14 Haziran 2021 Pazartesi
İstanbul Hava durumu İstanbul 25°C
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Krizden çıkışımız zor ve zahmetli olacak (2)

[email protected]
+
Aa
-
6 Mayıs 2021 Perşembe
Dün bu köşede, içinde bulunduğumuz krizden çıkış için, siyaset kurumu ve hukukun üstünlüğü sorununu yazmıştım. AKP devlet ve eğitimde de kurumsal yapıyı bozdu.
3- Devlet yeniden kurumsal yapı kazanmalıdır:
Devleti yeniden yapılandırmak, liyakat esasına göre laik demokratik devlet hüviyetine dönmesini sağlamak gerekir. Devleti parti devleti olmaktan çıkarmak lazımdır. Yerel yönetimlere Avrupa Birliği standartlarında özerklik verilmelidir. Merkezi devlet ve mahalli idarelerin, yetki ve sorumluluğu yeniden tarif edilmeli; yetki çatışması önlenmelidir.
4-Eğitim din ve ideoloji çizgisinden çıkarılmalı, ihtiyaçtan fazla olan imam-hatip okulları mesleki ve teknik okullar yapılmalıdır.
Ekonomide yıllardır söylenen ve fakat lafta kalan yapısal reformlar yapılmalıdır:
1- Yapısal sorunlarımızın başında piyasa yapısı geliyor. Piyasada rekabetin sağlanması, tekel ve oligopol yapıların önlenmesi, spekülasyon ve manipülasyonun engellenmesi, mülkiyet haklarının güvence altına alınması ile mümkün olur. Özelleştirme, Telekom gibi devlet tekellerinin, elektrik dağıtımı gibi halkın refahında stratejik öneme sahip hizmetlerin, Et-Balık gibi piyasada fiyatları düzenleyen kurumların özelleştirilmesi, tekelci, oligopol piyasalar yaratmıştır. Bu kurumların yeniden devletleştirilmesi gerekir.
2- Piyasada rekabeti artırmak için devlet-piyasa optimum dengesini kurmak gerekir. Sosyal faydası yüksek eğitim ve sağlık hizmetlerinde bütçeden daha fazla yatırım yapılmalıdır. Uluslararası standartlara uymayan, özel sağlık kurumları, kolejler ve ayrıca hem standartlara uymayan hem de kâr amaçlı olan vakıf üniversiteleri devletleştirilmelidir.
3- Reel sektör-finans sektörü arasındaki dengeyi yeniden kurmak ve finans sektörünün reel sektörü temsil edebilmesi için sermaye piyasasının ve bankacılık sektörünün yeniden yapılanması gerekir.
4- Bankalar kanunu değiştirilip, bankaların iştiraklerine sınırlama getirilmeli, kredi faizlerine reel faiz sınırı getirilmelidir. Bankaların gizli faiz almaları önlenmelidir. Bankaların yabancıya satışına sınır getirilmelidir. Off-shore bankacılık şeffaf kurallara bağlanmalıdır.
5- Banka ve kredi kartları azami faizlerini Merkez Bankası tayin ediyor. Tüm bankalar da aynı azami faiz üstünden işlem yaptıkları için kartel oluşturmuş oluyorlar. Ayrıca bankalar kredilere aylık faiz üstünden faiz alıyor ve fakat mevduata yıllık faiz üstünden faiz ödüyorlar. Banka kârlarına üst sınır getirilmeli ve faizlerin tamamının yıllık faiz olarak uygulanması sağlanmalıdır.
6- Tasarruf ve yatırımların artırılması gerekir. Yatırımları artırmak için de yine öncelikle yukarıda ifade ettiğimiz gibi mülkiyet haklarını güvence altına almak gerekir. Özellikle de kırılganlığın ve belirsizliğin önlenmesi gerekir. Belirsizliğin nedeni, uygulanmakta olan günübirlik politikalardır. Ciddi plan-program olmayınca, yatırım hesapları, fizibilite yapmak imkânı kalmaz.
7- Üretimde, ithalata bağımlılık oranı %45'ten %10 seviyesine çekilmelidir. Bunun için ithal ara malı ve ham madde sektöründe ithal ikamesine dayalı politikalar esas olmalıdır. Bu alanda yerli yatırımlara ve üretime yüksek teşvikler verilmelidir. Gerekirse devlet geçici olarak bu sektörde üretim yapmalıdır.
8- Gelir dağılımını düzeltici politikalar oluşturmak gerekir. Gelir dağılımının bozuk olması, üretimi de etkiliyor. İşletmeler kitlesel üretim yerine, daha lüks ve fakat kârlılığı daha yüksek üretime öncelik veriyorlar. Sanayi düşük kapasitede çalışıyor. Bu nedenle üretim maliyetleri artıyor. Gelir dağılımının iyileşmesi için çalışanların maaş ve ücretlerini artırmak, yeni istihdam yaratmak gerekiyor. (Yarın orta ve kısa vadeli önlemlerle devam edecek.)
DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Eğitimi telafi düzeltir mi?
Eğitimi telafi düzeltir mi?
Ahmet GÜRSOY
Eğitimi telafi düzeltir mi?
Zorunlu aşı, insana tecavüz demektir!
Zorunlu aşı, insana tecavüz demektir!
Arslan BULUT
Zorunlu aşı, insana tecavüz demektir!
'HDP asıl siyaseten bitirilmeli!'
'HDP asıl siyaseten bitirilmeli!'
Arslan TEKİN
'HDP asıl siyaseten bitirilmeli!'
Sedat Peker kimleri vurdu?..
Sedat Peker kimleri vurdu?..
Mehmet FARAÇ
Sedat Peker kimleri vurdu?..
Bu olay neden hiç konuşulmadı
Bu olay neden hiç konuşulmadı
Murat AĞIREL
Bu olay neden hiç konuşulmadı
Erdoğan Biden görüşmesi kimseyi umutlandırmasın
Erdoğan Biden görüşmesi kimseyi umutlandırmasın
Orhan UĞUROĞLU
Erdoğan Biden görüşmesi kimseyi umutlandırmasın
Erdoğan-Biden görüşmesi doları düşürür mü?
Erdoğan-Biden görüşmesi doları düşürür mü?
Remzi ÖZDEMİR
Erdoğan-Biden görüşmesi doları düşürür mü?
Arçelik başardıysa Türkiye neden başarmasın?
Arçelik başardıysa Türkiye neden başarmasın?
Evren Devrim ZELYUT
Arçelik başardıysa Türkiye neden başarmasın?