30 Kasım 2021 Salı
İstanbul Hava durumu İstanbul 12°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Evren Devrim ZELYUT
Evren Devrim ZELYUT

FED ve TCMB doları elinden tutup götürecek!

[email protected]
+
Aa
-
20 Ağustos 2021 Cuma

Amerikan Merkez Bankası (FED), Federal Açık Piyasa Komitesi'nin (FOMC), 27-28 Temmuz tarihli toplantısına ait tutanakları yayımladı. Bu tutanaklarda bahsedilen politikalar küresel dolar miktarını belirleyeceği için Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde yakından takip ediliyor.

İşin matematiği basit. Salgın öncesi Amerika'da FED varlıkları 4,2 trilyon dolardı, an itibari ile ekonomi canlansın diye 8,2 trilyon dolara çıkartılmış durumda. Ancak para miktarı artınca yan etkisi, enflasyon artmaya başlıyor. Bu nedenle paranın tekrar piyasadan alınıp yuvasına yani Merkez Bankası'na dönmesi gerekiyor. İşte FED üyeleri bu dönüşün zamanını ve miktarını son toplantıda konuşmaya başladılar.

Bakın paranın fiziki olarak geri çekilmesi daha başlamadı. Tartışılan konu her ay 80 milyar dolarlık tahvil alımı, 40 milyar dolarlık ipoteğe dayalı kıymet alımının ne zaman azaltılacağı. Bitirileceği değil. Ne zaman azaltacağız? FED her ay piyasadan tahvil alıp 80 milyar dolar veriyor. Yani para miktarını artırıyor. Böylece firmalara nakit desteği yapıyor. Onların dönmesini sağlıyor. İşte bu desteği ne zaman azaltalım diye tartışmaya başlamak bile Türkiye'de kurun düştüğü yerde kalmasını engelliyor.

İşin özü, Türkiye o kadar kırılgan bir durumda ki, rezervler boş olduğu için Amerika'da 18 FED başkanı tartışmaya başladığında kur atlayıp zıplamaya başlıyor.

Amerikalılar bu parayı geri çekmeyi tartıştıkça borsa ve altın da düşüyor. Çünkü bu para piyasaya çıktığında bu iki alana da girdi. Geri çekilmesi, haliyle bu piyasalardan da çıkışı beraberinde getiriyor.

Dünya üzerindeki her ülke piyasası bundan etkileniyor. Ame rezervleri boş olanlar, ihracatında yüksek teknoloji içeren mal satışına dayanmayan, az döviz kazanan ülkeler Muhammed Ali'nin sağ kroşesini yemiş gibi oluyor.

Burada büyük sorun şu: Azaltma tartışması kuru böyle etkiliyorsa bu iş fiziki olarak çekime döndüğünde ne olacak? Bununla da kalmıyor. FED verdiği parayı önce kısıp sonra durdurduktan sonra bir de faiz artırıp doların yuvasına dönmesi için cazip bir ortam oluşturacak. O zaman ne olacak?

2008 krizi esnasında basılan 4 trilyon doların çekilme sürecinde kurun yıllar içinde 3'den 7'ye yürüdüğünü görmüştük. Ancak o zaman 128 milyar dolar piyasaya basacak yedeğiniz vardı. Şimdi o yok. O zaman Batı ile kavgalı değildiniz. Yabancı sermaye Türkiye'ye girerek döviz açığının kapanmasına yardımcı oluyordu. Ama şimdi Türkiye'ye güven yok.

Peki firmalarımızın döviz açığını nasıl kapatacağız? Üzerimize gelen FED dalgasına karşı nasıl ayakta duracağız? Hükümet hangi önlemleri alıyor? Bakın size daha Delta etkisini anlatmadım bile!

Merkez Bankamızın bulduğu dahiyane önlem şu: Kağıt üzerinde kısa vadeli dış borç revizyonu. Türkçesi borç rakamları ile oynamak.

Merkez Bankamız nedense şimdi ihracat rakamlarının aslında daha yüksek, ithalat rakamlarının da aslında daha düşük, borcunu ödeyen firmaların da aslında bu borcu ödeyip bildirmediğini, bu gibi nedenlerle kısa vadeli borcun aslında daha düşük olduğunu keşfetti. Tabii hesaplamalarına daha yakından bakmak gerek…

Neticede 189 milyar dolarlık borç düştü 165 milyar dolara. 25 milyar dolar borcu tek hamlede sildik! Firma pozisyon açığı da 168 milyar dolardan 131 milyar dolara düştü oradan da 37 milyar dolar sildik, oh be! Rahatladık! Tüm dertler bitti mi?

