Rekabetçi kur - Esfender KORKMAZ
1 Aralık 2021 Çarşamba
İstanbul Hava durumu İstanbul 12°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Rekabetçi kur

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
16 Ağustos 2020 Pazar

ABD ile Çin arasında, ABD ile AB arasında zaman zaman kur savaşları yaşanıyor. Ocak 2014'te, 1 dolar 6,03451 yuan idi. ABD, yuan'ın düşük tutulmasına itiraz ediyordu, çünkü ABD malları Çin malları ile rekabet edemiyordu.

Geçen sene, 2019 AÄŸustos ayında ABD, Çin'den yapılan ithalata yüzde 10 gümrük vergisi planladığını açıklamıştı. Hemen arkasından Çin Merkez Bankası kanalıyla, yuanın iki günde yüzde 3,5 deÄŸer kaybetmesini saÄŸlamıştı. ABD, o zaman Pekin yönetimini yuanın deÄŸerini piyasaya müdahale ederek düşük tutmakla suçladı ve "döviz manipülatörü" olarak  ilan etti.

Yine 2019 Ekim ayında, Avrupa Merkez Bankası (ECB) BaÅŸkanı Mario Draghi'nin, istikrar için daha fazla faiz indirimi ve parasal geniÅŸlemeye iÅŸaret etmesi sonrasında avro/dolar paritesi o dönemde 1,1181  ile iki haftanın en düşük seviyesine gerilemiÅŸti.

Bu gelişme sonrasında Trump, Draghi'yi hedef alarak, avrodaki değer kaybının "haksız bir şekilde" ABD ile daha kolay rekabet edilmesine yol açtığını, Çin ve diğer ülkelerin de yıllardır bu yolu izlediğini savundu.

Scala Yayıncılık tarafından Türkçe yayınlanan, James Rickards, 'Kur Savaşları' kitabı ile ilgili yorumda "Uluslararası iktisatta en yıkıcı ve korkulan sonuçlardan biri kur savaşlarıdır. En iyi koşullarda ticari ortaklarından büyüme çalan ülkelerin üzücü manzarasını sunabilir, en kötü koşullarda ise ardışık enflasyon, durgunluk, misilleme ve fiili şiddet nöbetlerine dönüşürler" diyor.

Dalgalı kur politikası hükümetler, ulusular arası rekabete müdahale etmesin diye icat edildi. Ancak dalgalı kur politikasında bile milli paranın aşırı değer kaybı veya kazanması, piyasaları bozacağından Merkez Bankası döviz almak ve satmak yoluyla müdahale eder. Elbette Merkez Bankası'nın elinde yeterli rezerv de olması gerekir.

Bir ülkenin milli parasının değerinin reel olarak düşük olması, ithalatın pahalılaşması, ihracatın ucuzlaması demektir. İhracat malları diğer ülkelere göre ucuzladığı için ülkenin rekabet gücü artar.

Söz gelimi Türkiye'de 2003 ve TÜFE bazlı reel kur endeksi Temmuz ayında 68,52 oldu. Bu demektir ki TL yüzde 31,48 oranında daha düşük değerdedir. İhracatçı uluslar arası piyasada ortalama fiyatı bir dolar olan bir malı 69 cente kadar düşürebilir.

Türkiye de, rekabetçi kur sistemi çalışmıyor. Zira ihracatta ithal girdi payı yüksektir. İhracatçıların açıklamasına göre bu pay yüzde 80'e kadar çıkıyor. Yani ihracat mallarının maliyeti yüzde 80 oranında yüksek kurdan dolayı artıyor. Geride yüzde 20 oranında yerli ve milli! katma değer kalıyor.

Dahası kur artışı nedeni ile ithalatın finansmanı zorlaşıyor. Zira Türkiye'nin iflas risk primi yüksek 600 baz puana yakındır. Dış kredi faizine 6 puan da ilave etmek gerekir. Şu sıralarda Türkiye dışarıdan yeni borçlanmayı yüzde 7.40 faizle yapabiliyor.

İthalatın finansmanı zorlaşınca yüksek oranlı girdi kullanılan ihracat mallarının üretimi de düşüyor. İhracatta rekabet çalışmıyor ve ihracat artmıyor.

Bu yılın ilk altı ayında TL ortalama yüzde 30 daha düşük değerde kaldı. Ancak bu kur hiçbir zaman rekabetçi kur olamadı. Söz gelimi bu yılın 2020, ilk altı ayında ihracat yüzde 15,1 geriledi. İthalat ise yüzde 3,2 geriledi. Dış ticarette pandemi etkisi de var. Ama geçmiş yıllarda da durum değişmedi. Sürekli dış ticaret açığı verdik.

