Faiz-kur-enflasyon "şer üçgeni"ni inatlaşma çözmez! - Esfender KORKMAZ
19 Ocak 2022 Çarşamba
İstanbul Hava durumu İstanbul 6°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Faiz-kur-enflasyon "şer üçgeni"ni inatlaşma çözmez!

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
28 Ocak 2021 Perşembe

 

İMF 2021 Dünya Ekonomik Görünümü Güncelleme raporunu yayınlandı. Tahminler 2021'de dünyanın pandemi sürecinden çıkacağı varsayılarak hazırlanmış. Büyüme oranları, dünya ortalamasında yüzde 5,5, gelişmiş ekonomilerinde yüzde 4,3 ve gelişmekte olan ülkeler -yükselen ekonomilerde- ise, 6,3 olarak tahmin ediliyor. Türkiye'nin ise, yüzde 6 büyüyeceği ve enflasyonun da (TÜFE) yüzde 11,9 olacağı öngörülüyor.

 

Büyüme tek başına ne kalkınmayı sağlıyor, ne de ekonomik istikrarı düzeltebiliyor. Bir ekonomide önemli olan mevcut kaynakların en verimli şekilde kullanılmasıdır. Kaynaklar yanlış kullanıldığında da büyüme olur.

İki örnek vereyim... Eski bir binayı yıkarsan büyüme artar. Çünkü binanın yıkımında işçi ve makine çalışır, ücret ödenir. Bu yolla katma değer yaratmış olursun. Büyümeye katkı yapar. Ama aynı zamanda servet kaybı olur.

Devlet 100 lira maliyeti olan bir yatırımı 3 katı fiyatına yaptırırsa, büyümeye katkı da aynı şekilde artar ve fakat fırsat maliyeti çok yüksek olduğu için hem kaynaklar yanlış kullanılmış olur, hem de başka yatırımlar için elde kaynak kalmaz.

Bir başka örnek harcamalara göre, GSYH hesabında bir çalışanın her ay maaşının yarısı ile uyuşturucu aldığını düşünelim. Maaşının tamamı GSYH hesabına girer.

İMF bizde 2021 yılında enflasyonun yüzde 11,9 olacağını tahmin ediyor. Ama aynı zamanda da kırılganlığın arttığını da söylüyor. Kırılganlığın yüksek olduğu ve üstelikte bizim gibi plan- programı olmayan bir ekonomide, enflasyon tahmini yapmak zordur. Kurların artacağını önceden aşağı yukarı herkes bilir ve fakat 2018 kur şokunu bir yıl öncesinden bilemezdiniz. Kur riski bugün dünden daha yüksektir.

İMF'ye göre; enflasyon yüksek, sermaye çıkışları var, MB rezerveleri swap dışında eksidedir, cari açık devam ediyor 2021'de cari açık / GSYH oranı yüzde 3,5 olacaktır.

Sayın Cumhurbaşkanının, faiz konusunda diretmesi kırılganlığı artırıyor. 2020'deki kur artışına, MB'nın faizlerde inatlaşması sebep oldu. Kur artışları kendinden fazlasıyla maliyetlere ve enflasyona yansıyor.

Öte yandan Cumhurbaşkanı yine '2021 reformlar yılı olacak; faiz, kur, enflasyon şer üçgenini kıracağız' diyor. Daha önce de iş adamlarına 'herkes bir işçi alsın, işsizlik çözülür' demişti. İşsizlik tırmandı.

Piyasa ekonomisi emir ve komuta ile yürümüyor. Önce hastalığı teşhis etmek gerekir. Hastalık kriz değil, krizden daha ağır, kırılganlığın, yoksulluğun ve işsizliğin tırmanmasıdır.

Hukuk ve demokrasi altyapısı sağlanmadan, yasalara süreklilik kazandırmadan güven sorunu, kırılganlık önlenemez. Doğrudan yatırım sermayesi gelmez.

Kısa ve orta vadede, dalgalı kur politikası devam ederse, üretimin ithalata bağımlılığı devam ederse, Merkez Bankası'na müdahale devam ederse, döviz ve kur istikrarı saÄŸlanmaz. Reformlarla bu politikaları  deÄŸiÅŸtirmek demektir.

Orta ve uzun vadede, parlamenter sisteme geçmeden, bütçeye denetim getirmeden, özel ve kamu işbirliği projelerini kaldırmadan, işsize para yerine iş dağıtmadan, devletin saraylar, uçaklar ve Mercedesler hevesi bitmeden, devleti kurumsal devlete çevirmeden, ekonomik istikrar gelmez.

Ä°ktisat politikalarını, çıkış yolunu, herkes öneriyor, her nedense bunları bir tek hükümet açıklamıyor. Sorunların ÅŸer üçgeni olduÄŸunu da yine  herkes biliyor. Çünkü bunların zararını yaşıyor. Ama kimse bu ÅŸer üçgenin

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Apaçık bir çarpıtma örneği
Apaçık bir çarpıtma örneği
Ahmet GÜRSOY
Apaçık bir çarpıtma örneği
Rüya görmek…
Rüya görmek…
Ahmet SEVGİ
Rüya görmek…
''ABD'nin verdiği yeni vazife!''
''ABD'nin verdiği yeni vazife!''
Arslan BULUT
''ABD'nin verdiği yeni vazife!''
Bu kin sizi nereye götürür?!
Bu kin sizi nereye götürür?!
Arslan TEKİN
Bu kin sizi nereye götürür?!
İktidar dediklerinin tam tersini yaptı (2)
İktidar dediklerinin tam tersini yaptı (2)
Esfender KORKMAZ
İktidar dediklerinin tam tersini yaptı (2)
Bu paraları gariban vatandaş ödeyecek
Bu paraları gariban vatandaş ödeyecek
Murat AĞIREL
Bu paraları gariban vatandaş ödeyecek
AYM Başkanı Arslan'ın dikkat çeken mütalaası
AYM Başkanı Arslan'ın dikkat çeken mütalaası
Orhan UĞUROĞLU
AYM Başkanı Arslan'ın dikkat çeken mütalaası
Hiçbir şey olmasa bile bir şarkı olur artık!
Hiçbir şey olmasa bile bir şarkı olur artık!
Selcan TAŞÇI
Hiçbir şey olmasa bile bir şarkı olur artık!
Futbolu temizleyecek Rıdvan
Futbolu temizleyecek Rıdvan
Vedat BAYRAM
Futbolu temizleyecek Rıdvan
Dolarda 14 er ya da geç kırılacak!
Dolarda 14 er ya da geç kırılacak!
Evren Devrim ZELYUT
Dolarda 14 er ya da geç kırılacak!
Trabzonspor'da istikrar ve sürdürülebilirlik…
Trabzonspor'da istikrar ve sürdürülebilirlik…
Murat TAŞKIN
Trabzonspor'da istikrar ve sürdürülebilirlik…