Erdoğan ve Türk Lirası uçuş rotası
Orhan UĞUROĞLU
Ekonomist Erdoğan ve Türk Lirası uçuş rotası
Çocuklara ev bırakma borç bırak!
Çocuklara ev bırakma borç bırak!
Remzi ÖZDEMİR
Çocuklara ev bırakma borç bırak!
Hiç o konulara girmeseniz mi?
Hiç o konulara girmeseniz mi?
Selcan T. HAMŞİOĞLU
Hiç o konulara girmeseniz mi?
Piramit...
Piramit...
Kemal VANLI
Piramit...
Parçalar nasıl da birleşiyor!
Parçalar nasıl da birleşiyor!
Servet AVCI
Parçalar nasıl da birleşiyor!
Unimog'ların satışı...
Unimog'ların satışı...
Yavuz Selim DEMİRAĞ
Unimog'ların satışı...
Trabzonspor ile Fenerbahçe berabere kalabilir
Trabzonspor ile Fenerbahçe berabere kalabilir
Murat TAŞKIN
Trabzonspor ile Fenerbahçe berabere kalabilir