Ekonominin dinamizmi kayboldu - Esfender KORKMAZ
2 Aralık 2021 Perşembe
İstanbul Hava durumu İstanbul 12°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Ekonominin dinamizmi kayboldu

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
25 Kasım 2020 Çarşamba

Türkiye ikinci çeyrekte (Nisan - Mayıs - Haziran) GSYH yüzde 9,9 oranında daraldı. Pandemi nedeni ile bütün dünya  ekonomileri daraldı. Türkiye büyüme oranı olarak orta sıralarda yer aldı. En az daralan Güney Kore yüzde -2,9, en çok daralan Peru yüzde -31 oldu. ABD'de büyüme - 9,1, Avrupa BirliÄŸi'nde ortalama -14,4 ve Ä°ngiltere'de yüzde -21,7 oldu.

Bu sene bizde üçüncü çeyrekte yeniden büyüme ve son çeyrekte ise tekrar daralma bekleniyor.

Öte yandan, 2020 yılı olarak, Merkez Bankası eÄŸilim anketlerine göre GSYH'da yüzde 0,6 daralma bekleniyor. Nüfus artış hızı yüzde 1,4 olduÄŸuna göre, demek ki fert başına GSYH yüzde ikiye yakın daralacak. EÄŸer böyle giderse pandemiyi en az hasarla atlatmış olacağız. 

Ama pandemi dışında ekonomik şartlar ağırlaşıyor. İMF'nin tahimini yüzde eksi beş büyümesidir.

Aşağıdaki grafikte, toplam talebin ve toplam yatırımların 2010 yılından beri büyüme oranlarına katkısı yer alıyor. Her ikisinde de sürekli düşme var.

Büyümeye en büyük katkı toplam talepten geliyordu. İç talebe bağlı büyüme olduğu için, talep düşünce büyüme oranı da düştü ve son yıllarda eksiye döndü.

 

esfender-ozel.png

 

Yatırımların büyümeye katkısı üç senedir ekside kalıyor. Yatırımlarda daralınca işsizlikte arttı. Yerli sermaye yatırım yapmıyor. Doğrudan yabancı yatırım sermayesi ise gelmiyor.

Yerli ve yabancı yatırımlar neden düşüyor? Düşmeye devam edecek mi?

1. Mesele faiz maliyeti deÄŸil, çünkü reel faiz eksi olduÄŸunda da yatırım yapılmadı. Yüksek olduÄŸu dönemlerde de  yapılmadı.

2. Avrupa Birliği Türkiye için bir çıpa oluşturuyordu. AB'den uzaklaşmamız aynı zamanda güven kaybına neden oldu.

3. Gelişmekte olan ülkelerin gelişmesini tamamlayabilmeleri için; Mülkiyet haklarının güvenceye alınması, cinsiyet eşitliğinin sağlanması, ekonomik ilişkilerin düzenlenmesi gerekir. Herkese özgür çalışma hakkı veren sürdürülebilir geçim imkanı sağlayan, hukukun üstünlüğü gereklidir.

Sermaye açısından en büyük sorun Türkiye'nin hukukun üstünlüğü endeksinde son sıralara düşmesidir. Dünya Adalet Projesi, 2019 hukukun üstünlüğü endeksinde; ülkemiz 126 ülke içinde 109 sıradadır.

4. Yabancılar önce sözleşme yaptığı rating kuruluşlarının ülke raporlarına ve notlarına bakıyor. Moody's , Standart and Poor's ve Fitch' in Türkiye için notu "son derece spekülatif, yatırım yapılamaz' derecesindedir.

5. Fredoom home özgürlük endeksinde Türkiye 2017 yılına kadar kısmen özgür ülke statüsünde iken bu tarihten sonra  özgür olmayan ülke statüsüne geriledi. Hatta endekste, son 10 yılda dünya genelinde özgürlüklerin en çok (32 puan)gerilediÄŸi birinci ülkenin Burundi, ikinci ülkenin ise (31 puan) biz olduÄŸumuz belirtiliyor.

