YAZARLAR
+
Aa
-

'Türkçe ve Felsefe Terimleri'

4 Aralık 2021 Cumartesi

Dr. Mustafa Karataş, "Türkçe ve Felsefe Terimleri" kitabında bize bir yol açıyor. (Pegem Akademi Yayınları, 255 s.)

Ne yazık ki, dilimizi geliştirmede, ilim dili yolunda ilerlemede çok yavaşız.

Felsefesi olmayan bir milletin fikri olabilir mi? Düşünen üretir. Düşünebilmek için hikmet-felsefe gerektir.

Yine İbn Haldun'a dikkat çekeceğim. Mukaddime'sisinde "tarih" ile "hikmet" arasında ilişki kurar.

Hikmet ulemaca, vahyin yorumu olarak düşünülse bile, geniş anlamda felsefeyi içine alır. İbn Haldun der ki: "Tarihin içinde sak­lanan anlam ise; düşünmek, hakikati araştırmak ve olan şeylerin ilkeleri incedir, hâdiselerin keyfiyet ve sebepleri hakkındaki bilgi derindir. İşte bundan dolayı tarih şereflidir ve 'hikmet'in içine dalmıştır. Bundan dolayı tarih, hikmet ilimlerinden sayılmaya lâyık­tır."

İbn Haldun şöyle bir not düşer: "Mantık gibi aklî olan ilim­ler İslâmlar arasında az çok yayılmaya başlamış ise de başlangıçta bu ilimleri felsefe ilimlerinden sayarak, şer'î ilimlere tamamıyla aykırıdır diye Kelâmcılar öğrenmemişler ve bu ilimleri tamamıyla ihmal etmişlerdi."

Sıkıntımız burada...

Yine İbn Haldun'dan: "Allah, Peygamberi vasıtasıyla İslâm dinini öğretti. Müslümanlar, tarihte benzeri görülmemiş derecede zaferler kazandılar. Diğer milletleri çiğ­neyip geçtikleri gibi, Rumların ellerin­deki yerleri de aldılar. İlk çağda Müslümanlar sa­de bir hayat yaşarlar, sanat ve hünerden uzak idiler. Devlet ve saltanatları kudret ve istikrar kazandıktan sonra medeniyette hiçbir milletin yükselmediği dereceye yükseldiler, hüner ve sanatın her çeşidinde ve ilimlerin her dalında ilerledikten sonra İslâm himayesinde bulunan ve Müslümanlarla antlaşma yapmış olan papazlardan her insanın bilmeyi arzu ettiği aklî ve felsefî ilimler hakkında bazı şeyler işitince bu aklî ve felsefî ilimleri anlamak istediler."

Demek ki "gâvurun ilmi" demenin bir mantığı yok. Eğer bir mantığı olsaydı, önce "Kadı" İbn Haldun itiraz ederdi.

Felsefe terimleri yerli yerine oturmazsa, fikir kesinlikle kısır kalır. Biz şimdi o kısırlığı yaşıyoruz. "Arı Türkçe" sevdası, her felsefe çalışanın kendi dilini kurmaya kalkması bize ilmi de fikri de kaybettiriyor. Şimdi felsefe kitaplarını anlamak ne mümkün... Dolayısıyla düşünemiyor ve üretemiyoruz.

Felsefenin bir adı da -bence- "soru"dur. Prof. Dr. Nermi Uygur: "Felsefe nedir? sorusunun karşısına eksiksiz bir çözüm-formülüyle çıkmıyacağım. Çünkü böyle bir formülüm yok. (…) Bana öyle geliyor ki, felsefede tek tek sorular önceden tespit edilemez. Felsefe bir araştırmadır. Araştırma, sorularını sık sık yenileyen bir çalışma biçimidir. Her araştırma gibi felsefe de yeni sorulara açıktır. Nerede sorular hep aynı kalmışsa, orada felsefe araştırma olmaktan çıkmış demektir." der. (Bir Felsefe Sorusu Nedir", Felsefe Arkivi, , C. 5, S. 1, 1960)

Dr. Mustafa Karataş'ın "Türkçe ve Felsefe Terimleri" kitabında bize bir yol açıyor.

Dr. Mustafa Karataş, kitabının "Ön Söz"ünde: "Türkçenin felsefe ve bilim dili olarak gelişmesi felsefeyi ve bilimi ancak Türkçe yapmakla mümkündür. Yeni bilgiler üretilmeli, üretilene Türkçe ad verilmeli, bu terim çeşitli yayınlarda insanlara duyurulmalı ve böylece terimin yaygınlaşması sağlanmalıdır." diyor.

Dr. Mustafa Karataş felsefe terimleri meselesini tartışmaya açarak önemli bir çalışmaya imza attı. Kitap üzende daha konuşacağız.

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Davutoğlu'nun ittifak söylemi
Ahmet GÜRSOY
Davutoğlu'nun ittifak söylemi
Şimdi ''aşılılar pandemisi'' mi oldu?
Arslan BULUT
Şimdi ''aşılılar pandemisi'' mi oldu?
Ah Nâzım vah Nâzım!
Arslan TEKİN
Ah Nâzım vah Nâzım!
Olaylar, suçlular, erozyon!..
Mehmet FARAÇ
Olaylar, suçlular, erozyon!..
Kamu bankalarının kredilerini pandemi fırsatçıları yağmaladı
Murat AĞIREL
Kamu bankalarının kredilerini pandemi fırsatçıları yağmaladı
''Allah hepinizin belasını verecek''
Orhan UĞUROĞLU
''Allah hepinizin belasını verecek''
Bankaların aldığı gerçek ödül
Remzi ÖZDEMİR
Bankaların aldığı gerçek ödül
Serpico
Servet AVCI
Serpico
AKP'nin dolar hesabı nasıl şaşacak?
Evren Devrim ZELYUT
AKP'nin dolar hesabı nasıl şaşacak?