12 Ağustos 2022 Cuma
İstanbul Hava durumu İstanbul 28°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Yeni ekonomik model tutar mı?

[email protected]
+
Aa
-
13 Şubat 2022 Pazar

Hazine ve Maliye Bakanı, Londra finans çevrelerine yeni ekonomik modelin sunumunu yaptı. Londra dünya finans merkezidir. Ülkelerin sermaye çekmek için sunum yapmaları doğaldır. Ancak aynı zamanda da çok risklidir. Eğer tezinizin dayandığı ekonomik modelin parametreleri yanlış ise, ters teper.

Mamafih, 2018 yılında Erdoğan'ın aynı amaçla gittiği Londra'da faizleri mutlaka düşüreceğiz şeklinde konuşması, 2018 kur şoku nedenlerinden birisi oldu.   

Hazine ve Maliye Bakanı'nın Londra'da verdiği taahhütler;

* Kur istikrarı sağlanacak,

* Dolarizasyon önlenecek,

* Yastık altı altınlar finansal sisteme entegre edilecek,

* Enflasyon tek haneye düşürülecek.

1. Kur istikrarı...

Halen MB reel kur endeksine göre TL yaklaşık yüzde 47 oranında daha düşük değerdedir. Bu kadar düşük değerde iken artık kurların artmaması gerekiyor. Ne var ki kur artışına neden olan faktörler daha ağır basıyor .

Bunların başında döviz ihtiyacı geliyor. Türkiye'nin döviz ihtiyacı yüksektir. Bunun nedenleri; yabancı yatırım sermayesi gelmiyor, Türkiye'nin yurt dışı tahvillerinde iflas risk primi yüksektir. MB rezervleri eksi olduğu için bu risk daha da artıyor. Daha yüksek faizle ve daha zor yeni dış borç bulabiliriz.

Dış ticaret ve cari açık da döviz ihtiyacını artırıyor. Üretimde ithal girdi oranı yüksek kaldığı sürece, Türkiye dış açık verecektir. Üretimde ithal girdi oranını düşürmek için hükümetin ikna edici bir programı ve uygulaması yoktur.

Türkiye Çin'e karşı 2021 yılında 30 milyar dolar dış ticaret açığı verdi. Çin'den teknoloji ve yatırım malı ithalatımız çok düşüktür. Eğer dış açıklardan kurtulmak istiyorsak, Çin'den ithalatı azaltmamız gerekir. Ama bu defa da iktidar, yandaşlarının işi bozulacak diye önlem almıyor.

Öte yandan, dalgalı kur politikası uygulayan her ülke, kurlarda aşırı dalgalanma olursa, kur istikrarı için müdahale eder. MB rezervleri eksi düzeydedir. Biz nasıl müdahale edeceğiz? Etmeyince kur artışı önlenemez.

Nihayet yüksek enflasyon da kur artışını zorluyor.

Yandaş kayırmayı ve popülizmi kur istikrarından önde tutan bir hükümet, döviz kurunun aşırı değerli olmasına rağmen, kur artışını önleyemez.   

2. Dolarizasyonu tartışmaya dahi gerek yoktur...

TÜİK, Ocak verileri olarak mevduat faizinin yıllık bazda eksi 22,75 olduğunu açıkladı. Bu eksi reel faizle hangi sermaye gelir, kim TL'ye güvenir. Dahası, Kur Korumalı TL Mevduat Hesabı icat edince, otomatikman TL'ye güvenmeyin diyorsun; Dolarizasyonu nasıl önleyeceksin?

3. Yastık altı altınlar finansal sisteme entegre edilecek...

AKP iktidarı sıkışınca yastık altı altınlara göz dikiyor. 2017 ve 2018 yılında da altın sertifikası çıkardı ve faiz verdi, ama kimse yastık altındaki altınlarını çıkarmadı.

Yastık altında altın tutmak, insanlık tarihi kadar eskidir ve öteden beri herhangi bir siyasi riske karşı insanların aldığı önlemdir. Azerbaycan ve Gürcistan'daki Türklerden, Rus işgali sırasında Türkiye'ye gelenler yanlarında yalnızca altın getirdiler.

Bugünkü siyasi kaos ve gerilim içinde, sosyal kutuplaşma varken, Fetö darbe teşebbüsü gibi olaylar yaşanmışken, kimse yarınının garantisi olarak yastık altında tuttuğu altınını çıkarmaz.

4. Enflasyon tek haneye inecek...

Türkiye'de enflasyonun temel nedeni yapısal sorunlardır. Yapısal sorunlardan kaynaklanan yüzde 10 dolayında kronik enflasyon var.  Ayrıca kur artışları ve güven sorunu da enflasyonu artırıyor.

Hükümet ise bu yapısal sorunları görmüyor. MB, 2006'dan beri enflasyon hedeflemesi yaptı. Hiçbir sene tutmadı. Merkez Bankası'na olan güven kayboldu. Bu şartlarda enflasyonu tek haneye düşürmek imkânı yoktur.   

Yabancı sermaye bu hesapları yapmıyor mu? Bizden iyi yapıyor. Eğer biz bunu anlamıyorsak; o zaman da acaba biz Dunning Sendromu mu yaşıyoruz sorusu akla geliyor.

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Pasifik'te bilek güreşi
Pasifik'te bilek güreşi
Armağan KULOĞLU
Pasifik'te bilek güreşi
''Fıtrata (yaradılışa) savaş açıyorlar''
''Fıtrata (yaradılışa) savaş açıyorlar''
Arslan BULUT
''Fıtrata (yaradılışa) savaş açıyorlar''
Dizilerin çıplaklığı
Dizilerin çıplaklığı
Arslan TEKİN
Dizilerin çıplaklığı
Ekonomik istikrar algıyla sağlanmaz
Ekonomik istikrar algıyla sağlanmaz
Esfender KORKMAZ
Ekonomik istikrar algıyla sağlanmaz
Sefaletin bağrındaki çıkmaz!...
Sefaletin bağrındaki çıkmaz!...
Mehmet FARAÇ
Sefaletin bağrındaki çıkmaz!...
Var mı iktidar yandaşına yan bakan?
Var mı iktidar yandaşına yan bakan?
Orhan UĞUROĞLU
Var mı iktidar yandaşına yan bakan?
Kurumlara güvenin bedeli kaç sınav rantı
Kurumlara güvenin bedeli kaç sınav rantı
Selcan TAŞÇI
Kurumlara güvenin bedeli kaç sınav rantı
Neredesin ey vicdan!..
Neredesin ey vicdan!..
Yavuz Selim DEMİRAĞ
Neredesin ey vicdan!..