Devletçilik ve planlama olmadan kalkınamayız - Esfender KORKMAZ
8 Aralık 2021 Çarşamba
İstanbul Hava durumu İstanbul 12°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Devletçilik ve planlama olmadan kalkınamayız

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
21 Temmuz 2020 Salı

Birinci Dünya Savaşı, 1930 iktisadi buhranı  ve sonrasında Ä°kinci Dünya Savaşı, insanlığın 50 yılını götürdü. Genel olarak savaÅŸların ve buhranın ekonomik maliyeti, üretimde daralma, enflasyon,  geliÅŸmekte olan ülkelerin kamu borçların da artış, iÅŸsizlik ve yoksulluk olarak sonuçlandı. Ekonomik sorunlar Demokrasinin askıya alınmasına, dikta rejimlere neden oldu. Dünya Hitler FaÅŸizmini yaÅŸadı.  Bu süreçten geliÅŸmiÅŸ veya geliÅŸmekte olan ülkelerin tümü etkilendi. 

Ä°kinci Dünya Savaşı sonrasında geliÅŸmekte olan  ülkelerin kalkınması için "Ä°ktisat literatüründe "Kalkınma iktisadı "öne çıktı. 

Aynı paralelde, gelişmekte olan ülkelerin; tarım sektöründe işgücü fazlalığı ve gizli işsizlik, ekonomide faktör verimliliğinin düşük olması, sermaye birikiminin yetersiz olması, Ar-Ge ve teknolojide yetersizlik, hızlı nüfus artışı, ikili ekonomik yapı, piyasaların daha sığ olması nedeni ile bu ülkelerde kalkınma ve ekonomik istikrar için devlet ve planlama önem kazandı.

Türkiye de, 1930 sonrası devletçiliÄŸin baÅŸarılı olması da, 1933-1938 arasındaki birinci sanayi planının baÅŸarısından ileri geliyor. Birinci sanayi planı  döneminde devlet hedeflenin üstünde altyapı, fabrika yapmış aynı zamanda demiryolları ve limanları millileÅŸtirilmiÅŸtir.

1980 öncesi Dünyada yaşanan yüksek enflasyon ve 1984 Latin ülkeleri borç krizi nedeni ile Keynesgil politikalar suçlandı. 1980 sonrası Monaterist politikalar öne çıktı ve küreselleşme süreci ile kalkınma iktisadı rafa kaldırıldı. Gerçekte ise yozlaştırılan bu politikalar Keynesgil politikalar değildi. Özellikle bizde ve Latin ülkelerinde ekonomik istikrarın bozulması siyasi popülizm nedeniyle oldu.

Ku¨reselles¸me su¨reci, devletin zayıflamasına, planlamanın kaldırılmasına; speku¨lasyonun ha^kim oldugˆu bas¸ıbos¸ piyasaya, du¨nyada ekonomik kriz aralıgˆının sıklaşmasına, kriz maliyetlerinin fakir halkın ve c¸alıs¸anların sırtına yu¨klenmesine neden oldu.

Dünyada ekonomik krizlerin temelde iki nedeni olmuştur;

· Birisi spekülatörlerin piyasaları bozmaları ve hükümetleri kontrol etmeleri;

· İkincisi ise siyasi popülizmdir.

Devletçilik ve planlama spekülatif piyasaların ve popülizmin panzehiridir.

1) Gelişmekte olan ülkelerin kalkınmasında piyasa bas¸arısızlıgˆını en aza indirmek gerekir. Bunun ic¸inde devletin piyasaya müdahale etmesi, rekabet altyapısı sagˆlaması ve kurumsal yapıyı gelis¸tirmesi gerekiyor.

Devlet piyasada spekülatif faaliyetleri önler ve rekabetin önünü açar. Elbette bu devletin kurumsal devlet olması gerekir. Türkiye de Devlet- Piyasa optimum dengesini kurmak zorundayız.

2) Makro planlama da, hem spekülasyonun önlenmesi açısından önemlidir hem de siyasilerin popülizmini frenler.

Planama ile sermaye piyasası ve reel ekonomi arasında, finans sektörü ile reel sektör arasında koordinasyon ve denge sağlanır. Spekülatif piyasalar önlenmiş olur.

Popülizm kaynakların en etkin bir ÅŸekilde dağılmasını engeller. Çünkü popülizmde hedef  kamu ve özel kaynakların etkin dağıtılması  deÄŸil, siyasi oy hesabıdır.

Planlama, gerek özel tasarrufların ve gerekse kamu kaynaklarının önceden hangi alanlara tahsis edileceğini düzenler. Kamu kaynakları yasayla, özel tasarruflar teşviklerle yönlendirilir. Bu yolla

siyasilerin kamu kaynaklarını popülizm için kullanması önlenmiş olur.

Türkiye de, 1963-1968 siyasi popülizm olmadığı için birinci beş yıllık planda yüksek büyüme sağlanmıştır. Enflasyon düşük kalmıştır.

Elbette, devletçiliğin ve planlamanın başarılı olması için kurumsal devlet, demokratik ve hukuki altyapı olmalıdır.

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Büyük yanılgı
Büyük yanılgı
Ahmet GÜRSOY
Büyük yanılgı
20. Millî Eğitim Şûrâsı'nın ardından
20. Millî Eğitim Şûrâsı'nın ardından
Ahmet SEVGİ
20. Millî Eğitim Şûrâsı'nın ardından
Kriz mi, AKP eliyle Türkiye'ye darbe mi?
Kriz mi, AKP eliyle Türkiye'ye darbe mi?
Arslan BULUT
Kriz mi, AKP eliyle Türkiye'ye darbe mi?
Amirallere dava... Bindik bir alâmete!
Amirallere dava... Bindik bir alâmete!
Arslan TEKİN
Amirallere dava... Bindik bir alâmete!
Ekonomik gidişat korkutuyor
Ekonomik gidişat korkutuyor
Esfender KORKMAZ
Ekonomik gidişat korkutuyor
Belediyede çarçur edilen paralar
Belediyede çarçur edilen paralar
Murat AĞIREL
Belediyede çarçur edilen paralar
Gençlerin bütün hayalleri çalındı
Gençlerin bütün hayalleri çalındı
Orhan UĞUROĞLU
Gençlerin bütün hayalleri çalındı
''Müttefik Barzani''nin son ihanet ittifakı!
''Müttefik Barzani''nin son ihanet ittifakı!
Selcan TAŞÇI
''Müttefik Barzani''nin son ihanet ittifakı!
Yanlış düşünen kaptanlar
Yanlış düşünen kaptanlar
Ertuğrul DİLEK
Yanlış düşünen kaptanlar
AKP Lira'yı 1980-1990'lı yıllardan beter etti!
AKP Lira'yı 1980-1990'lı yıllardan beter etti!
Evren Devrim ZELYUT
AKP Lira'yı 1980-1990'lı yıllardan beter etti!