25 Ocak 2022 Salı
İstanbul Hava durumu İstanbul 6°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Mehmet YARDIMCI
Mehmet YARDIMCI

İnsan, hayvan ve nesneleri nazardan koruma pratikleri

[email protected]
+
Aa
-
23 Temmuz 2021 Cuma

Sevgili okuyucularım, dünkü makalemizde nazar ve nazar ritüellerini vermiştik. Bugün de nazardan korunma pratiklerini işleyeceğiz.

Nazardan korunmak için okunan dualardan Fatiha Suresi, Ayete'l-Kürsî, Felâk Suresi ve Nâs Suresi dışında iki türlü yöntem uygulanmaktadır.

Bunlardan birisi korunmak istenen kişi, mal ya da eşya üzerine boncuk, boynuz, kafatası gibi "dikkat çekici bir şey" takarak bakanın "bakışlarını saptırmak", bir diğeri de bakılanı "kusurlu göstererek gözlerden kaçırmak"tır.

I. İnsanları Nazardan Koruma Pratikleri

A Çocuklarla İlgili Pratiklerden Bazıları:

a. Yeni doğmuş çocuklar herkese gösterilmez. Çocuğun üstüne kırmızı tülbent örtülür.

b. Küçük mavi boncuklar göz motifli nazar boncuğuyla birlikte bir halkaya dizilip bebek beşiğinin çeşitli yerlerine bağlanır. Bu boncuklar kız çocuklarına bileklik olarak da uygulanır.

c. Birkaç diş sarımsak ve tavuk kemresi bir beze sarılarak nazar boncuğuyla birlikte çocuğun omuz kısmına takılır.

ç. Misafir gelen kişinin nazarı değeceğine inanılıyorsa kundaktaki bebeklerin yüzlerine "kazan karası" ya da baca islerinden alınan "kurum karası" çalınır.

d. Tekirdağ'da, çörek otu ile sarımsak dişinin mavi boncukla birlikte omzuna takılmasıyla çocuğun nazardan korunacağına inanılır.

e. Antakya'da nazarı önleyeceğine inanılan mavi boncuk, nazar taşı, iğde dalı, açık bir el şekli biçimindeki nazarlıklar çocuğun yakasına ya da kundağına iliştirilir.

B. Yetişkin Kişilerle İlgili Pratiklerden Bazıları:

a. Mersin'de kapı tahtasından alınan birkaç kıymık, üzerlik, soğan, sarımsak kabuğu, bir beze sarılıp elbisenin bir yerine yerleştirilir.

b. Gelin eve getirilince evin duvarına yumurta vurularak kırılır.

c. Ev halkına zarar vermesin diye nazarı değdiğine inanılan kişilerin oturduğu yerden ayrıldıktan sonra, onun kalktığı yere tükürülür.

d. Nazara uğrayanların baş ucuna süpürge asılır

e. Yetişkin kişiler için nazara karşı uygulanan pratiklerden biri kurşun dökmedir. Kurşunun nazarı giderdiğine, onu fikri ve zihinsel yorgunluktan koruduğuna inanılır.

f. Nazara karşı en yaygın uygulanan pratik yüzerlik yakma geleneğidir.

Yüzerlik tohumları ateş üzerinde yanarken çeşitli söylem pratikleri vardır.

Adana'da üzerlik tüttürülmesi sırasında:

"Azara bozara kem gözler karara"

"Hazara huzara öküz gelmiş pazara

……... 'e nazar edenin iki gözü bozara" ,

üzerlik ateşe atılırken:

"Gelsin üzerlik gitsin nazarlık

Üzerlik binbir erlik"

Üzerliğin ateşte yakılması sırasında ise:

"Çatır çatır çatlasın

Çatırtısı patlasın

……..'e nazar edenin

İki gözü patlasın"

biçiminde tekerlemeler söylenir.

Zile'de ise üzerlik tüttürülürken:

"Yüzerlik, yüz bin erlik, yüz bin dilden, yüz bin gözden sen helas eyle; arsın, kürsün eğer nefes koyup gitmezsen, sıcak ekmek vermeyenin vebali senin olsun. Elemtere fiş, kem gözlere şiş." biçiminde tekerleme okunur.

g. Nazara karşı uygulanan pratiklerden biri de tuz çevirmedir. Tuz çevirme pratiğinde hoca ya da ocaklı denen şahsa okutturulan tuz bir tavanın içerisine konularak ateş üzerinde ısıtılır. Isıtılan tuz, birtakım dualar okunarak nazar değdiğine inanılan kimsenin başı üzerinde tutulan su ile dolu bir kabın içerisine dökülür. Bu kap nazara uğradığına inanılan kişinin başının üzerinde döndürülür.

