3 Ağustos 2021 Salı
İstanbul Hava durumu İstanbul 34°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN

Kökleri Orta Asya’ya uzanan çalgı coğrafi işaretini aldı

Burdur'un Altınyayla ilçesinde Teke yöresinin simgesi haline gelmiş ve ilçeyle ün bağı bulunan "Dirmil sipsisi", Kaymakamlığın yürüttüğü çalışmalar sonucu coğrafi işaret belgesine kavuştu. 13 farklı ses elde edilebilen çalgının kökenleri Orta Asya’ya kadar uzanıyor.

Haber Giriş: 2 Aralık 2020 Çarşamba - 12:01
Son Güncelleme: 2 Aralık 2020 Çarşamba - 11:57
Takip Et
Kökleri Orta Asya’ya uzanan çalgı coğrafi işaretini aldı
+
Aa
-

Teke yöresinin illerinden Burdur'un Altınyayla ilçesinde bin yılı aşkın süredir icra edilen üflemeli sazlardan sipsi, Türk Patent ve Marka Kurumunca coğrafi işaret alarak tescillendi.

Teke yöresinin merkezi konumundaki Burdur'da eski adıyla "Dirmil" olan Altınyayla ilçesine özgü Türk Halk Müziği nefesli çalgısı sipsinin, tescillenmesi için Kaymakamlık öncülüğünde girişim başlatıldı.

Başvuruyu değerlendiren Türk Patent ve Marka Kurumu, Teke yöresi yürüklerine özgü, asırlardır süregelen bu kültürel mirasa, "Dirmil sipsisi" adıyla coğrafi işaret verdi.

13 FARKLI SES ELDE EDİLEBİLİYOR

Coğrafi işaretle tescillenen yöresel çalgıda, biri altında beşi ise üzerinde olmak üzere altı ses perdesi bulunuyor. Boyu ses aralığına göre 13 ile 28 santim arasında değişen sipsiye nefes veren iyi bir icracı 13 farklı ses elde edebiliyor.

İKİ TELLİ CURAYLA BİRLİKTE ÇALINIYOR

Burdur'daki müzik geleneğine göre daha çok gurbet havalarında çalınan sipsi ile dokuz sekizlik, dokuz onaltılık ve iki dörtlük nota ölçüleriyle müzik yapılıyor. Sipsi, aralarındaki muhteşem uyumdan dolayı daha çok iki telli curayla birlikte çalınıyor.

thumbs-b-c-7a99c2b856916d6374b495e93fd02538.jpg

GELECEK KUŞAKLARA AKTARILABİLECEK

Eskiden bölgedeki köy odası kültürünün de vazgeçilmezlerinden olan sipsi icrası, günümüzde de ustaları tarafından yaşatılmaya çalışılıyor. Yöre halkı, coğrafi işaret belgesiyle korumaya alınan sipsinin gelecek kuşaklara aktarılacak olmasının mutluluğunu yaşıyor.

TEKE YÖRESİNİN MÜZİK KÜLTÜRÜNDE YERİ AYRI

İl Kültür ve Turizm Müdürü Abdullah Kılıç, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Teke yöresinde Burdur'un müzik kültüründe önemli yeri olduğunu söyledi.

Yörede halk müziğinde en çok sipsi, kabak kemane ve cura çalgılarının kullanıldığını belirten Kılıç, bu çalgılardan sipsinin Altınyayla (Dirmil) ilçesiyle özdeşleştiğini anlattı.

HALK MÜZİĞİ AÇISINDAN ÇOK ÖNEMLİ

Burdur'un halk kültürü değerlerinden Ceviz ezmesi, Burdur şiş, Karamanlı cevizi, Karamanlı kişnişi ve Melli İnciri'nin de daha önceki yıllarda tescillendiğini dile getiren Kılıç, "Dirmil Sipsisi'nin de coğrafi işaretle koruma altına alınması halk müziği açısından son derece önemli oldu." ifadesini kullandı.

"SİPSİYLE İKİ TELLİ CURANIN SES UYUMU MUHTEŞEMDİR"

Sipsinin coğrafi işaret alması için 2004'ten beri çalışma yürüten 52 yıllık sipsi ustası ve icracısı Hüseyin Demir (60) de usta çırak ilişkisiyle sipsiyi hem yapmayı hem de icra etmeyi öğrendiğini söyledi.

Altınyayla Kaymakamlığıyla Dirmil sipsisinin bütün özelliklerini belgelendirdiklerini belirten Demir, "Sipsideki 52 yıllık serüvenimde en son hedefim buydu, tescillendiği için kendimi çok mutlu hissediyorum." dedi.

2020-kasim-sipsi.jpg

KÖKENİ ORTA ASYA’YA KADAR UZANIYOR

Türkçe'nin bilinen ilk sözlüğü olan Divan-ı Lügati't Türk kayıtlarından edindiği bilgiye göre, sipsinin 920 yılında Dirmil ve Gölhisar taraflarında cura ve kopuzla çalındığını aktaran Demir, bu çalgının kökeninin Orta Asya'ya kadar uzandığına dikkati çekti.

Sipsinin bir Yörük çalgısı olduğunu vurgulayan Demir, "Yörüklerin çalgısı taşınması kolay olması için küçük olur. Cura da küçük Yörük çalgısıdır. Sipsiyle iki telli curanın ses uyumu muhteşemdir." diye konuştu.

"ÇALDIKÇA SİPSİNİN SESİ GÜZELLEŞİR"

Demir, güçlü nefes ve diyafram istediği için diğer üflemeli çalgılara göre sipsi çalmanın daha zor olduğuna değinerek, şunları kaydetti:

"Sipsi su kamışından yapılır ancak her kamıştan olmaz. Ağızlık ve gövdenin birbiriyle uyumu iyi olması lazım. Çaldıkça sipsinin sesi güzelleşir, nefesin sıcaklığı, nemi kamışa işler. Sipsiye yurt içinden ve dışından oldukça ilgi var. Zaman zaman yurt içindeki ve dışındaki çeşitli müzik marketlere gönderiyoruz. İstanbul, İzmir, Antalya'dan çok yoğun talep oluyor. Almanya, İşveç, Japonya'daki müzik marketlere de gönderdik. Artık dünyadaki çeşitli müzik etkinliklerinde sipsi görülüyor."

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Erzurum'da Pınar Çağlı'dan haber alınamıyor
Erzurum'da Pınar Çağlı'dan haber alınamıyor
Erzurum'da Pınar Çağlı'dan haber alınamıyor
Van Valiliği'nden sel uyarısı
Van Valiliği'nden sel uyarısı
Van Valiliği'nden sel uyarısı
Kürşat Ayvatoğlu hakkında iddianame düzenlendi
Kürşat Ayvatoğlu hakkında iddianame düzenlendi
Kürşat Ayvatoğlu hakkında iddianame düzenlendi
Aksaray’da ormanlara girişler 2 ay yasaklandı 
Aksaray’da ormanlara girişler 2 ay yasaklandı 
Aksaray’da ormanlara girişler 2 ay yasaklandı 
Zonguldak’ta 1 dönüm orman alanı yandı
Zonguldak’ta 1 dönüm orman alanı yandı
Zonguldak’ta 1 dönüm orman alanı yandı
Antonov: Rusya'nın suçlanması anlamsız
Antonov: Rusya'nın suçlanması anlamsız
Antonov: Rusya'nın suçlanması anlamsız
Rusya'dan Afganistan açıklaması
Rusya'dan Afganistan açıklaması
Rusya'dan Afganistan açıklaması