Elektrik ve gaz fiyatları can yakıyor - Esfender KORKMAZ
1 Aralık 2021 Çarşamba
İstanbul Hava durumu İstanbul 12°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Elektrik ve gaz fiyatları can yakıyor

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
27 Ağustos 2020 Perşembe

Enerjide halkı en çok elektrik ve doğalgaz fiyatları ilgilendiriyor Öteden beri, tüketici de üretici de elektrik faturalarından dert yanıyor. Meskenler, harcamadıkları yüksek faturalardan ve faturaların şeffaf olmadığından şikayet ediyorlar. Sanayiciler, petrol fiyatlarının düşmesine rağmen artan tarifeler ile baş edemediklerini açıkladılar.

Enerji her ülke için stratejik sektördür. Türkiye de sorunlar, 1984 yılından sonra özelleştirme ile birlikte artmaya başladı. Elektrikte özelleştirme, geçmiş hükümetler ve bu günkü hükümetler döneminde hızlandı. Bu gün elektrik dağıtımı tamamen özelleştirilmiştir.

Aslında, özelleÅŸtirme yasası gerekçesinde, "ÖzelleÅŸtirme maliyetleri düşürecek, ürünler tüketiciye daha ucuza satılacak" deniliyor. Özel olarak ta  TEK ÖzelleÅŸtirme Ana Planı'nda  ''Kaliteli, kesintisiz ve ekonomik elektrik hizmeti saÄŸlanarak tüketici korunacaktır.' deniliyor. Elektrik tarifeleri ile ilgili olarak ta 'Enerjide artan talebin karşılanmasında rekabete dayalı yatırım ortamı geliÅŸtirilecek ve mali açıdan güçlü, istikrarlı, ÅŸeffaf, öngörülebilir, tüketicinin korunduÄŸu ve sürdürülebilirliÄŸi de dikkate alan bir enerji piyasasının sürekliliÄŸi gözetilecektir."  deniliyor.

Ancak evdeki hesap çarşıya uymadı,  özelleÅŸtirme halka yaramadı

2017 yılında meskenlerde kullanılan elektriğe zam yapılmadı, fakat 2018 de ve 2019 da enflasyonun üstünde zam yapıldı. 2017-2019 üç yıllık meskenlere yapılan kümülatif zam oranı yüzde 74 oldu. Oysaki aynı üç yılda, enflasyon (TÜFE) yine kümülatif olarak çok daha düşük yüzde 50.6 oldu.(Aşağıdaki grafik)

 

Elektrikte üretimde ve dağıtımda özelleÅŸtirme, ekonomik istikrara da yaramadı 

Reuters ajansının haberine göre, Türkiye de 20 milyar dolarlık sorunlu kredi var. Bunun 12-13 milyar doları enerji sektörüne aittir. Bankalar enerji sektörü ile borç takası ve yeniden yapılandırma anlaşmaları yapıyorlar.

Özelleştirmenin bir başka sorunu, eskiden yap-işlet devret modeli varken, bu model yap-işlet modeline dönüştü. Dahası kamu-özel işbirliği anlaşması diye dünyada benzeri olmayan ve kamu altyapı yatırımlarını misli fiyatlara çıkaran acayip modeller oluşturuldu.

Dünyada özellikle kamu altyapı yatırımları ve enerji yatırımlarından kötü sonuçlar alındı. Bu nedenle söz gelimi, elektrik hizmetlerinde yeniden kamuya dönüş eğilimi arttı.

TMMOB, enerji komisyonu üyesi M. Nilgün Ercan'ın özelleştirme - piyasalaştırma uygulamaları (2019 ) isimli araştırmasına göre;

Du¨nyada kamu hizmetlerinde, o¨zellikle yerel yo¨netimler du¨zeyinde kamuya do¨nu¨s¸ o¨rnekleri artıyor. Almanya'da elektrik, Fransa'da su hizmetlerinde yerel yönetimler kamu hizmetlerini geri kazanmak (Re-municipalisation) hareketi baÅŸlattılar. Du¨nyada 45 u¨lkede 835 özelleÅŸirme o¨rneÄŸinden 692'sinde kamuya geriye do¨nu¨s¸ oldu.

