30 Kasım 2021 Salı
İstanbul Hava durumu İstanbul 12°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Mutfak enflasyonu yüzde 20,35

[email protected]
+
Aa
-
7 Temmuz 2021 Çarşamba

Açıklanan Haziran ayı TÜFE oranında gıda fiyatları etkili oldu. Gıda fiyatlarındaki artış yüzde 19,99 ile yüzde 17,53 olan TÜFE oranından 2,46 yüzdelik puan daha yüksek oldu. TÜİK, gıdanın TÜFE'ye esas harcama sepeti içindeki payını yüzde 25,94 olarak açıkladı.

İşçi, memur gibi sabit gelirlilerin, 10 milyonu bulan işsizlerin ve ailelerinin harcamaları içinde gıdanın payı benim gözlemime göre en az yüzde 40'tır. O zaman, mutfak enflasyonu dediğimiz Haziran TÜFE oranı da daha yüksek demektir.

Harcama sepeti içinde gıda payı yüzde 25,94 olunca TÜFE'ye etkisi 5,18 yüzdelik puan ediyor. Yüzde 40 olursa (diğer paylar orantılı olarak düşürülürse) 8 yüzdelik puan ediyor. Bu durumda Haziran mutfak enflasyonu, ya da geçinme endeksi, yüzde 20,35'tir. Gerçekte işçi ve memur maaşları bu orana göre düzeltilmelidir.

Merkez Bankası TÜFE artışını yorumlarken, temel neden olarak gıda fiyatlarındaki artışı gösteriyor. Ancak fiyat artışının nedeni ne olursa olsun, harp veya olağanüstü bir durum yoksa enflasyonun tek nedeni hükümetlerin beceriksizliğidir. MB gıdayı gerekçe göstererek, bu beceriksizliği tescil etmiş oluyor.

1- Gıda fiyatlarının yüksek olmasının bir nedeni, siyasi iktidarın tarım desteklerini azaltmasıdır.

2001 IMF'nin Güçlü ekonomiye geçiş programında, tarımsal desteklerin yarı yarıya azaltılacağı hedef alınmıştı ve "Tarımsal destekleme fiyatları öngörülen enflasyonu aşmayacak şekilde artırılacak ve kuruluşların finansman imkanları dikkate alınarak miktar kısıtlamasına gidilecektir.'' deniliyordu.

AKP iktidarı 2006 yılında Tarım kanununu çıkararak bunu değiştirdi. Tarım Kanunu Madde 21; ''Tarımsal destekleme programlarının finansmanı, bütçe kaynaklarından ve dış kaynaklardan sağlanır. Bütçeden ayrılacak kaynak, gayrisafi millî hasılanın yüzde birinden az olamaz." şeklinde çıktı. AKP iktidarı bu kanunla 2007 seçimleri için çiftçiye selam gönderdi. Ama bu güne kadar IMF çizgisi değişmedi ve maalesef kendi çıkardığı kanuna da uymadı.

Seçim yılı olan 2007'de tarımsal desteklerin millî gelire oranı yüzde birin altında kaldı. Yüzde 0,67 oldu. Üstelik bu pay bugüne kadar giderek azaldı. 2009 ve sonrasında yüzde 0,6'nın altında kaldı. 2018 yılında yüzde 0,40 oldu.

Tarımsal destekler AB'nin de çok gerisinde kaldı. Tarım katma değerine oranı olarak tarım destekleri (2013);

* Üretici desteği; Türkiye yüzde 25,83, AB-27 yüzde 45,07, toplam transfer yüzde 50,86,

* Genel hizmet desteği Türkiye yüzde 1,35, AB-27 yüzde 5,43, toplam transfer yüzde 27,18.