II. Hayvanları Nazardan Koruma Pratikleri:

a. İrili ufaklı mavi boncuklar genellikle nazar boncuğuyla birlikte bir halkaya dizilip hayvanların boyunlarına takılır.

b. Hayvana nazar değmesin diye ineğin süt, ayran ya da yoğurdundan komşuya gönderilirken kabın içine küçücük bir parça odun kömürü atılır.

ç. Atların gemine göz boncuğu bağlanır.

d. Atların boynuna mavi boncuklarla örülü, üzerine ziller iliştirilmiş tasma takılır.

III. Doğayı Nazardan Koruma Pratikleri:

a. Bağ ve bahçelerde meyve, sebze ve tahılların nazardan saklanması için, ucu kırılıp içi boşaltılmış yumurta kabukları ince çubukların tepesine geçirilerek orta yerlerine dikilir.

b. Oldukça büyük olan sığır kafatasları özellikle mısır ya da ekin tarlalarının ortasında uzun bir sırığın tepesine asılır.

IV. Çeşitli Nesneleri Nazardan Koruma Pratikleri:

a. Evleri nazardan korumak için koç boynuzu evlerin herkes tarafından görülebilen giriş kısmına asılır.

b. At nalı evin eşiğine çakılır.

c. Adana'da evlere beyaz soğan asılır.

d. Misafir gittikten sonra nazarı çatlasın diye ateşe tuz serpilir.

e. Antakya'da kaplumbağa yavrusu kabuğu dış kapının üzerine asılır.

f. Yeni ev yapılırken göz değmesin diye evin temeline iğne, tuz ve kömür konur.

g. Hasat başlamadan önce seçilen en güzel başaklar saplarından süslü bir şekilde nazarlık olarak örülerek duvara asılır.

ı. Kadınlar ekmek pişirip sacı indirince üstüne kül atarlar. Kül atılmazsa bereketin gideceğine ve nazara uğranacağına inanılır.

i. Halk arasında bir adı da nazar otu olarak bilinen üzerlik otu meyveleri (tohumlar) süslü şekillerde dizilerek evlere asılır.

j. Yeni alınan ya da yeni taşınılan eve ilkin ayna ile girilir. Ayna evde bir yere asılır ve hep orada kalır.

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Sezen'den sızan
Sezen'den sızan
A. Yağmur TUNALI
Sezen'den sızan
Devletin gücü tehdit aracı olarak kullanılamaz!
Devletin gücü tehdit aracı olarak kullanılamaz!
Arslan BULUT
Devletin gücü tehdit aracı olarak kullanılamaz!
Adın niye Türkçe! Sen cehennemliksin!
Adın niye Türkçe! Sen cehennemliksin!
Arslan TEKİN
Adın niye Türkçe! Sen cehennemliksin!
Toplum olarak ağır bir stres yaşıyoruz
Toplum olarak ağır bir stres yaşıyoruz
Esfender KORKMAZ
Toplum olarak ağır bir stres yaşıyoruz
Hoşa gitmeyen her sözde dil mi koparılacak?
Hoşa gitmeyen her sözde dil mi koparılacak?
Fatma ÇELİK
Hoşa gitmeyen her sözde dil mi koparılacak?
İlk seçimde millet sizi o saraydan kovacak
İlk seçimde millet sizi o saraydan kovacak
Orhan UĞUROĞLU
İlk seçimde millet sizi o saraydan kovacak
Suriye'yle ilişkiler şemsiye kadar gündem olamıyor!
Suriye'yle ilişkiler şemsiye kadar gündem olamıyor!
Özcan YENİÇERİ
Suriye'yle ilişkiler şemsiye kadar gündem olamıyor!
Niyet okuma teknolojisi
Niyet okuma teknolojisi
Selcan TAŞÇI
Niyet okuma teknolojisi
IFAB'dan beklentiler
IFAB'dan beklentiler
Ertuğrul DİLEK
IFAB'dan beklentiler
AKP ile stratejik çöküşe gidiyoruz!
AKP ile stratejik çöküşe gidiyoruz!
Evren Devrim ZELYUT
AKP ile stratejik çöküşe gidiyoruz!
Berat kötü oynadı, ama stoper arayışına nokta koydurdu…
Berat kötü oynadı, ama stoper arayışına nokta koydurdu…
Murat TAŞKIN
Berat kötü oynadı, ama stoper arayışına nokta koydurdu…