25 Ocak 2022 Salı
İstanbul Hava durumu İstanbul 6°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Armağan KULOĞLU
Armağan KULOĞLU

Kazakistan'daki olaylar masum değil

[email protected]
+
Aa
-
14 Ocak 2022 Cuma

Kazakistan'da bir kısım halkın LPG fiyatının artmasını protesto etmek amacıyla yaptığı gösteriler güvenliği ciddi şekilde tehdit edince, Devlet Başkanı, üyesi olduğu Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütünden (KGAÖ) ülkesine Barış Gücü göndermesini talep etmiştir.

Ayaklanmaya dönüşen gösteriler, Kazakistan güvenlik güçleri ve barış gücü marifetiyle sert bir şekilde bastırılmış, durum kontrol altına alınmıştır. Ancak olayların ortaya çıkış tarzı, tırmandığı boyut ve Barış Gücü müdahalesindeki hızlı gelişme, gösterilerin masum isteklerden kaynaklanmadığı ve müdahalelerin rutin bir seyir izlemediği intibaını yaratmıştır.

 

Hazırlığı yapılmış ayaklanma

Gösteriye katılanlar üç kategoriye ayırılabilir.

Birinci kategoridekiler; LPG artışı, hayat pahalılığı, gelir adaletsizliği, yolsuzluk, rüşvetten dolayı protesto düzeyinde gösteri yapan, oldukça eğitimli, Türk Cumhuriyetlerinin ortak özelliği otoriter yönetimden hoşnut olmayan, haksızlığa karşı koyarak yönetimin düzelmesini isteyenler olarak nitelendirilebilir.

İkinci kategoride, kendisinden uzaklaşmakta olan ülkeyi tekrar yörüngeye sokmak için, olayı bir fırsat olarak gören Rusya'nın teşvikiyle gösterileri tırmandıran Rus kökenli Kazakistan vatandaşlarının yer aldığı söylenebilir.

Üçüncü kategoride ise, en tehlikelisi olan, önceden silah, mühimmat ve malzemeyi depolayan, hareketi fırsat olarak değerlendiren, planlı, örgütlü, cihatçı, IŞİD/DEAŞ benzeri radikal dinci İslami gruplar bulunduğu bilgisi vardır. Saldırılar, işgaller, ateş açmalar, kafa kesmeye kadar varan eylemler, amaçlarının makul istekler olmadığını, hareketi fırsat bilip laik düzeni yıkmayı, rejimi değiştirmeyi hedeflediğini göstermektedir.

Zam geri alınmış ve hükümet istifa etmiş olmasına rağmen ayaklanmaya dönüşen gösterilerin durmaması, ancak baskın güç kullanmakla bastırılabilmesi, Kazak yetkililerin de, bir darbe girişimini bertaraf ettiklerini, gösterilerin bir merkezden yönetildiğini, ülkede yaşananların, istikrarı bozma ve darbe amaçlı yapılan hibrit bir terör saldırısı olduğunu açıklamaları da bunu teyit etmektedir. Bunların lider konumunda olanlarının FETO okullarından mezun olan kişiler olduğuna ilişkin söylemler de vardır.

 

Rusya önceden hazırmış

Kazakistan Cumhurbaşkanı'nın, KGAÖ Barış Gücünü kargaşaya müdahale için çağırdığında Rusya'nın buna süratle reaksiyon göstermesi; Rusya'nın Kazakistan'daki durumu yakından takip ettiğini, gösteri/ayaklanmayı önceden haber aldığını, Barış Gücü olarak göndermeyi planladığı birliklerini hazır tuttuğunu ve talep gelir gelmez planlanan yere sevk ettiğini göstermektedir.

Ayrıca Rusya'nın, duruma ABD müdahale etmesin/etkilemesin veya renkli devrim fırsatına dönüştürmesin diye erken davrandığı da söylenebilir.

 

Krizi fırsata dönüştürme

Rusya'nın, SSCB'yi yeniden hayata geçirmeyi amaçladığı artık gün yüzüne çıkmıştır. Bu nedenle Soğuk Savaş'tan sonra bağımsızlığını kazanan ülkelerin, kendisine bağlı ve bağımlı olmasını arzu etmektedir.