2- Gıda fiyatlarındaki yüksek artışın bir diğer nedeni; AKP'nin tarım politikasının popülizmle sınırlı kalmasıdır. AKP iktidarında ovalar imara açıldı. Bu ovalara TOKİ konut ve villa yaptı. Tarım sektöründe ekili alanlar azaldı. 2003 yılında 40 milyon 644 bin hektar olan tarım arazisi, 2019'da 37 milyon 716 bin hektara ve aynı yıllarda ekili alanlar da 17 milyon 408 bin hektardan 15 milyon 398 bin hektara geriledi.

3- Nihayet, üreticiden normal fiyatından alan ve tüketiciye düşük kârla satan Et-Balık gibi kurumlar özelleştirildi. Kamu tekelleri özelleştirilerek piyasada oligopol yapılar oluştu. Piyasada stokçuluk oluştu.

Yine de şükredelim ki, Merkez Bankası enflasyonun nedenini gıdaya bağladı, dış güçlere de bağlayabilirdi.

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Öğretemediklerimiz
Öğretemediklerimiz
A. Yağmur TUNALI
Öğretemediklerimiz
Gerileme dönemine girdik
Gerileme dönemine girdik
Ahmet GÜRSOY
Gerileme dönemine girdik
Sıkıştın mı ver korkuyu!
Sıkıştın mı ver korkuyu!
Arslan BULUT
Sıkıştın mı ver korkuyu!
Omurga eğriliği ve tedavisi üzerine...
Omurga eğriliği ve tedavisi üzerine...
Arslan BULUT
Omurga eğriliği ve tedavisi üzerine...
'Atatürk' trendi!
'Atatürk' trendi!
Arslan TEKİN
'Atatürk' trendi!
'Rektörümüz Öcalan!'
'Rektörümüz Öcalan!'
Arslan TEKİN
'Rektörümüz Öcalan!'
Dış güçler belli
Dış güçler belli
Esfender KORKMAZ
Dış güçler belli
Rakamsal veriden ötesi
Rakamsal veriden ötesi
Fatma ÇELİK
Rakamsal veriden ötesi
Kapıdaki ölüm ve pervasızlık!..
Kapıdaki ölüm ve pervasızlık!..
Mehmet FARAÇ
Kapıdaki ölüm ve pervasızlık!..
Operasyon çok sonuç yok
Operasyon çok sonuç yok
Murat AĞIREL
Operasyon çok sonuç yok
Asgari ücret zam oranı erken seçim ölçüsü olur
Asgari ücret zam oranı erken seçim ölçüsü olur
Orhan UĞUROĞLU
Asgari ücret zam oranı erken seçim ölçüsü olur
Kemal Kılıçdaroğlu sürpriz yapar mı?
Kemal Kılıçdaroğlu sürpriz yapar mı?
Orhan UĞUROĞLU
Kemal Kılıçdaroğlu sürpriz yapar mı?
Tek adam sisteminin iflası!
Tek adam sisteminin iflası!
Özcan YENİÇERİ
Tek adam sisteminin iflası!
Büyük kriz kimlere yaradı?
Büyük kriz kimlere yaradı?
Remzi ÖZDEMİR
Büyük kriz kimlere yaradı?
Cumhura karşı suç işleme özgürlüğü
Cumhura karşı suç işleme özgürlüğü
Selcan TAŞÇI
Cumhura karşı suç işleme özgürlüğü
Gömelim gel sizi tarihe desek, sığmazsınız!
Gömelim gel sizi tarihe desek, sığmazsınız!
Servet AVCI
Gömelim gel sizi tarihe desek, sığmazsınız!
Sebep ne?
Sebep ne?
Vedat BAYRAM
Sebep ne?
Türk halkını köleleştirme planı!
Türk halkını köleleştirme planı!
Evren Devrim ZELYUT
Türk halkını köleleştirme planı!
Kredi notu düşecek dolar yeni rekorlara gidecek!
Kredi notu düşecek dolar yeni rekorlara gidecek!
Evren Devrim ZELYUT
Kredi notu düşecek dolar yeni rekorlara gidecek!