Enerji ve yeniden devletleÅŸtirme - Esfender KORKMAZ
22 Ocak 2022 Cumartesi
İstanbul Hava durumu İstanbul 6°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Enerji ve yeniden devletleÅŸtirme

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
30 Ağustos 2020 Pazar

Karadenizde doğal gaz bulunması, teknik sorunları ve maliyetleri tartışılsa da, Türkiye için önemlidir. Siyasi iktidar ve bazı medya bu imkânı kendileri için kullanmak istedi. Ancak ters tepti. Zira halkın ortak malı olan doğal kaynakların aranması her iktidarın görevidir. Ayrıca tartışmanın bir faydası oldu;

Bir… Dikkatler halkın kullandığı doğal gaz ve elektrik fiyatlarına çevrildi.

İki… Türkiye'nin enerji politikasının yanlış olduğu anlaşıldı.

Üç… Enerji sektöründe özelleştirmenin ekonomik ve sosyal istikrarı bozduğu anlaşıldı.

1. İki yılda (2018 ve 2019 yılları) meskende kullanılan doğal gaz fiyatlarına beş defa zam geldi. Kümülatif olarak fiyatlara iki yılda yüzde 71 oranında zam yapıldı. Yani 2017 sonunda doğal gaza 100 lira ödeyen aileler, 2019 Ağustos’tan itibaren 171 lira ödüyordu. Oysaki bu iki yılda TÜFE olarak fiyatlar 42,2 oranında artmıştı. Kur artışı fazlasıyla vatandaşa yansıdı.

Mesken elektrik tarifesine 2017 yılında zam yapılmadı. Ancak 2018 ve 2019 yılında enflasyonun üstünde zam yapıldı. Üç yıllık kümülatif olarak enflasyon (TÃœFE) yüzde 50,6 arttı ve fakat elektrik tarifesine yüzde 74 oranında zam yapıldı.   

Gerçekte elektrik ve doğalgaz sosyal bir ihtiyaçtır. Eğer devlet tarafından dağıtılsaydı halkın refahı için sosyal devlet fiyatları bu kadar artırmazdı.

2. Türkiye neden doğal gazı diğer ülkelere göre daha pahalı alıyor? Neden doğalgazda Rusya'ya bağımlıyız? Üstelik ticari sır diye neden Rusya ile olan doğalgaz anlaşması açıklanmıyor? 2018 de doğalgaz ihtiyacımızın yüzde 46,95'i, 2019 da yüzde 33,43'ünü Rusya'dan ithal ettik.

Rusya'dan aldığımız doğalgazın metreküp fiyatı 188 dolardır. Oysaki Moldova aynı gaza 133 dolar, Avrupa 100-110 dolar veriyor.

Dahası Rusya'ya yılda 8,5 milyar metreküp alım garantisi vermişiz. 2019 yılında 8,5 milyar metreküpten daha az doğalgaz ithal etmişiz. Ancak Sözcü'nün Şubat 2020 deki haberine göre alım garantisi olduğu için 2019 da kullanmadığımız doğalgaz için 2,6 milyar dolar ödemişiz.

3. Enerjinin özelleştirilmesi yasada öngörülen gerekçelere uymadı. Devlet halkın refahını önde tutmak zorundadır. Bu anlamda yalnız enerji değil kamu altyapı yatırımları, doğal tekellerin özelleştirilmesini değerlendirmek için ''Bunların özelleştirilmesi Tüketici Refahını Artırdı mı? ' sorusunu sormak gerekir.

*  ÖzelleÅŸen kurumlar ürettikleri malı tüketiciye daha ucuza mı sattılar? Cevap Hayır, elektrik ve doÄŸalgaza zamlar her zaman enflasyonun üstünde arttı. Et Balık Kurumu üreticiden deÄŸerine alıyor tüketiciye karsız satıyordu. ÖzelleÅŸtirildi veya kapatıldı. Artık halk et yiyemiyor.

*  Ãœretim seviyesini artırarak daha çok katma deÄŸer mi saÄŸladılar? Cevap hayır. Kars'ta süt tozu fabrikası kapatıldı. Makinalar batıya taşındı. Birçok fabrika kapatıldı. Arsaları daha yüksek fiyatla satıldı.

*  ÖzelleÅŸtirme önceki duruma göre istihdamı artırdı mı? Elbette hayır. ÖzelleÅŸen çoÄŸu iÅŸletme işçi çıkardı. Bir örnek özelleÅŸen Seka üretimi durdurdu, ithalat yaptı. Birçok Et Balık Kurumu kapatıldı. Arsalarında villalar yapıldı.

Dünyada da birçok ülkede bu tür stratejik mallar yeniden devletleÅŸtiriliyor. Ya da elektrik ve su dağıtımını yeniden belediyeler alıyor. Türkiye de Devletin görevi bu yanlışları düzeltmek ve halkın refahı için altyapı yatırımlarında ve enerji sektöründe yeniden devletleÅŸtirme yapmaktır. 

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Bir çözümleme yaparsak...
Bir çözümleme yaparsak...
Ahmet GÜRSOY
Bir çözümleme yaparsak...
Bukele, Zelenski ve ''proje başkan''lar...
Bukele, Zelenski ve ''proje başkan''lar...
Arslan BULUT
Bukele, Zelenski ve ''proje başkan''lar...
Mümtaz insan: Prof. Dr. Yümni Sezen
Mümtaz insan: Prof. Dr. Yümni Sezen
Arslan TEKİN
Mümtaz insan: Prof. Dr. Yümni Sezen
''Demirören kredilerinin'' korkunç boyutu
''Demirören kredilerinin'' korkunç boyutu
Murat AĞIREL
''Demirören kredilerinin'' korkunç boyutu
60 yıl sonra Tahkikat Komisyonları hortladı
60 yıl sonra Tahkikat Komisyonları hortladı
Orhan UĞUROĞLU
60 yıl sonra Tahkikat Komisyonları hortladı
Dolar bundan sonra ne olur?
Dolar bundan sonra ne olur?
Remzi ÖZDEMİR
Dolar bundan sonra ne olur?
Ölsünler mi?
Ölsünler mi?
Selcan TAŞÇI
Ölsünler mi?
İlk akıl eden kimdi?
İlk akıl eden kimdi?
Servet AVCI
İlk akıl eden kimdi?
Uğurlar olsun...
Uğurlar olsun...
Yavuz Selim DEMİRAĞ
Uğurlar olsun...
Takdir hakkı ve penaltı kararları
Takdir hakkı ve penaltı kararları
Ertuğrul DİLEK
Takdir hakkı ve penaltı kararları
Trabzonspor'a komşu uyarısı…
Trabzonspor'a komşu uyarısı…
Murat TAŞKIN
Trabzonspor'a komşu uyarısı…