Hayır bitmedi. Çünkü enflasyonu, işsizliği, tüketici güvenini, borç rakamını kağıt üstündeki hokus pokuslarla düşürmek demek, ekonomiyi düzeltmek demek değildir. Böyle algı yönetimi olmaz. Çünkü her rakam piyasa gerçekleri karşısında test edilir ve son sözü daima yaşam, yani piyasa söyler.

Bu tip revizyon! işleri güveni bitirir. 2008 yılında Yunanistan'ın başına ne gelmişti? AB'ye verdikleri her rakam yanlıştı. Ama küresel krizde takke düştü kel gözüktü. Aslında dedikleri güçte bir yapının olmadığı ortaya çıktı, rezil oldular, bankalarda para kalmadı. ATM'lerden vatandaşlarına günde 200 Euro'dan fazla para veremediler. Allah'tan Avrupalılar Yunanları sever hemen Alman ağabeyleri yardıma koştu. Peki Türkiye'ye kim yardıma koşacak?

Bugün üzerimize gelen FED dalgası varken, geçici çözümlerle ekonomiyi ayakta tutmaya çalışan, algı yönetimini rakam değiştirmek sanan bir yönetim anlayışı ile Lira daha çok değer kaybedecektir.  

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Öğretemediklerimiz
Öğretemediklerimiz
A. Yağmur TUNALI
Öğretemediklerimiz
Gerileme dönemine girdik
Gerileme dönemine girdik
Ahmet GÜRSOY
Gerileme dönemine girdik
Sıkıştın mı ver korkuyu!
Sıkıştın mı ver korkuyu!
Arslan BULUT
Sıkıştın mı ver korkuyu!
Omurga eğriliği ve tedavisi üzerine...
Omurga eğriliği ve tedavisi üzerine...
Arslan BULUT
Omurga eğriliği ve tedavisi üzerine...
'Atatürk' trendi!
'Atatürk' trendi!
Arslan TEKİN
'Atatürk' trendi!
'Rektörümüz Öcalan!'
'Rektörümüz Öcalan!'
Arslan TEKİN
'Rektörümüz Öcalan!'
Dış güçler belli
Dış güçler belli
Esfender KORKMAZ
Dış güçler belli
Rakamsal veriden ötesi
Rakamsal veriden ötesi
Fatma ÇELİK
Rakamsal veriden ötesi
Kapıdaki ölüm ve pervasızlık!..
Kapıdaki ölüm ve pervasızlık!..
Mehmet FARAÇ
Kapıdaki ölüm ve pervasızlık!..
Operasyon çok sonuç yok
Operasyon çok sonuç yok
Murat AĞIREL
Operasyon çok sonuç yok
Asgari ücret zam oranı erken seçim ölçüsü olur
Asgari ücret zam oranı erken seçim ölçüsü olur
Orhan UĞUROĞLU
Asgari ücret zam oranı erken seçim ölçüsü olur
Kemal Kılıçdaroğlu sürpriz yapar mı?
Kemal Kılıçdaroğlu sürpriz yapar mı?
Orhan UĞUROĞLU
Kemal Kılıçdaroğlu sürpriz yapar mı?
Tek adam sisteminin iflası!
Tek adam sisteminin iflası!
Özcan YENİÇERİ
Tek adam sisteminin iflası!
Büyük kriz kimlere yaradı?
Büyük kriz kimlere yaradı?
Remzi ÖZDEMİR
Büyük kriz kimlere yaradı?
Cumhura karşı suç işleme özgürlüğü
Cumhura karşı suç işleme özgürlüğü
Selcan TAŞÇI
Cumhura karşı suç işleme özgürlüğü
Gömelim gel sizi tarihe desek, sığmazsınız!
Gömelim gel sizi tarihe desek, sığmazsınız!
Servet AVCI
Gömelim gel sizi tarihe desek, sığmazsınız!
Sebep ne?
Sebep ne?
Vedat BAYRAM
Sebep ne?
Türk halkını köleleştirme planı!
Türk halkını köleleştirme planı!
Evren Devrim ZELYUT
Türk halkını köleleştirme planı!
Kredi notu düşecek dolar yeni rekorlara gidecek!
Kredi notu düşecek dolar yeni rekorlara gidecek!
Evren Devrim ZELYUT
Kredi notu düşecek dolar yeni rekorlara gidecek!