Ödemeler bilançosu alarm veriyor!.. - Esfender KORKMAZ
28 Kasım 2021 Pazar
İstanbul Hava durumu İstanbul 12°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Ödemeler bilançosu alarm veriyor!..

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
19 Ağustos 2020 Çarşamba

Merkez Bankası Ocak-Haziran ayları arasındaki 6 aylık dış ödemeler blançosunu açıkladı. Türkiye'nin dış borçları makul seviyede olsaydı, ithalata bağımlı bir üretim yapısı olmasaydı, açıklanan blanço pandemi döneminde fazla sorun yaratmayacaktı. Ama bu günkü Türkiye ÅŸartlarında söz konusu ödemeler tablosu, üretici ve tüketici, herkesi edecek bir yapıdadır. 

Ocak-Haziran 6 aylık ödemeler blançosu

* 6 ayda Cari açık 19,8 milyar dolar oldu.

* Doğrudan yabancı yatırım sermayesi gelmedi (yalnızca 0,1 milyar dolar),

* Yabancıya 1,8 milyar dolarlık gayrimenkul satışı oldu.

* Portföy yatırımlarında 12,8 milyar dolarlık çıkış oldu.

* Bankalar ve özel sektör 8,4 milyar dolar net dış kredi ödediler. 

* MB resmi rezervleri 30,1 milyar dolar  azaldı.

Öteden beri cari açığın sürdürülemeyeceği açık olmasına rağmen, ekonomi yönetimi bir önlem almadı. Ekonomi yönetimi ve bazı iktisatçılar büyüme olduktan sonra cari açığın bir önemi yok dediler. Cari açık dış borca dönüştü. Daha doğrusu ithalatçı önce dış borç aldı. Sonra ithalat yaptı. Sonuçta dış borçlarımız arttı. Gerçekte eğer

yatırım malları ve teknoloji ithal etmek için cari açık verseydik, döviz gelirimiz  artardı ve borç ödeme kapasitemiz artardı.

Öte yandan, 'dalgalı kur' sistemini bir geçiş dönemi içinde değiştirip, dalgalı kur ile sabit kur arasında kontrollü bir sisteme geçebilirdik. Aramalı ve hammadde sektörlerinde ithal ikamesi yatırımlarını gerçekleştirebilirdik.

Konvertibiliteyi ve yabancı sermaye girişini yanlış anladık. Sıcak para serabına kapıldık. Spekülatif sermayeyi kendi paramız zannettik. Kaldı ki, zaten sıcak paranın gittiği ülkelere, yarattığı aşırı kırılganlık ve belirsizlik nedeni ile, ciddi yabancı yatırım sermayesi gitmiyor.

Spekülatif sıcak para girişini kontrol ederek, doğrudan yabancı yatırım sermayesini teşvik edebilirdik. 2009 krizine kadar Türkiye'de doğrudan yabancı yatırım sermayesini çekecek ortam mevcuttu. Şimdi ekonomik olarak kırılgan bir ülkeyiz. Demokrasi ve hukuk altyapımız sorunlar yumağıdır. İstesekte artık sermaye çekemeyiz.

Aslına bakarsak sorunun temelinde küreselleşmenin kötü yönetilmesi geliyor. Çin, Güney Kore, şimdi de Hindistan küreselleşme sürecini iyi kullandılar. Çin yabancı sermayeyi kullandı. Cari fazla verdi. İçerde yerli ve milli sermaye birikimini sağladı. Şimdi kendisi başka ülkelerde yatırım yapıyor.

Bu süreci anlayıp deÄŸerlendirmeyen Türkiye ve bizim gibi geliÅŸmekte olan bazı ülkeler, söz gelimi, Brezilya, Güney Kore, Arjantin  spekülatif sermayenin etkisinde kaldı.

Aynı spekülatif sermaye, yine aynı ülkelerde devletin dışlanmasına, kamu altyapı yatırımların özelleÅŸtirilerek oligopol piyasalar oluÅŸmasına, bankaların yabancıya satılmasına, erken sanayisizleÅŸmeye sebep oldu. 

Bu süreç geriye sarılmaz. Ancak tez zamanda siyasi, hukuki ve demokratik güven ortamını oluşturmamız gerekir. Planlama yapmamız gerekir. Devletin konut politikasını sosyal konutla sınırlı tutması gerekir. Kamu-özel işbirliği kanunu iptal edip, yap-işet devret modelini devreye sokmamız gerekir. Devletin bizzat piyasaya girerek, kartelleşmeyi, oligopol yapıları kırması gerekir. Kamu altyapı yatırımlarını, enerji yatırımlarını yeniden devletleştirmemiz gerekir.

 

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Atatürk Turancı mıydı?
Atatürk Turancı mıydı?
Ahmet B. ERCİLASUN
Atatürk Turancı mıydı?
Rezervlerde erime hâlâ cevap bulamadı
Rezervlerde erime hâlâ cevap bulamadı
Esfender KORKMAZ
Rezervlerde erime hâlâ cevap bulamadı
İktidarın asıl savaşı muhalefetle
İktidarın asıl savaşı muhalefetle
Fatma ÇELİK
İktidarın asıl savaşı muhalefetle
Derin fakirlik dönemine girerken...
Derin fakirlik dönemine girerken...
Gülay TUNÇEL
Derin fakirlik dönemine girerken...
Anketten savrulan tokat!...
Anketten savrulan tokat!...
Mehmet FARAÇ
Anketten savrulan tokat!...
Gerçek yalanı dövüyor!
Gerçek yalanı dövüyor!
Murat İDE
Gerçek yalanı dövüyor!
Erdoğan'ın karnesi ile Kavcıoğlu'nun karnesi
Erdoğan'ın karnesi ile Kavcıoğlu'nun karnesi
Orhan UĞUROĞLU
Erdoğan'ın karnesi ile Kavcıoğlu'nun karnesi