Özelles¸tirmede geriye do¨nu¨s¸ (de-privatisation) uygulamaları da yaygınlaÅŸtı

Dünyada 445 özelleÅŸtirme örneÄŸinde su¨renin bitmesinden sonra o¨zel firma ile so¨zles¸me yenilenmedi.  136'sında so¨zles¸melerin su¨resi ic¸inde sonlandırıldı. 46'sında ise c¸es¸itli nedenlerle o¨zel is¸letmecilerin hisselerini sattıgˆı veya c¸ekildiÄŸi anlaşıldı.

Türkiye, yeniden istikrar için, enerji dahil kamu altyapı yatırımları özellikle kamu özel işbirliği kanalı ile yapılan yatırımları devletleştirmek zorundadır.

 

 

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Öğretemediklerimiz
Öğretemediklerimiz
A. Yağmur TUNALI
Öğretemediklerimiz
MHP neyin kavgasını yapıyor?
MHP neyin kavgasını yapıyor?
Ahmet GÜRSOY
MHP neyin kavgasını yapıyor?
Eğitim dâvâmız…
Eğitim dâvâmız…
Ahmet SEVGİ
Eğitim dâvâmız…
Omurga eğriliği ve tedavisi üzerine...
Omurga eğriliği ve tedavisi üzerine...
Arslan BULUT
Omurga eğriliği ve tedavisi üzerine...
Millî parayı pul etmek millî güvenlik sorunu değil mi?
Millî parayı pul etmek millî güvenlik sorunu değil mi?
Arslan BULUT
Millî parayı pul etmek millî güvenlik sorunu değil mi?
'Rektörümüz Öcalan!'
'Rektörümüz Öcalan!'
Arslan TEKİN
'Rektörümüz Öcalan!'
Türk'ün yeni vizyonu
Türk'ün yeni vizyonu
Arslan TEKİN
Türk'ün yeni vizyonu
Dış güçler belli
Dış güçler belli
Esfender KORKMAZ
Dış güçler belli
İktisadın sustuğu yer
İktisadın sustuğu yer
Esfender KORKMAZ
İktisadın sustuğu yer
Rakamsal veriden ötesi
Rakamsal veriden ötesi
Fatma ÇELİK
Rakamsal veriden ötesi
Gelen tehlikenin farkında mısınız
Gelen tehlikenin farkında mısınız
Murat AĞIREL
Gelen tehlikenin farkında mısınız
''Kirlenmek güzeldir''
''Kirlenmek güzeldir''
Murat İDE
''Kirlenmek güzeldir''
Tehdit, öfke ve siyasi saldırılar
Tehdit, öfke ve siyasi saldırılar
Orhan UĞUROĞLU
Tehdit, öfke ve siyasi saldırılar
Kemal Kılıçdaroğlu sürpriz yapar mı?
Kemal Kılıçdaroğlu sürpriz yapar mı?
Orhan UĞUROĞLU
Kemal Kılıçdaroğlu sürpriz yapar mı?
Tek adam sisteminin iflası!
Tek adam sisteminin iflası!
Özcan YENİÇERİ
Tek adam sisteminin iflası!
Cumhura karşı suç işleme özgürlüğü
Cumhura karşı suç işleme özgürlüğü
Selcan TAŞÇI
Cumhura karşı suç işleme özgürlüğü
Hocaların hocası Kemalpaşazade(!)
Hocaların hocası Kemalpaşazade(!)
Selcan TAŞÇI
Hocaların hocası Kemalpaşazade(!)
Sebep ne?
Sebep ne?
Vedat BAYRAM
Sebep ne?
Kredi notu düşecek dolar yeni rekorlara gidecek!
Kredi notu düşecek dolar yeni rekorlara gidecek!
Evren Devrim ZELYUT
Kredi notu düşecek dolar yeni rekorlara gidecek!
AKP bakın kimleri zengin etti!
AKP bakın kimleri zengin etti!
Evren Devrim ZELYUT
AKP bakın kimleri zengin etti!
Hakemin sahadaki yeri
Hakemin sahadaki yeri
Ertuğrul DİLEK
Hakemin sahadaki yeri
O sezonun bu haftası…
O sezonun bu haftası…
Murat TAŞKIN
O sezonun bu haftası…