Donald Trump’ın ikinci döneminde soyunduğu intikam politikaları, Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) en büyük çıkmazlarından biri. Ordunun sokaklara indiği, göçmenleri hukuksuz bir şekilde tabiri caizse “avladığı” bir dönemde, New York’ta Cumhuriyetçilere inat bir ses yükseldi. Bir göçmen, Müslüman ve sosyalist, 34 yaşındaki Zohran Mamdani ezici bir farkla New York Belediye Başkanı seçildi. Mamdani’nin, “beyaz adamı” sandığa gömen başarısı dünyanın manşetlerinde yükselirken, Trump ABD’sinin geleceğini nasıl etkileyeceği de merak konusu.

Belediye başkanlığı için adaylığını koyduğunda, Bernie Sanders dışında neredeyse kimse başaracağına inanmadı. Adının bile pek esamesi okunmazken o, gençliğinin verdiği dinamiklik, çağa ayak uyduran seçim kampanyası ve en önemlisi de sosyal devlet politikaları vaatleriyle öne çıkmayı başardı. Mamdani, şehrin yüksek yaşam maliyetine odaklandı ve sosyal medya odaklı kampanyasıyla New Yorkluların dikkatini çekti. Haziran ayında Demokrat Parti ön seçimlerini kazandıktan sonra, rakiplerince de ciddiye alınmaya başladı. 34 yaşındaki Mamdani, 4 Kasım’da yapılan seçimlerde yüzde 50,4 ile rahat bir zafer elde etti.

Mamdani’nin en yakın rakibi ve Donald Trump’ın desteğini alan bağımsız aday, eski Vali Andrew Cuomo ise yüzde 41,6 oyda kaldı.

‘DOSTLARIM, BİR SİYASİ HANEDANI DEVİRDİK’

Kıyasıya geçen mücadele, 50 yıl sonra bir ilke de imza attı. New York Seçim Kurulu'na göre, yarışta 2 milyondan fazla kişi oy kullandı. Mamdani, ayrıca kentin ilk Güney Asya kökenli ve Müslüman belediye başkanı seçildi. Yazdığı tarihin farkında olan genç Başkan zafer konuşmasında da bunu vurguladı: “Dostlarım, bir siyasi hanedanlığı devirdik.”

Konuşmasında defalarca umuttan bahsetti kendisini defalarca hedef alan ve resmen tehdit eden ABD Başkanı Donald Trump’a da “izlediğini bildiğim için sana dört kelime söyleyeceğim: Şimdi televizyonunun sesini aç” sözleriyle seslendi. “Bu karanlık dönemde New York ışık olacak” sözleriyle de Cumhuriyetçilerin tartışmalı politikalarına alenen bayrak açtı.

MAMDANİ NEW YORK’A NE GETİREBİLİR?

Genç belediye başkanı, kendisini bir “demokrat sosyalist” olarak tanımlıyor. Yani bildiğimiz sosyalizmden farklı olarak kapitalizmi tamamen yok etmek yerine onu dönüştürmeyi amaçlıyor. Burada da sağlık, eğitim, ulaşım gibi temel alanların kamusallaştırılması ve sosyal devlet anlayışını güçlendirerek, eşitsizliğin azaltılması hedefi öne çıkıyor. Tüm bu saydıklarımız Mamdani’nin vaatleriyle örtüşüyor ancak önünde büyük bir engel var: Donald Trump.

ABD Başkanı, Mamdani’nin seçimleri kazanması halinde kente yönelik federal fonları keseceği tehdidini savurmasıyla gündeme gelmişti. “Komünist” dediği Mamdani’nin konuşmasından dakikalar sonra Truth Social hesabından üstü kapalı bir tehdit mesajı yayımladı: “...DEMEK BÖYLE BAŞLIYOR!”

