İktidar ekonomide reform yapabilir mi? - Esfender KORKMAZ
2 Aralık 2021 Perşembe
İstanbul Hava durumu İstanbul 12°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Ä°ktidar ekonomide reform yapabilir mi?

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
24 Kasım 2020 Salı

Ekonomide reform denilince, hukuk, demokrasi ve siyasi alandan başlamak gerekir. Zira bunlar ekonominin altyapısını oluşturur. Bu yazının konusu 'yalnızca ekonomi alanında reform yapılabilir mi?' sorusuna cevap aramaktır. Bu sorunun cevabı için birkaç örnek vermek yeterli olacaktır.

1. En güncel sorun kurlardaki aşırı oynaklık sorunudur. Kurların düşük olduÄŸu TL'nin deÄŸerli olduÄŸu 2004'ten  2013 yılına kadar üretimde ithal girdi payı arttı ve üretim ithal girdiye bağımlı oldu, cari açık arttı. 2016 sonrası TL aşırı deÄŸer kaybetti fakat ithalata bağımlılık nedeni ile Türkiye'nin rekabet gücü artmadı. Tersine bu defa da, enflasyon oranı yükseldi, geçim sıkıntısı baÅŸladı, dış borçlarda temerrüt riski arttı, reel sektörde konkordato ve iflaslar arttı, Merkez Bankasının rezervleri eksiye döndü ve bankaların dönmeyen kredileri arttı.

Bu şartlarda reform yapılacaksa ilk sırada Türkiye şartlarına uymayan ve kurlarda oynaklığı artıran dalgalı kur politikasının değişmesi gerekir. Geçici bir zaman içinde oynaklığı azaltacak, Çin'de uygulanan yarı sabit kur rejimine dönmek gerekir.

Gel gör ki siyasi iktidarın böyle bir niyeti yok… Zira 2018 seçim programında 'Dalgalı döviz kuru rejimi sürdürülecektir.' deniliyor.

2. Türkiye, 2006 yılından bu güne açık enflasyon hedeflemesi uyguluyor. 15 yıldır enflasyon hedefi tutmadı. Bu durum MB olan güvenin azalmasına neden oldu. MB yasası değiştirilmeli ve MB'nın hem TL'yi hem de kuru gözetmesi hedef alınmalıdır. Aynı kanunda siyasi müdahalelerin önü kesilmelidir.

Siyasi iktidar bunu yapabilir mi? Faiz inadına ve başkan değiştirme eylemlerine bakarsak yapamaz.

3. Büyüme ve sermaye hareketleri odaklı küreselleÅŸme konjonktürü, Çin dışında geliÅŸmekte olan ülkelerde iÅŸe yaramadı. Şimdi büyümeyi, insani geliÅŸmeyi ve demokrasiyi de içine alan kalkınma politikaları öne çıkmaya baÅŸladı. Bizim gibi ülkelerde, piyasa aksaklıklarının giderilmesi ve yoksulluÄŸun önlenmesi için devletin  piyasaya müdahale etmesi ve yönlendirmesi gerekir.

Söz gelimi, ithal girdilerin ülke içinde üretilmesi için devletin geçici olarak piyasaya girmesi gerekiyor. Çünkü güven sorunu nedeni ile ne yaparsak yapalım özel sektör yatırım yapmıyor. Ä°ktidar yapar mı? Yapamaz. Zira hem anlayışına uymaz hem de yatırımları kamu özel iÅŸbirliÄŸi çerçevesinde  yapıyor. 

4. SEKA'nın özelleştirilmesinden sonra Türkiye'de kağıt üretilmiyor, ithal ediliyor. Telekom'un özelleştirilmesi, internet altyapısının istismar edilmesine neden oldu. İnternet kullanımı işkenceye dönüştü. Et Balık Kurumu'nun özelleştirilmesi ile halk artık pahalı et yiyor veya yiyemiyor. Bunları siyasi iktidar yeniden devletleştirebilir mi? Yapamaz. Çünkü özelleştirme gelirlerine öncelik veriyor!

