İktisat politikalarında körlük - Esfender KORKMAZ
9 Aralık 2021 Perşembe
İstanbul Hava durumu İstanbul 12°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

İktisat politikalarında körlük

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
22 Eylül 2020 Salı

Çin'de 1983 yılında yuan aşırı deÄŸerli idi... Bir dolar 2,8 Yuan'dı. Yuan aşırı deÄŸerli olduÄŸu için, ithalat daha ucuz, ihracat daha pahalı idi. Çin bunu fırsata çevirdi ve Yuan cinsinden daha ucuza geldiÄŸi için yatırım malı ve teknoloji ithal etti. Ãœretim altypısını oluÅŸturdu. Ãœertime geçince bu defa ihracatta rekabet gücünü artırmak için Yuan'da  devalüasyonlar yaptı. 1993 'te bir dolar 5,32 Yuan idi. 1994 t , ''döviz sisteminde reform yapıyorum' diye bir devalüasyon daha yaptı ve 1 dolar 8,7  Yuan oldu. Ä°hracatını artırdı. ABD; Çin'i ''para Manipülatörü' olarak ilan etti.

Bizde de 2004 yılından başlayarak 2013 yılı ortalarına kadar TL aşırı değerli idi. Hatta Merkez Bankası 2003 yılı ve TÜFE bazlı reel kur endeksine göre 2007 yılında TL yüzde 28 daha değerli oldu. Bazıları bir dolar bir TL olacak diyordu. Ancak biz akıl tutulması yaşadık. Bu fırsatı ucuz yatırım malı ve teknoloji ithalatı için kullanamadık. Aramalı ve tüketim malı ithal ettik. Bu dönemlerde Toplam ithalat içinde Yatırım malı yüzde 12-14 arasında, aramalı ve hammadde yüzde 73-75 arasında ve tüketim malı da yüzde 13 dolayında oldu.

Aslında TL cinsinden ithalat malları ucuza geldiği için, enflasyonu çözebilirdik. Yapamadık... Çünkü, düşük verimlilik, hantal bürokrasi, kamu kaynaklarının etkinsiz kullanılması nedeni ile enflasyon kronik yapı kazanmıştı.

Sonuçta  o dönemde yatırım yapamadığımız için bir yandan sanayisizleÅŸtik, bir yandan da üretim ithal girdiye baÄŸlı bir yapı kazandı.

Çin yaptı, biz neden yapmadık? Ya siyasi hesaplar ağır bastı veya akıl edemedik.

2007-2009 arasında Prof. Dr. Nazım Ekren ekonomiden sorumlu baÅŸbakan yardımcısıydı. Muhalefet olmamıza raÄŸmen bizimle de istiÅŸare ederdi. Yatırımların artırılması için ne kadar gayret sarfettiÄŸini de biliyorum. Ama Ak Parti tutmadı. Bir yıl 8 ay baÅŸbakan yardımcılığı yaptı. Devam edemedi. Öncesinde Ä°MF vardı. Sonrasında da ekonomi iÅŸletmecilere ve Finansçılar geldi. Ä°ÅŸletme anlayışı devleti de özel iÅŸletme gibi görür. Ä°yi iÅŸletmeci olabilir ve fakat devlet yönetiminde, iktisat politikalarında sosyal fayda ve maliyet hesabı yapmak ve politikaları  bir plan içinde  orta ve uzun dönemli  oluÅŸturmak önemlidir. Çin uzun dönemli baktı, biz günübirlik baktık.

Aslında sorunlar  2001 krizinden sonra  Ä°MF' nin önerdiÄŸi dalgalı kur sistemi ile oluÅŸtu. Ä°MF ' 1999 yılında sabit kur politikası önermiÅŸti, 2001 krizinden sonra bunun tam 180 derece tersi dalgalı kur politikası ve ayrıca tam serbest kambiyo rejimi istedi. 2001 koalisyon hükümeti ve sonra gelen AKP hükümeti tam teslimiyet gösterdi. Ä°MF' hakemi Kemal DerviÅŸ kahraman oldu. DerviÅŸle çalışan bürokratları muhalefet kaptı. Ak Parti hükümeti hala bile ne olup bittiÄŸinin farkına deÄŸil, ya da dalgalı kur politikasına bilerek devam ediyor. 

Oysaki dalgalı kur yerine kontrollü kur sistemi uygulamış olsaydık;

* İthalata bağımlı bir üretim yapısı oluşmazdı;

* Büyüme oranı birkaç puan düşük kaldırdı ve fakat sürdürelebilir olurdu;

* Dünyanın en kırılgan ekonomisi olmazdık;

* Erken sanayisizleÅŸme sürecine  girmezdik;

* 2019 sonuna kadar 474,5 milyar dolar cari açık vermezdik;

* Dış borcumuz olurdu ve fakat 450 milyar dolar olmazdı;

* Orta gelir Tuzağına takılmazdık.

Çin bu gün yine politika deÄŸiÅŸtirdi. Artık yabancı sermaye ihraç ediyor. İçerde de kendi  sermayesini kullanmaya geçti.  Çinde asgari ücret 400 dolara çıktı. Yabancı sermaye yatırım yapmak için istikrarlı yeni ülkeler arıyor. Hindistan'a gidiyor.

GeçmiÅŸteki yanlışları bırakıp, bu gün akıllı davranırsak, hukuk ve demokratik düzeni kurarsak, güven oluÅŸturabilirsek,  ciddi yatırım yapacak ve istihdam yaratacak yabancı sermayeyi çekebiliriz. Çin gibi bu yolla sermaye birikimi saÄŸlayabiliriz.

 

 

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Katar Emiri gibi Bill Gates de özbeöz kardeşimiz mi?
Katar Emiri gibi Bill Gates de özbeöz kardeşimiz mi?
Arslan BULUT
Katar Emiri gibi Bill Gates de özbeöz kardeşimiz mi?
Aziz Sancar 'Türk'ü kazandırdı!
Aziz Sancar 'Türk'ü kazandırdı!
Arslan TEKİN
Aziz Sancar 'Türk'ü kazandırdı!
TL cep yakıyor
TL cep yakıyor
Esfender KORKMAZ
TL cep yakıyor
Düşman boş durmuyor biz birbirimizi yiyoruz!
Düşman boş durmuyor biz birbirimizi yiyoruz!
Hüseyin Macit YUSUF
Düşman boş durmuyor biz birbirimizi yiyoruz!
''70 milyar dolar rantı vatandaş ödeyecek''
''70 milyar dolar rantı vatandaş ödeyecek''
Orhan UĞUROĞLU
''70 milyar dolar rantı vatandaş ödeyecek''
Ozan yapınca suç İbo yapınca ödül
Ozan yapınca suç İbo yapınca ödül
Selcan TAŞÇI
Ozan yapınca suç İbo yapınca ödül
Yesevî kültünün Yunus Emre'de görünümü
Yesevî kültünün Yunus Emre'de görünümü
Mehmet YARDIMCI
Yesevî kültünün Yunus Emre'de görünümü
İstifa hakkına veda ederken!
İstifa hakkına veda ederken!
Servet AVCI
İstifa hakkına veda ederken!
Melih Gökçek itirafçı olmaya mı hazırlanıyor?
Melih Gökçek itirafçı olmaya mı hazırlanıyor?
Yavuz Selim DEMİRAĞ
Melih Gökçek itirafçı olmaya mı hazırlanıyor?