Bunun için hedef ülkelerin yönetimlerinin zayıf olması, milliyetçilik olgusunun zayıf kalması, ekonomik imkânlarının ve Batı'yla ilişkilerinin güçlü olmaması gerekmektedir. Türk Birliği'ni de amacının önünde engel olarak gördüğü, Kazakistan'ın da hedef ülkelerin başında geldiği anlaşılmaktadır.

Nazarbayev'in, Kiril alfabesinden Latin alfabesine geçiş, Kazakçayı ön planda tutma, Kazak milliyetçiliğini güçlendirme çalışmalarıyla Türk Birliği Teşkilatı'nın kurulmasındaki önderliği Rusya'yı rahatsız etmiştir. Çalışmalar, Tokayev zamanında da aynı düzeyde devam etmiştir.

Lavrov'un açıklamaları ve Putin'in "Evimizdeki durumu sarsmalarına izin vermeyeceğiz, renkli devrimlere müsaade etmeyeceğiz. KGAÖ güçleri Kazakistan'da gereği kadar kalacaktır." ifadesi dikkat çekicidir.

Hareketin, Nazarbayev veya Tokayev'e karşı değil, Rusya'nın, Kazakistan'ın sessiz devrime girmesini önleyerek kendine bağımlı durumda kalmasına yönelik olduğu, etki ve ilgi alanı olarak gördüğü coğrafyanın kontrolünden çıkmasını önlemeyi amaçladığı değerlendirilmektedir.

Türk Birliği Teşkilatı da Rusya'nın amacına ters gelir. BDT, KGAÖ, kısmen de ŞİÖ'yü, yeri ve zamanı geldiğinde kendi amacına hizmet edecek araçlar olarak gördüğü de bilinmelidir.

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Sezen'den sızan
Sezen'den sızan
A. Yağmur TUNALI
Sezen'den sızan
Devletin gücü tehdit aracı olarak kullanılamaz!
Devletin gücü tehdit aracı olarak kullanılamaz!
Arslan BULUT
Devletin gücü tehdit aracı olarak kullanılamaz!
Adın niye Türkçe! Sen cehennemliksin!
Adın niye Türkçe! Sen cehennemliksin!
Arslan TEKİN
Adın niye Türkçe! Sen cehennemliksin!
Toplum olarak ağır bir stres yaşıyoruz
Toplum olarak ağır bir stres yaşıyoruz
Esfender KORKMAZ
Toplum olarak ağır bir stres yaşıyoruz
Hoşa gitmeyen her sözde dil mi koparılacak?
Hoşa gitmeyen her sözde dil mi koparılacak?
Fatma ÇELİK
Hoşa gitmeyen her sözde dil mi koparılacak?
İlk seçimde millet sizi o saraydan kovacak
İlk seçimde millet sizi o saraydan kovacak
Orhan UĞUROĞLU
İlk seçimde millet sizi o saraydan kovacak
Suriye'yle ilişkiler şemsiye kadar gündem olamıyor!
Suriye'yle ilişkiler şemsiye kadar gündem olamıyor!
Özcan YENİÇERİ
Suriye'yle ilişkiler şemsiye kadar gündem olamıyor!
Niyet okuma teknolojisi
Niyet okuma teknolojisi
Selcan TAŞÇI
Niyet okuma teknolojisi
AKP ile stratejik çöküşe gidiyoruz!
AKP ile stratejik çöküşe gidiyoruz!
Evren Devrim ZELYUT
AKP ile stratejik çöküşe gidiyoruz!
IFAB'dan beklentiler
IFAB'dan beklentiler
Ertuğrul DİLEK
IFAB'dan beklentiler
Berat kötü oynadı, ama stoper arayışına nokta koydurdu…
Berat kötü oynadı, ama stoper arayışına nokta koydurdu…
Murat TAŞKIN
Berat kötü oynadı, ama stoper arayışına nokta koydurdu…