Kökten halledilebilir mi?

A+A-
Arslan TEKİN

Resul Tosun dostumuzun "Cemaatler ve tarikatlar denetlenmeli!" (Star, 11 ve 12 Ağustos), başlıklı yazıları ses getirdi. "İslâmî hassasiyeti" olan bir gazeteci-politikacının cemaatler ve tarikatlar için denetleme istemesi şaşırtıcıydı.

"Denetleme" (murakabe), aynı zamanda kanunî zemine de işarettir. Biri, tarikat şeyhiyim, cemaat lideriyim, diye posta oturmuş, etrafına adam toplamış. Denetlemekten bahsedebilir miyiz? Biraz düşünürsek tuhaf olduğunu anlarız. Bu toplanmaların nereye varacağı kestirilemez. Elbette "velî" sıfatını taşıdığını düşündüğümüz, dinî kimliğiyle hürmeti kendiliğinden getiren "muhterem" insanlar için söyleyecek bir sözümüz olamaz. Ama bir örgütlenmeye gidilmesi şüphe doğurur. Ve her zaman açıktan, gizli takibatı kaçınılmazdır.

Bu takibat maalesef, geçmişte, dine tavır olarak görülebilecek mahiyette idi. "Din" eksenli tartışma işte burada başlıyor.

"Din" tartışma konusu olmaktan çıkarılmalıdır. "Laiklik" deyince asıl ne anlaşılması gerektiği üzerinde durulmalıdır. Daha doğrusu "laiklik" kavramını kullanmak ne derece doğru? Mütedeyyin insanların farklı anlamayacağı bir kavram üzerinde mutabık kalmalıyız, diyeceğim ama öyle bir zemine evrildik ki, "din eksenli" hareket edenlerin ne kadar "Kur'ânî" olduklarının tartışıldığı bir devirde, neyi nasıl adlandıracağız? Yine de tartışmazsak, içimizden konuşursak, birbirimize farklı bakar, aynı topraklarda ayrı ayrı gettolara kendimizi hapsederiz.

Resul Tosun ilk yazısında bir yaraya parmak basıyor:

"Kimi cemaatler/tarikatlerin ve hayır kurumlarının yanı sıra helal haram kaygısı olmayan kimi kuruluşlar da vatandaşın kurbanını ya da kurban derisini elde etmenin rekabeti içindeler. /FETÖ'nün dini hizmet yapısıyla yabancı istihbaratların kuklası olduğu ve kendisine yapılan bağışları da yerinde kullanmadığı ortaya çıkınca bütün cemaatler töhmet altında kaldı./ FETÖ sırf bu yönüyle bile İslami faaliyetlere en ağır darbeyi indirmiş oldu./Hem dindarlar her cemaate şüpheyle bakar oldu, hem de din karşıtları arasalar bulamayacakları bir argümana kavuştular."

Resul Tosun, cemaat ve tarikatların denetlenmesine dair ikinci yazısında, Anayasa'nın dibacesinin (önsözünün) ve "İnkılâp kanunlarının korunması"na dair 174. maddenin değiştirilmesini teklif etti. 

Diyanet'in "gizli" ibareli cemaat ve tarikat raporu üzerinde duracaktık. Cumhuriyet dönemi tartışmalarında, tekkeler ve zaviyelerin kapatılması "tarikatlar ve cemaatler" meselesini hep su üstünde tutmuştur. Tekkeler kapanınca, tarikatlar da yasak kategorisine girdi. Bunun dayanağı olarak da M. Kemal'in sözleri gösterildi. Peki M. Kemal, Nutuk'ta ne demişti? Bunu aslıyla ortaya koyan olmuyor. M. Kemal diyor ki (Nutuk'ta bu sözlerin altı çizilidir):

".. bun­ca asır­lar­da ol­du­ğu gi­bi, bugün da­hi, akvâmın ceh­lin­den [milletlerin cehaletinden] ve ta­as­su­bun­dan is­ti­fa­de ede­rek bin bir tür­lü si­ya­sî ve şah­sî mak­sat ve men­fa­at te­mi­ni için di­ni âlet ve va­sı­ta ola­rak kul­lan­mak te­şeb­bü­sün­de bu­lu­nan­la­rın, dâhil ve hâriç­te mev­cu­di­ye­ti, bi­zi, bu ze­min­de söz söy­le­mek­ten, ma­at­te­es­süf, he­nüz müstağnî bu­lun­dur­mu­yor [ortadan kaldırmıyor]. Be­şe­ri­yet­te, din hak­kın­da­ki ihtisâs ve vukûf, her tür­lü hurâfe­ler­den tecerrüd ede­rek [tecrit olunarak], ha­ki­kî ulûm ve fü­nûn nur­la­rıy­la musaffâ [süslenmiş] ve mü­kem­mel olun­ca­ya ka­dar, din oyu­nu ak­tör­le­ri­ne, her yer­de te­sa­düf olu­na­cak­tır."(Nutuk, 1927, s. 506).

Şu cemaat/tarikat meselesi kökten halledilemez belki ama, bir yol bulunmalı. (Önemli. Devam edeceğiz.)

 

  • Yorumlar 5
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Yazarın Diğer Yazıları