Mamdani ve Trump arasındaki gerilim, çiçeği burnunda başkanın işini zorlaştıracak. Birçok kişi de federal fonların kesilmesi halinde Mamdani’nin bununla nasıl başa çıkabileceği üzerine tartışıyor. Financial Times’a (FT) göre ise New York’un finans elitleri, Müslüman demokratik sosyalist Zohran Mamdani’nin seçimleri kazanmasının ardından temkinli bir destek adımı attı. Yatırım bankası Evercore’un emekli başkanı ve Wall Street’in en etkili Demokratlarından biri olan Ralph Schlosstein, seçimin ardından New York’un bir araya gelme zamanının geldiğini söyledi. Hedge fon yöneticisi Bill Ackman ve eski belediye başkanı Michael Bloomberg gibi Wall Street devleri ile Palantir’in kurucu ortağı Alex Karp gibi iş dünyası liderleri, Mamdani’nin ana rakibi Andrew Cuomo’nun kampanya fonuna milyonlarca dolar bağışlamıştı ancak sonuçtan sonra işler de tavırlar da değişti.

Mamdani’yi özellikle eleştiren Ackman, salı akşamı yeni belediye başkanına zeytin dalı uzattı ve zaferinden dolayı onu tebrik etti. Milyarder, sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda “Artık büyük bir sorumluluğunuz var. New York’a yardımcı olabilirsem, ne yapabileceğimi bana bildirin,” dedi.

BAŞARILI KAMPANYANIN ŞİFRELERİ

Mamdani’nin kampanyası; barınma krizini ele alan sınıf siyaseti, güçlü taban örgütlenmesi, göçmen temsiliyeti, somut kentsel politikalar ve genç seçmenler üzerine kurulduğu için başarılı oldu. Kampanyası geleneksel medya ve büyük bağışçılara değil, yerel mahalle örgütlenmesine dayandı. Kapı kapı dolaştı, 273 New York mahallesindeki 3 milyondan fazla eve gitmek için 100.000’den fazla gönüllüyü harekete geçirmeyi başardı.

“New York zenginler için değil, yaşayanlar için bir şehir olmalı” sözü kampanyasının ruhunu yansıtan sloganlardan biri oldu. Hitap ettiği kitleleri artırdı.

Sokak görünürlüğü ile “halkın içinden” bir imaj yarattı.

ZOHRAN MAMDANİ

Uganda'nın başkenti Kampala'da Hint kökenli bir ailenin çocuğu olarak 1991'de doğan Mamdani, 7 yaşında ailesiyle New York'a taşındı ve 2018'de ABD vatandaşı oldu. Bronx Fen Lisesi'ni bitirdikten sonra Mamdani, Maine eyaletindeki Bowdoin Üniversitesinde Afrika Çalışmaları bölümünde eğitim gördü. Mamdani, üniversite eğitimi sırasında "Filistin'de Adaleti Destekleyen Öğrenciler" adlı topluluğu kurdu. Mamdani, siyasete atılmadan önce düşük gelirli ev sahipleri için konut danışmanlığı yaptığını ve seçim kampanyası süresince "ABD'nin en pahalı şehrinde" seçmenlerin Demokrat Partinin uygun maliyete odaklanmasını istediğini belirtti.

Üniversitedeki son yılında Mamdani, İsrailli akademik ve kültürel kuruluşlara yönelik boykot çağrısında bulundu. O dönemde üniversite rektörünün tepkisini çeken Mamdani, 2014 tarihli üniversite dergisinde yayımlanan yazısında okulun İsrail ile olan bağlarını kesmesini talep etti.

Mamdani, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırılarının başlamasının ardından 8 Ekim 2023’te yaptığı açıklamada, "Netanyahu’nun savaş ilanı, İsrail hükümetinin Gazze’nin elektriğini kesme kararı ve Knesset üyelerinin yeni bir Nekbe çağrıları, önümüzdeki günlerde ve haftalarda daha fazla şiddet ve acıya yol açacaktır." ifadeleriyle Tel Aviv hükümetini sert şekilde eleştirmişti. Hint asıllı Müslüman Mamdani, Boykot, Tecrit ve Yaptırım Hareketini (BDS) de desteklediğini belirtmekten kaçınmadı.

Annesi Mira Nair film yönetmeni, babası Mahmud Mamdani ise Columbia Üniversitesi’nde antropoloji profesörü olarak görev yapıyor. Mamdani bu yıl Suriyeli sanatçı Rama Duwaji ile evlendi. Ebeveynleri ve eşi de Filistin’i desteklemeleriyle ön plana çıkmıştı.