6. Türkiye dünyanın en kırılgan ekonomisi olarak ilan edildi. Cari açık, istikrarsız sermaye piyasası ve bu sorunların getirdiği kırılganlık, yatırımları engelledi.

7. Siyasi riskler, terör, yatırım güvenliğini olumsuz etkiliyor. Bunun içindir ki, TL aşırı değerli olmasına ve ithalatın pahalı olmasına rağmen, kimse içerde hammadde üretimi için yatırım yapmıyor ve üretimde ithal girdi kullanılıyor.

8. Planlama kaldırıldı , Merkez Bankası'na sürekli siyasi müdahale var. Kimse yarının ne olacağını bilemiyor ve fizibilite yapamıyor. Belirsizlik yatırımların en büyük düşmanıdır.

 

 

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
MHP neyin kavgasını yapıyor?
MHP neyin kavgasını yapıyor?
Ahmet GÜRSOY
MHP neyin kavgasını yapıyor?
Eğitim dâvâmız…
Eğitim dâvâmız…
Ahmet SEVGİ
Eğitim dâvâmız…
Millî parayı pul etmek millî güvenlik sorunu değil mi?
Millî parayı pul etmek millî güvenlik sorunu değil mi?
Arslan BULUT
Millî parayı pul etmek millî güvenlik sorunu değil mi?
Milleti Avrupa'nın ırgatı yapmak!
Milleti Avrupa'nın ırgatı yapmak!
Arslan BULUT
Milleti Avrupa'nın ırgatı yapmak!
Türk'ün yeni vizyonu
Türk'ün yeni vizyonu
Arslan TEKİN
Türk'ün yeni vizyonu
PKK'sız parti kurulabilir mi?
PKK'sız parti kurulabilir mi?
Arslan TEKİN
PKK'sız parti kurulabilir mi?
Büyüme sürdürülebilir mi?
Büyüme sürdürülebilir mi?
Esfender KORKMAZ
Büyüme sürdürülebilir mi?
İktisadın sustuğu yer
İktisadın sustuğu yer
Esfender KORKMAZ
İktisadın sustuğu yer
Krizden federasyon çıkmaz!
Krizden federasyon çıkmaz!
Hüseyin Macit YUSUF
Krizden federasyon çıkmaz!
Gelen tehlikenin farkında mısınız
Gelen tehlikenin farkında mısınız
Murat AĞIREL
Gelen tehlikenin farkında mısınız
''Kirlenmek güzeldir''
''Kirlenmek güzeldir''
Murat İDE
''Kirlenmek güzeldir''
AKP iktidarı başardı; ''Dünya Rant Rekoru''
AKP iktidarı başardı; ''Dünya Rant Rekoru''
Orhan UĞUROĞLU
AKP iktidarı başardı; ''Dünya Rant Rekoru''
Tehdit, öfke ve siyasi saldırılar
Tehdit, öfke ve siyasi saldırılar
Orhan UĞUROĞLU
Tehdit, öfke ve siyasi saldırılar
Casusluk…
Casusluk…
Selcan TAŞÇI
Casusluk…
Hocaların hocası Kemalpaşazade(!)
Hocaların hocası Kemalpaşazade(!)
Selcan TAŞÇI
Hocaların hocası Kemalpaşazade(!)
Geleneksel kültürümüzde kahve
Geleneksel kültürümüzde kahve
Mehmet YARDIMCI
Geleneksel kültürümüzde kahve
AKP bakın kimleri zengin etti!
AKP bakın kimleri zengin etti!
Evren Devrim ZELYUT
AKP bakın kimleri zengin etti!
Hakemin sahadaki yeri
Hakemin sahadaki yeri
Ertuğrul DİLEK
Hakemin sahadaki yeri
O sezonun bu haftası…
O sezonun bu haftası…
Murat TAŞKIN
O sezonun bu haftası…