Nasıl böyle olduk? - Ahmet GÜRSOY
8 Aralık 2021 Çarşamba
İstanbul Hava durumu İstanbul 12°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Ahmet GÃœRSOY
Ahmet GÃœRSOY

Nasıl böyle olduk?

ahmetgursoy.028@gmail.com
+
Aa
-
16 Aralık 2020 Çarşamba

Türkiye'de bilim adamları yazma cesareti gösteremiyor. Lakin tarihsel sürece bakıldığında asıl sorunun oradan kaynaklandığını aklı başında herkes anlayacaktır.

Neden söz ediyorum?

Türk dünyasını birbiri ile anlaşıp konuşamaz eden, milli kültür kırılmalarına sebep olan ve toplumsal zihin bölünmesinin hatlarını döşeyen asıl nedenden söz ediyorum.

EÄŸitim!

Nasıl?

Bizde neden sözlü kültür baskın bir öğrenmedir de yazılı kültür değildir? Çünkü biz konargöçer, çobanlıkla geçinen bir kültürden geliyoruz da ondan. Obalarımızda hiçbir çadırın önünde 'şurası oba kütüphanesi' diye yazmıyordu. Aynı şekilde, 'şu çadır, oba çocuk okuludur' da yazmıyordu.

Okulsuz toplumduk…

Açın bakın, bütün Türk Eğitim Tarihi kitaplarını, İslam öncesi döneme ait adı duyulmuş, şekli, biçimi belli, kumsal kimlik kazanmış bir tane okul yoktur. Bu sebeple yazılı kültür yerine çoban ateşinin etrafında dilden dile aktarılan, dedenin torunlarına aktardığı, ozanların destan şiirleriyle dillendirdiği sözlü kültür gelişmiştir.

Meselenin bir diğer boyutunda konar göçerlik vardır.

Yaylak kışlak vardır.

Çadırlarını söküp taşıyan bir toplumun kütüphanesi olur mu? Her göç başladığında onca kitabı kim, nasıl taşıyacak?

Aynı şey okul için de geçerli.

Kentleşememişseniz, gelişemezsiniz. Gelişemezseniz, gelişenlere öykünürsünüz.

Bilge KaÄŸan, Çin'e öykünenlerden ÅŸikâyetini taÅŸlara yazdı. Bu öykünmenin nelere mal olduÄŸunu anlattı. 

'Dağınık milleti topladım. Açları doyurdum, çıplakları giydirdim..' dedi.

Ä°slamlaÅŸma ile birlikte, sadece dini almadık. Din, beraberinde Arap kent kültürünü de getirdi. Daha doÄŸrusu Türkler, en büyük tarihsel boÅŸluÄŸu önlerinde hazır buldular ve hiçbir yerine dokunmadan olduÄŸu gibi getirip toplumun önüne koydular.  Bu insan yiyen dev makineler gibi, en büyük insan (zihin) dönüştürücülerdi.

Önce Türkçeyi kovdular.

Yerine Arapçayı, Arapçanın alfabesini geçirdiler. 

Makbul dil, ulemanın diliydi.

Ve bu okullar, kendilerine yeni Türk elitlerini oluşturdu. Bunlar devlet bürokrasisine yerleşince, devletin de dili bozuldu.

Yeni kavramlar, yeni söylem ve yeni kültür dili.

Türklerin zihin dünyası; hayal kurarken, âşık olurken, masal anlatırken, başkasının kelime ve kavramsal şemalarıyla kendini anlatıyordu.

Türkçe, akademinin dışında kalan gelenekselin diliydi. Çadırlardan köylere taşıdığımızda da eskisinde de böyleydi.

Halk ozanlarının diliydi.

Edebiyatımız, mekteplilerin kültür endüstrisine aitti.

'Bir sen-ü bir ben-ü, bir de mutribi Pakize eda/ Gidelim servi revanım yürü sadabada..'

İşte büyük değişim dönüşüm bu.

Bu zihin dünyası kimin eseri?

İnsanları kendi dilinden, kültüründen koparıp, kendine yabancılaştıran şey nedir?

EÄŸitim!

Evet, eğitim ve onun kurumsallaşması.

Türk dünyası neden birbirleriyle anlaşamıyor?

Neden farklılaştık?

Çünkü eğitim yoluyla kendi varlığımıza yabancılaştırıldık.

BaÅŸka?

Bölünmüş zihinlere sahibiz.

Daha baÅŸka?

Milli kültür içeriklerimiz aynı olsa da eğitim içeriklerimiz farklı.

Neden geri kaldık?

Çünkü ne Selçuklu'da ne de Osmanlı'da sanat, edebiyat, tarih, kültür medresemiz yoktu. Varsa yoksa her biri bugünkü imam hatibe benzeyen dini okullar vardı ve buralarda az çok şiirden, edebiyattan bahsedilirdi. O bahse dair konular ise halk edebiyatının konuları değildi.

Tarih de Türklerin kendi tarihi değildi.

Kıtaları kağıt gibi büktük, zapt ettik lakin eğitimde ağır bir yenilgi aldık. Halen daha o yenilginin hevesinde olanlar var. Milli olana tahammül edemiyor.

 

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Büyük yanılgı
Büyük yanılgı
Ahmet GÜRSOY
Büyük yanılgı
20. Millî Eğitim Şûrâsı'nın ardından
20. Millî Eğitim Şûrâsı'nın ardından
Ahmet SEVGİ
20. Millî Eğitim Şûrâsı'nın ardından
Kriz mi, AKP eliyle Türkiye'ye darbe mi?
Kriz mi, AKP eliyle Türkiye'ye darbe mi?
Arslan BULUT
Kriz mi, AKP eliyle Türkiye'ye darbe mi?
Amirallere dava... Bindik bir alâmete!
Amirallere dava... Bindik bir alâmete!
Arslan TEKİN
Amirallere dava... Bindik bir alâmete!
Ekonomik gidişat korkutuyor
Ekonomik gidişat korkutuyor
Esfender KORKMAZ
Ekonomik gidişat korkutuyor
Belediyede çarçur edilen paralar
Belediyede çarçur edilen paralar
Murat AĞIREL
Belediyede çarçur edilen paralar
Gençlerin bütün hayalleri çalındı
Gençlerin bütün hayalleri çalındı
Orhan UĞUROĞLU
Gençlerin bütün hayalleri çalındı
''Müttefik Barzani''nin son ihanet ittifakı!
''Müttefik Barzani''nin son ihanet ittifakı!
Selcan TAŞÇI
''Müttefik Barzani''nin son ihanet ittifakı!
AKP Lira'yı 1980-1990'lı yıllardan beter etti!
AKP Lira'yı 1980-1990'lı yıllardan beter etti!
Evren Devrim ZELYUT
AKP Lira'yı 1980-1990'lı yıllardan beter etti!
Yanlış düşünen kaptanlar
Yanlış düşünen kaptanlar
Ertuğrul DİLEK
Yanlış düşünen kaptanlar