İthalatın daha az gerilemesinin nedeni, üretimde ithal girdi payının yüksek; yüzde 40 dolayında olmasıdır. Bu yanlışın nedeni de 2012 yılına kadar bugünkünün tersi olarak kurun daha düşük, TL'nin de yüksek olmasıdır.

Bugün kur yüksek… Toplam ithalatta aramalı ve hamadde ithalatının payı yüzde 75,7'dir. Kurdan dolayı  ithal girdi fiyatları yüzde 30'dan fazla daha pahalı olduÄŸu için, bu girdilerin içerde üretilmesi gerekir. Ne var ki içerde hukuk ve demokraside geri düşmemizden dolayı yerli ve yabancı sermaye yeni yatırım yapmıyor.

Sonuç olarak Türkiye de TL'nin değer kaybetmesi rekabetçi kur etkisi yapamıyor, aksine TL'nin düşük kalmasına, enflasyonun artmasına, dış borç yükünün yükselmesine, üretimin aksamasına neden oluyor. Halkın satın alma gücü düşüyor ve yoksullaşma oluyor.

Türkiye de, rekabetçi kurdan söz edenler, resmi verilere bakmadan konuşarak algı yaratmak isterse siyah beyaz demek gibi ters teper.

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Öğretemediklerimiz
Öğretemediklerimiz
A. Yağmur TUNALI
Öğretemediklerimiz
MHP neyin kavgasını yapıyor?
MHP neyin kavgasını yapıyor?
Ahmet GÜRSOY
MHP neyin kavgasını yapıyor?
Eğitim dâvâmız…
Eğitim dâvâmız…
Ahmet SEVGİ
Eğitim dâvâmız…
Millî parayı pul etmek millî güvenlik sorunu değil mi?
Millî parayı pul etmek millî güvenlik sorunu değil mi?
Arslan BULUT
Millî parayı pul etmek millî güvenlik sorunu değil mi?
Omurga eğriliği ve tedavisi üzerine...
Omurga eğriliği ve tedavisi üzerine...
Arslan BULUT
Omurga eğriliği ve tedavisi üzerine...
'Rektörümüz Öcalan!'
'Rektörümüz Öcalan!'
Arslan TEKİN
'Rektörümüz Öcalan!'
Türk'ün yeni vizyonu
Türk'ün yeni vizyonu
Arslan TEKİN
Türk'ün yeni vizyonu
Dış güçler belli
Dış güçler belli
Esfender KORKMAZ
Dış güçler belli
İktisadın sustuğu yer
İktisadın sustuğu yer
Esfender KORKMAZ
İktisadın sustuğu yer
Rakamsal veriden ötesi
Rakamsal veriden ötesi
Fatma ÇELİK
Rakamsal veriden ötesi
Gelen tehlikenin farkında mısınız
Gelen tehlikenin farkında mısınız
Murat AĞIREL
Gelen tehlikenin farkında mısınız
''Kirlenmek güzeldir''
''Kirlenmek güzeldir''
Murat İDE
''Kirlenmek güzeldir''
Kemal Kılıçdaroğlu sürpriz yapar mı?
Kemal Kılıçdaroğlu sürpriz yapar mı?
Orhan UĞUROĞLU
Kemal Kılıçdaroğlu sürpriz yapar mı?
Tehdit, öfke ve siyasi saldırılar
Tehdit, öfke ve siyasi saldırılar
Orhan UĞUROĞLU
Tehdit, öfke ve siyasi saldırılar
Tek adam sisteminin iflası!
Tek adam sisteminin iflası!
Özcan YENİÇERİ
Tek adam sisteminin iflası!
Hocaların hocası Kemalpaşazade(!)
Hocaların hocası Kemalpaşazade(!)
Selcan TAŞÇI
Hocaların hocası Kemalpaşazade(!)
Cumhura karşı suç işleme özgürlüğü
Cumhura karşı suç işleme özgürlüğü
Selcan TAŞÇI
Cumhura karşı suç işleme özgürlüğü
Sebep ne?
Sebep ne?
Vedat BAYRAM
Sebep ne?
Hakemin sahadaki yeri
Hakemin sahadaki yeri
Ertuğrul DİLEK
Hakemin sahadaki yeri
Kredi notu düşecek dolar yeni rekorlara gidecek!
Kredi notu düşecek dolar yeni rekorlara gidecek!
Evren Devrim ZELYUT
Kredi notu düşecek dolar yeni rekorlara gidecek!
AKP bakın kimleri zengin etti!
AKP bakın kimleri zengin etti!
Evren Devrim ZELYUT
AKP bakın kimleri zengin etti!
O sezonun bu haftası…
O sezonun bu haftası…
Murat TAŞKIN
O sezonun bu haftası…