17 Ekim 2021 Pazar
İstanbul Hava durumu İstanbul 20°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Erken sanayisizleşme 

[email protected]
+
Aa
-
13 Mayıs 2021 Perşembe

2015 baz yılına göre hesaplanan sanayi üretim endeksi, 2021 Mart ayında geçen senenin aynı ayına göre yüzde 16,6 arttı. 2018 Mart ayında 120,7 olan sanayi üretim endeksi, 2019 Mart ayında 115,1'e ve 2020 Mart ayında da 114'e gerilemişti.

Sanayi üretim endeksinde artış, 2021 ilk çeyrek büyüme oranının da artacağını gösteriyor. Ancak Mart ayında yaşanan yüzde 16,6 artışın bir nedeni ertelenen talep, bir nedeni de 2020 Mart ayında bu endeksin düşük değerde olmasıdır.

Sanayi üretiminde artış, yeni yatırımlarla değil, mevcut kapasite kullanım oranının artması ile gerçekleşti.

Aslında sanayi sektöründe yıllık iniş ve çıkışlara değil, sektörün bütününe bakmak gerekir.

1- Sanayi üretiminde ithal girdi oranı yüksektir. Bunun nedeni 2016 yılına kadar TL'nin daha değerli olmasıdır. Değerli TL nedeni ile ithalat daha ucuza geldiği için, üretimde ithal girdi payı ortalama yüzde 40 oldu. 2017 sonrası kur artışları nedeni ile bu defa ithal girdi fiyatları arttı. Ne var ki, güven sorunu oluştuğu için kimse yatırım yapmadı.

2- İkinci bir sorun, imalat sanayiinde kapasite kullanım oranının düşük olmasıdır.

Kapasite kullanım oranının düşük olması, sabit maliyetler nedeni ile üretim maliyetlerinin yüksek olmasına neden oluyor. Bu sorun kur artışları ile birleşince enflasyona misliyle yansıyor.

Öte yandan, kur artışları ithal girdi fiyatlarını artırdığı için, aynı zamanda ithalatın finansmanını zorlaştırdı. 2018, 2019 ve 2020 yıllarında olduğu gibi üretimin ve GSYH'da büyümenin de düşmesine sebep oldu.

3- Bir ülkenin gelişme sürecinde sanayileşme, sabit sermaye birikimini (reel sermaye stoku), sürdürülebilir büyümeyi ve ihracatı artırır. Tarımda gizli işsiz olarak devam eden vasıfsız iş gücünü çeker. Şehirleşme hızlanır.

Güney Kore ve Çin, daha ucuz olan tarım sektöründeki atıl emeğini transfer ederek büyüme sağlamıştır. Türkiye'de ise tarımdan şehre gelenler, işsiz mahallelerinin sayısını artırmıştır. Çünkü siyasi iktidarın kalıcı iş gücü sağlayan sanayileşme diye bir derdi yoktur. Hükümetler sanayi sektörü yerine TOKİ aracılığı ile kısa dönemde yüksek rant sağlayan inşaat sektörüne ve lüks konut yatırımlarına ağırlık verdi.

Bu alanda kamu kurumlarını görevlendirdi. Kamu kredilerini ve teşvikleri bu alanlara yönlendirdi. Göreceli olarak imalat sanayiine daha az destek verdi.

4- Siyasi iktidar, piyasa ekonomisi için yanlış ya da yanlı bir yaklaşım sergiledi. Spekülatif piyasa yapısı oluştu. 2016 yılına kadar sanayiciler de tasarruflarını kendi alanlarında değil, finansal yatırımlarda değerlendirdi.

5- Başkanlık sistemi ile birlikte "güven sorunu" oluştu. Artık kimse yatırım yapmıyor. Herkes güvenceyi yurt dışına kaynak transferinde buluyor.

Bu nedenlerle AKP iktidarında Türkiye "Erken Sanayisizleşme" dönemine girdi. Erken sanayisizleşme sanayi sektörünün GSYH'da payının düşmesi anlamında değildir. Üretimin yerini ithalatın alması ve potansiyel yatırımların artık yapılmıyor olmasıdır.

 

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Şakir Akça
Şakir Akça
Ahmet B. ERCİLASUN
Şakir Akça
Yağma düzeni
Yağma düzeni
Ahmet GÜRSOY
Yağma düzeni
Bunlar, siyasi cinayet değil midir?
Bunlar, siyasi cinayet değil midir?
Arslan BULUT
Bunlar, siyasi cinayet değil midir?
'Moğolistan ve Çin Günlüğü'
'Moğolistan ve Çin Günlüğü'
Arslan TEKİN
'Moğolistan ve Çin Günlüğü'
Faiz-kur oyunu saatli bomba gibidir
Faiz-kur oyunu saatli bomba gibidir
Esfender KORKMAZ
Faiz-kur oyunu saatli bomba gibidir
Bugün mevlid kandili
Bugün mevlid kandili
Gülay TUNÇEL
Bugün mevlid kandili
''Sefalet''in sinsi tesadüfü!!!
''Sefalet''in sinsi tesadüfü!!!
Mehmet FARAÇ
''Sefalet''in sinsi tesadüfü!!!
Suriye sınırında neler oluyor?..
Suriye sınırında neler oluyor?..
Mehmet FARAÇ
Suriye sınırında neler oluyor?..
Tabiat Varlıkları MUÇEV'in emrine amade
Tabiat Varlıkları MUÇEV'in emrine amade
Murat AĞIREL
Tabiat Varlıkları MUÇEV'in emrine amade
Ekonomist Erdoğan ve Türk Lirası uçuş rotası
Ekonomist Erdoğan ve Türk Lirası uçuş rotası
Orhan UĞUROĞLU
Ekonomist Erdoğan ve Türk Lirası uçuş rotası
AK Parti Devleti
AK Parti Devleti
Orhan UĞUROĞLU
AK Parti Devleti
Çocuklara ev bırakma borç bırak!
Çocuklara ev bırakma borç bırak!
Remzi ÖZDEMİR
Çocuklara ev bırakma borç bırak!
Hiç o konulara girmeseniz mi?
Hiç o konulara girmeseniz mi?
Selcan T. HAMŞİOĞLU
Hiç o konulara girmeseniz mi?
Piramit...
Piramit...
Kemal VANLI
Piramit...
Parçalar nasıl da birleşiyor!
Parçalar nasıl da birleşiyor!
Servet AVCI
Parçalar nasıl da birleşiyor!
Unimog'ların satışı...
Unimog'ların satışı...
Yavuz Selim DEMİRAĞ
Unimog'ların satışı...
Trabzonspor ile Fenerbahçe berabere kalabilir
Trabzonspor ile Fenerbahçe berabere kalabilir
Murat TAŞKIN
Trabzonspor ile Fenerbahçe berabere kalabilir