5. Bütçenin yüzde 42'si sübvansiyonlara gidiyor. Sübvansiyonlar içinde popülizm yolunda halka dağıtılan paralar da var. İktidar popülizmden vaz geçebilir mi?

Bütçe içinde Diyanet Ä°ÅŸleri BaÅŸkanlığının bütçesi, birden çok bakanlığın bütçesinden büyüktür. Ãœstelik Diyanet bütçesi, vergisini veren 15 milyon aleviyi kapsamıyor. Diyanet bütçesinde, Türkiye ÅŸartlarına göre etkinlik kriteri uygulamak imkanı var mı? Bu güne kadar herkes tenkit etti… olmadı. Çünkü yaparsa  siyasi iktidar altyapısını kaybeder.  

Bu örnekler çoÄŸaltılabilir… Sonuç deÄŸiÅŸmez… Siyasi iktidarın ekonomide reform yapması için  girdiÄŸi bu popülizm tuzağından kurtulması gerekir. O zamanda varlığını sürdüremez.

 

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
MHP neyin kavgasını yapıyor?
MHP neyin kavgasını yapıyor?
Ahmet GÜRSOY
MHP neyin kavgasını yapıyor?
Eğitim dâvâmız…
Eğitim dâvâmız…
Ahmet SEVGİ
Eğitim dâvâmız…
Milleti Avrupa'nın ırgatı yapmak!
Milleti Avrupa'nın ırgatı yapmak!
Arslan BULUT
Milleti Avrupa'nın ırgatı yapmak!
Millî parayı pul etmek millî güvenlik sorunu değil mi?
Millî parayı pul etmek millî güvenlik sorunu değil mi?
Arslan BULUT
Millî parayı pul etmek millî güvenlik sorunu değil mi?
PKK'sız parti kurulabilir mi?
PKK'sız parti kurulabilir mi?
Arslan TEKİN
PKK'sız parti kurulabilir mi?
Türk'ün yeni vizyonu
Türk'ün yeni vizyonu
Arslan TEKİN
Türk'ün yeni vizyonu
Büyüme sürdürülebilir mi?
Büyüme sürdürülebilir mi?
Esfender KORKMAZ
Büyüme sürdürülebilir mi?
İktisadın sustuğu yer
İktisadın sustuğu yer
Esfender KORKMAZ
İktisadın sustuğu yer
Krizden federasyon çıkmaz!
Krizden federasyon çıkmaz!
Hüseyin Macit YUSUF
Krizden federasyon çıkmaz!
Gelen tehlikenin farkında mısınız
Gelen tehlikenin farkında mısınız
Murat AĞIREL
Gelen tehlikenin farkında mısınız
''Kirlenmek güzeldir''
''Kirlenmek güzeldir''
Murat İDE
''Kirlenmek güzeldir''
AKP iktidarı başardı; ''Dünya Rant Rekoru''
AKP iktidarı başardı; ''Dünya Rant Rekoru''
Orhan UĞUROĞLU
AKP iktidarı başardı; ''Dünya Rant Rekoru''
Tehdit, öfke ve siyasi saldırılar
Tehdit, öfke ve siyasi saldırılar
Orhan UĞUROĞLU
Tehdit, öfke ve siyasi saldırılar
Casusluk…
Casusluk…
Selcan TAŞÇI
Casusluk…
Hocaların hocası Kemalpaşazade(!)
Hocaların hocası Kemalpaşazade(!)
Selcan TAŞÇI
Hocaların hocası Kemalpaşazade(!)
Geleneksel kültürümüzde kahve
Geleneksel kültürümüzde kahve
Mehmet YARDIMCI
Geleneksel kültürümüzde kahve
Hakemin sahadaki yeri
Hakemin sahadaki yeri
Ertuğrul DİLEK
Hakemin sahadaki yeri
AKP bakın kimleri zengin etti!
AKP bakın kimleri zengin etti!
Evren Devrim ZELYUT
AKP bakın kimleri zengin etti!
O sezonun bu haftası…
O sezonun bu haftası…
Murat TAŞKIN
O sezonun bu haftası…