16 Eylül 2021 Perşembe
İstanbul Hava durumu İstanbul 24°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

İnsanımız ve paramız neden kaçıyor?

[email protected]
+
Aa
-
25 Temmuz 2021 Pazar

2018 yılında yaşanan kur şokuna kadar, isteyen istediği kadar dövizi yurt dışına transfer ederdi. İsteyen bankada döviz hesabı açar ve banka bu dövizi nereden buldun diye sormazdı. Oysa ki piyasa ekonomisi içinde olan gelişmiş Batı ülkelerinin hepsinde öteden beri bu sorular rutin olarak sorulur.

Son yıllarda yurt dışına döviz transferleri arttığı için, bankalar sayfalarca soru soruyor. Kambiyo rejimi değişmedi ve fakat uygulama değişti. Bankalar gerekçe olarak, MASAK'ın (Mali Suçları Araştırma Kurulu) istediğini söylüyorlar.

Kambiyo rejimi, geçmişte ve bugün ülke ihtiyaçlarına cevap vermek için değil, siyasi iktidarların yandaş zengin yaratmalarına araç olarak şekillendi.

Söz gelimi, Demokrat Parti döneminde 1953'te serbest kambiyo rejimine geçildi. İsteyen ithalatçı Merkez Bankası'na TL karşılığını yatırarak, istediği malı ithal ediyordu. Bu sayede ithalatçı zenginler türedi. Ancak bir süre sonra Merkez Bankası'nın elinde döviz kalmadı. Demokrat Parti sistemi yeniden değiştirmek zorunda kaldı; fakat sorun devam etti ve Türkiye, 1959'da dış borçlarını ödeyemedi, moratoryuma gitti.

2018 yılında ise birçok firma Türkiye'deki bankalara olan milyarlarca dolar borcunu -bu arada iki firma 10 milyar dolardan fazla borcunu- yapılandırdı ve yurt dışında yatırım yaptılar.

Afrasia Bank New World Wealth'in araştırmasına göre, 2016-2019 arasında ülke nüfusuna oranla yurt dışına para çıkışında Türkiye dünyada ilk sırada yer aldı. Tahminlere göre başkanlık siteminden sonra yurt dışına çıkan para 300 ile 500 milyar dolar arasındadır.

ABD dış ticarette ülkesini korumak için Çin'e karşı gümrük vergileri ve kotalar getirdi. Türkiye ise her yıl Çin'e karşı 18-20 milyar dolar dış ticaret açığı verdi. Ama siyasi iktidar hiçbir önlem almadı. Toplumun kafasında şu sorular oluştu? Türkiye Çin'den yatırım malı ve teknoloji ithal etmiyor. Buna rağmen neden Çin'e kota koymuyor. Çin'den ithalat kimin kontrolündedir? Siyasi iktidar değişince bu sorunun cevabı da ortaya çıkacaktır.

Öte yandan 2001 krizi ile IMF'nin getirdiği dalgalı kur politikası da AKP'nin ve Merkez Bankası'nın benimsediği bir politikadır. O kadar ki gelişmiş ülkeler bile sıcak parayı dolaylı kontrol ederken, Türkiye kılını kıpırdatmadı. Çünkü AKP iktidarı sıcak para serabına kapılmıştı.

Yine de bu kadar serbest sistem varken, Cumhurbaşkanı kararnamesi ile Merkez Bankası'nın bağımsızlığı kaldırıldı. Dünyada sermayenin kafası karıştı.

Sermaye yanında vasıflı iş gücümüz ve özellikle gençlerimiz de ülkemizden çıkıyor. SODEP ''Türkiye'nin Gençliği Araştırması 2020'' raporuna göre Türkiye'de gençlerin yüzde 62,5'i eğer imkan olsa yurt dışına yerleşip orada yaşamak istediğini belirtiyor. Aslında fiilen de eğitime giden gençler gelmiyor.

