İktidar ekonomide reform yapabilir mi? - Esfender KORKMAZ
26 Ocak 2022 Çarşamba
İstanbul Hava durumu İstanbul 6°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Ä°ktidar ekonomide reform yapabilir mi?

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
24 Kasım 2020 Salı

Ekonomide reform denilince, hukuk, demokrasi ve siyasi alandan başlamak gerekir. Zira bunlar ekonominin altyapısını oluşturur. Bu yazının konusu 'yalnızca ekonomi alanında reform yapılabilir mi?' sorusuna cevap aramaktır. Bu sorunun cevabı için birkaç örnek vermek yeterli olacaktır.

1. En güncel sorun kurlardaki aşırı oynaklık sorunudur. Kurların düşük olduÄŸu TL'nin deÄŸerli olduÄŸu 2004'ten  2013 yılına kadar üretimde ithal girdi payı arttı ve üretim ithal girdiye bağımlı oldu, cari açık arttı. 2016 sonrası TL aşırı deÄŸer kaybetti fakat ithalata bağımlılık nedeni ile Türkiye'nin rekabet gücü artmadı. Tersine bu defa da, enflasyon oranı yükseldi, geçim sıkıntısı baÅŸladı, dış borçlarda temerrüt riski arttı, reel sektörde konkordato ve iflaslar arttı, Merkez Bankasının rezervleri eksiye döndü ve bankaların dönmeyen kredileri arttı.

Bu şartlarda reform yapılacaksa ilk sırada Türkiye şartlarına uymayan ve kurlarda oynaklığı artıran dalgalı kur politikasının değişmesi gerekir. Geçici bir zaman içinde oynaklığı azaltacak, Çin'de uygulanan yarı sabit kur rejimine dönmek gerekir.

Gel gör ki siyasi iktidarın böyle bir niyeti yok… Zira 2018 seçim programında 'Dalgalı döviz kuru rejimi sürdürülecektir.' deniliyor.

2. Türkiye, 2006 yılından bu güne açık enflasyon hedeflemesi uyguluyor. 15 yıldır enflasyon hedefi tutmadı. Bu durum MB olan güvenin azalmasına neden oldu. MB yasası değiştirilmeli ve MB'nın hem TL'yi hem de kuru gözetmesi hedef alınmalıdır. Aynı kanunda siyasi müdahalelerin önü kesilmelidir.

Siyasi iktidar bunu yapabilir mi? Faiz inadına ve başkan değiştirme eylemlerine bakarsak yapamaz.

3. Büyüme ve sermaye hareketleri odaklı küreselleÅŸme konjonktürü, Çin dışında geliÅŸmekte olan ülkelerde iÅŸe yaramadı. Şimdi büyümeyi, insani geliÅŸmeyi ve demokrasiyi de içine alan kalkınma politikaları öne çıkmaya baÅŸladı. Bizim gibi ülkelerde, piyasa aksaklıklarının giderilmesi ve yoksulluÄŸun önlenmesi için devletin  piyasaya müdahale etmesi ve yönlendirmesi gerekir.

Söz gelimi, ithal girdilerin ülke içinde üretilmesi için devletin geçici olarak piyasaya girmesi gerekiyor. Çünkü güven sorunu nedeni ile ne yaparsak yapalım özel sektör yatırım yapmıyor. Ä°ktidar yapar mı? Yapamaz. Zira hem anlayışına uymaz hem de yatırımları kamu özel iÅŸbirliÄŸi çerçevesinde  yapıyor. 

4. SEKA'nın özelleştirilmesinden sonra Türkiye'de kağıt üretilmiyor, ithal ediliyor. Telekom'un özelleştirilmesi, internet altyapısının istismar edilmesine neden oldu. İnternet kullanımı işkenceye dönüştü. Et Balık Kurumu'nun özelleştirilmesi ile halk artık pahalı et yiyor veya yiyemiyor. Bunları siyasi iktidar yeniden devletleştirebilir mi? Yapamaz. Çünkü özelleştirme gelirlerine öncelik veriyor!

5. Bütçenin yüzde 42'si sübvansiyonlara gidiyor. Sübvansiyonlar içinde popülizm yolunda halka dağıtılan paralar da var. İktidar popülizmden vaz geçebilir mi?

Bütçe içinde Diyanet Ä°ÅŸleri BaÅŸkanlığının bütçesi, birden çok bakanlığın bütçesinden büyüktür. Ãœstelik Diyanet bütçesi, vergisini veren 15 milyon aleviyi kapsamıyor. Diyanet bütçesinde, Türkiye ÅŸartlarına göre etkinlik kriteri uygulamak imkanı var mı? Bu güne kadar herkes tenkit etti… olmadı. Çünkü yaparsa  siyasi iktidar altyapısını kaybeder.  

Bu örnekler çoÄŸaltılabilir… Sonuç deÄŸiÅŸmez… Siyasi iktidarın ekonomide reform yapması için  girdiÄŸi bu popülizm tuzağından kurtulması gerekir. O zamanda varlığını sürdüremez.

 

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
İktidar, Türkiye'ye zarar üretiyor
İktidar, Türkiye'ye zarar üretiyor
Ahmet GÜRSOY
İktidar, Türkiye'ye zarar üretiyor
"Büyük Türkiye Rüyası"

Ahmet SEVGİ
"Büyük Türkiye Rüyası"
Kar, felaket değil, zihniyet felaket! 
Kar, felaket değil, zihniyet felaket! 
Arslan BULUT
Kar, felaket değil, zihniyet felaket! 
Seçimi kararsız oylar ve HDP belirleyecek
Seçimi kararsız oylar ve HDP belirleyecek
Esfender KORKMAZ
Seçimi kararsız oylar ve HDP belirleyecek
KYK borçları için ne bekliyorsunuz
KYK borçları için ne bekliyorsunuz
Murat AĞIREL
KYK borçları için ne bekliyorsunuz
''Kar''dan siyasi ''kâr'' çıkarmak
''Kar''dan siyasi ''kâr'' çıkarmak
Murat İDE
''Kar''dan siyasi ''kâr'' çıkarmak
Anayasa mı geçerli? Biyografi mi geçerli?
Anayasa mı geçerli? Biyografi mi geçerli?
Orhan UĞUROĞLU
Anayasa mı geçerli? Biyografi mi geçerli?
Gökçeada'daki hukuk garabetinin sonu
Gökçeada'daki hukuk garabetinin sonu
Selcan TAŞÇI
Gökçeada'daki hukuk garabetinin sonu
Yazık edersiniz kardeşim
Yazık edersiniz kardeşim
Vedat BAYRAM
Yazık edersiniz kardeşim