Bütçemiz iş bütçesi değil - Esfender KORKMAZ
25 Ocak 2022 Salı
İstanbul Hava durumu İstanbul 6°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Bütçemiz iş bütçesi değil

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
20 Ağustos 2020 Perşembe

2020 bütçesinin ilk yedi aylık uygulama verileri açıklandı. Bütçenin yüzde 20,4'ü kadar, 139,1 milyar lira bütçe açığı  var. 
Öteden beri bütçe verileri açıklandığında en fazla bütçe açığı tartışılır. Ä°MF ile 1999 ve 2001 stand by düzenlemesinde de, bütçe ile ilgili önlemlerde, faiz dışı fazla ve mali disiplin öne çıkmıştı.  Ä°stikrar için daha önemli olan bütçe kaynaklarının etkin kullanılması göz ardı edilmiÅŸti. 
Uygulamaya konulmuş bir bütçede açıklar iki yoldan kapanır…
Birisi Merkez Bankası kaynaklarıdır. Türkiye de merkez bankası kaynaklarının kullanılmasına sınır getirilmiÅŸtir. Ama bu sınır yasa deÄŸiÅŸtirilerek, hülle yapılarak ve filli durum yaratılarak her zaman aşılmıştır. 
Ä°kincisi hazinenin borçlanmasıdır. Devlet aldığı borçlar için enflasyonun altında yani eksi faiz veriyorsa, borç verenlerden devlete reel gelir transfer edilmiÅŸ olur. Bir yerde devlete borç verenler aynı zamanda gizli enflasyon vergisi de ödemiÅŸ olurlar. EÄŸer yüksek reel faiz varsa, bu defa devletten borç verenlere gelir transfer edilmiÅŸ olur. 
Öte yandan 3-4 yıl öncesine kadar, bütçe açıkları bütçe hedefini geçmiyordu. Bir anlamda mali disiplin de saÄŸlanıyordu. Son yıllarda ise açıklar arttı. Bu sene pandemi nedeni ile açıkların artması da normaldir. 
Bütçe açıkları istikrarı bozar ve fakat bozucu etkisi bütçe kaynaklarının etkin kullanılmamış olması kadar etkili değildir. Asıl sorun bütçe kaynaklarının etkinsiz, popülist amaçlı kullanılmış olmasıdır.
Bütçede iÅŸ yapan, katma deÄŸer yaratan harcamalar, cari harcamalar ile yatırım harcamalarıdır. AÅŸağıdaki tablodan anlaşılacağı gibi, 7 ayda personel ile mal ve hizmet alımları için (eski deyimle cari harcamalar) bütçenin yüzde 35,5 kadarı, 241,9 milyar lira, yatırım harcamaları için ise bütçenin yüzde 6,6'sı kadar 44,9 milyar lira harcanmıştır. 
Yatırımların payı düşüktür. Bir yerde bu kadar kaynak mevcut kamu yatırımlarının amortismanına yetmez. Bunun için devletin kamu özel işbirliği yasasını iptal ederek, kamu yatırımlarını bütçeden yapması veya yap-işlet devret modeline dönmesi gerekir.
Özetle bütçenin yüzde 42,1'i ile iÅŸ yapılmıştır. Bütçe iÅŸ bütçesi deÄŸildir. Transfer bütçesidir.  

esfender-tablo-001.png

Cari transferler bütçenin en büyük kalemini, yüzde 42,7'sini oluÅŸturmuÅŸtur. Transfer harcamaları içinde, SGK açıkları, tarımsal destekler ve bütçeden halka yapılan yardımlar var. Cari transferlerin bütçe içindeki payı geçen yıllarda da yakın oranda idi. Demek ki pandemi nedeni ile halka yapılan nakit yardımlarla dikkate deÄŸer bir artış olmamıştır. 

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Sezen'den sızan
Sezen'den sızan
A. Yağmur TUNALI
Sezen'den sızan
Devletin gücü tehdit aracı olarak kullanılamaz!
Devletin gücü tehdit aracı olarak kullanılamaz!
Arslan BULUT
Devletin gücü tehdit aracı olarak kullanılamaz!
Adın niye Türkçe! Sen cehennemliksin!
Adın niye Türkçe! Sen cehennemliksin!
Arslan TEKİN
Adın niye Türkçe! Sen cehennemliksin!
Toplum olarak ağır bir stres yaşıyoruz
Toplum olarak ağır bir stres yaşıyoruz
Esfender KORKMAZ
Toplum olarak ağır bir stres yaşıyoruz
Hoşa gitmeyen her sözde dil mi koparılacak?
Hoşa gitmeyen her sözde dil mi koparılacak?
Fatma ÇELİK
Hoşa gitmeyen her sözde dil mi koparılacak?
İlk seçimde millet sizi o saraydan kovacak
İlk seçimde millet sizi o saraydan kovacak
Orhan UĞUROĞLU
İlk seçimde millet sizi o saraydan kovacak
Suriye'yle ilişkiler şemsiye kadar gündem olamıyor!
Suriye'yle ilişkiler şemsiye kadar gündem olamıyor!
Özcan YENİÇERİ
Suriye'yle ilişkiler şemsiye kadar gündem olamıyor!
Niyet okuma teknolojisi
Niyet okuma teknolojisi
Selcan TAŞÇI
Niyet okuma teknolojisi
AKP ile stratejik çöküşe gidiyoruz!
AKP ile stratejik çöküşe gidiyoruz!
Evren Devrim ZELYUT
AKP ile stratejik çöküşe gidiyoruz!
IFAB'dan beklentiler
IFAB'dan beklentiler
Ertuğrul DİLEK
IFAB'dan beklentiler
Berat kötü oynadı, ama stoper arayışına nokta koydurdu…
Berat kötü oynadı, ama stoper arayışına nokta koydurdu…
Murat TAŞKIN
Berat kötü oynadı, ama stoper arayışına nokta koydurdu…