Sermaye neden çıkıyor? İnsan hakları, siyasi özgürlükler, hukukun üstünlüğü ekonominin altyapısını oluşturur. Eğer hukuki altyapı olarak mülkiyet garantisi ve hükümete güven yoksa, medyada birilerinin mal varlığına çökme senaryoları gündemin ilk maddesi ise, sermaye neden kalsın? Bunu içindir ki yabancı ve yerli sermaye çıktı.

Güven sorununun olduğunu eski hükümet içinden Mehmet Şimşek de itiraf etmişti. Hatta Ülker de borç yapılandırmasına ve dışarıda yatırım yapmasına cevap olarak ''Mehmet Şimşek kış gelir dedi, ben de şemsiye edindim'' şeklinde cevap vermişti.

Yine uygulamada kayyum müessesi, sermaye tarafından muhaliflerin mallarına el koymak olarak algılandı. Yarın kimin suçlanacağı ve malına el konulacağı gibi bir belirsizliğe neden oldu.

İnsanımız neden kaçıyor? Elbette başta işsizlik geliyor. TÜİK atıl işsizlik oranını yüzde 27 olarak açıkladı. Bu demektir ki, mirasyediler hariç, fiili işsiz sayısı 17 milyondur. Herkes iş ve aş bulduğu ülkede yaşamak istiyor.

Dahası, artık AKP'nin iç politikasını tamamıyla toplumsal kutuplaşma üzerine inşa ettiği anlaşıldı. Mamafih, KHÜ (Kadir Has Üniversitesi) Türkiye Eğilimleri-2020 Kantitatif Araştırma Raporu'una göre ''Türkiye'de halkın yüzde 55,9'u toplumda kutuplaşma var '' diyor. Demokrasi ve hukuk alanında güven sorununun artması ve kutuplaşmanın tırmanması, gitmek isteyenlerin sayısını artırdı.

Beş milyon Suriyeli, şimdi de Afgan göçmenleri toplumu tedirgin etti. ''Türkiye neden kozmopolit ülke yapılmak isteniyor?'' gibi soruları da gündeme getirdi.

Benim tavsiyem; ne sermaye ne de gençler çıksın, ülkemize sahip çıkalım, Türkiye bu kritik eşiği de aşacaktır.

 

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Küresel kaosa kimin ihtiyacı var?
Küresel kaosa kimin ihtiyacı var?
Arslan BULUT
Küresel kaosa kimin ihtiyacı var?
'Şerîat ve fıkıh üzerine'
'Şerîat ve fıkıh üzerine'
Arslan TEKİN
'Şerîat ve fıkıh üzerine'
Konut fiyatları neden artıyor?
Konut fiyatları neden artıyor?
Esfender KORKMAZ
Konut fiyatları neden artıyor?
İngiltere Rum yanlısı siyasetini sürdürüyor
İngiltere Rum yanlısı siyasetini sürdürüyor
Hüseyin Macit YUSUF
İngiltere Rum yanlısı siyasetini sürdürüyor
IMF yardımını neden halka dağıtmıyorsun?
IMF yardımını neden halka dağıtmıyorsun?
Orhan UĞUROĞLU
IMF yardımını neden halka dağıtmıyorsun?
Ne Nagehan Alçı'ymış arkadaş!
Ne Nagehan Alçı'ymış arkadaş!
Selcan T. HAMŞİOĞLU
Ne Nagehan Alçı'ymış arkadaş!
Zileli şairler ve bilinmeyen şiirleri
Zileli şairler ve bilinmeyen şiirleri
Mehmet YARDIMCI
Zileli şairler ve bilinmeyen şiirleri
Yavaş, suya ilaç mı katıyor? Az sonra!
Yavaş, suya ilaç mı katıyor? Az sonra!
Servet AVCI
Yavaş, suya ilaç mı katıyor? Az sonra!
Aşı gerçeği ve ''Aşı karşıtlığı''
Aşı gerçeği ve ''Aşı karşıtlığı''
Yavuz Selim DEMİRAĞ
Aşı gerçeği ve ''Aşı karşıtlığı''
Geçmişten günümüze Lemi Çelik'in feryadı…
Geçmişten günümüze Lemi Çelik'in feryadı…
Murat TAŞKIN
Geçmişten günümüze Lemi Çelik'in feryadı…