Krizin özeti; işsizlik - Esfender KORKMAZ
25 Ocak 2022 Salı
İstanbul Hava durumu İstanbul 6°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Krizin özeti; işsizlik

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
11 Kasım 2020 Çarşamba

Yabancı Basın Hazine ve Maliye Bakanı'nın istifasını duyururken aynı zamanda, 'Türkiye derin bir kriz içinde' yorumunu yaptı. Uzun dönemli krizler en fazla istihdam üstünde tahribat yapıyor. İşsizlik krizlerin özetidir.

Türkiye, Cumhuriyet tarihinin en büyük iÅŸsizliÄŸini yaşıyor. Ä°kinci Dünya Savaşı sırasında 1940-1944 yılları arasında  iÅŸsizlik oranı ortalama yüzde 3 idi. Tarım dışı iÅŸsizlik belki biraz daha yüksek olabilir.

1958 krizinde Türkiye dış borçlarında 'temerrüt'e düştü. Moratoryuma gitti. Ama yine de aynı yıl iÅŸsizlik oranı yüzde 2,9 idi.  2001 krizinde ise ekonomi yüzde 6,5 daraldı ve fakat iÅŸsizlik oranı yüzde 8,4 idi. AK parti iktidarında, üretimde ithal girdi payının artması ile açıklanan iÅŸsizlik oranı da yüzde 10'un üstüne çıktı. Son yıllarda ise kur ÅŸokları ve istikrarın bozulması nedeni ile yüzde 13'ün üstüne çıktı. Dahası yüzde 13 açıklanan iÅŸsizliktir. Gerçekte fiili iÅŸsizlik  oranı daha yüksektir.

Ağustos ayında açıklanan işsiz sayısı geçen yılın aynı ayına göre 456 bin kişi azaldı. Ama, iş aramayıp çalışmaya hazır olan işsiz sayısı da yine geçen senenin aynı ayına göre; 1 milyon 835 bin kişi arttı. Geçen sene Ağustos ayında 2 milyon 248 bin olan iş aramayan işsizlerin sayısı bu sene Ağustos ayında 4 milyon 83 bine yükseldi!

Buna işsizliği halının altına süpürmek denir.

1. TÜİK'in açıkladığı Ä°ÅŸ aramayıp çalışmaya hazır olanları da katınca, AÄŸustos ayında fiili iÅŸsiz sayısı 8 milyon 277 bine ve fiili iÅŸsizlik oranı da yüzde 23,1'e çıkıyor. 

Pandemi'de işten çıkarma yasağı kalkarsa, ortaya çıkacak işsiz sayısı ürkütücü boyutlarda olacaktır.

 

esfender-tablo-1.png

 

2. Ne eğitimde ne işte olan gençler oranı da arttı. Geçen sene Ağustos ayında yüzde 30,1 olan oran bu sene aynı ayda yüzde 30.4 oldu.

Ne eğitimde ne de işte olan gençler oranını, filli işsizlik oranına göre düzeltirsek neredeyse iki gençten birisi işsiz demektir. Aslında çevremize bakarak iki gençten birisinin işsiz olduğunu zaten görüyoruz.

OECD, 'bir bakışta eÄŸitim 2020' raporunda;  Türkiye'de  iyileÅŸme olmasına raÄŸmen, 15-29 yaÅŸ arasında ne okula ne iÅŸe giden gençlerin oranı yine de en yüksek, yüzde 28,8 dir. Oysaki bu oranlar AB ortalaması olarak yüzde 12 ve OECD ortalaması olarak yüzde 13 tür. (AÅŸağıdaki Grafik)

Aynı kategoride OECD, Türkiye de 20-24 yaş arasındaki gençlerin oranını da yüzde 33,3 olarak açıkladı.

 

OECD NE EĞİTİMDE NEDE İŞTE OLAN GENÇLER

 

esfender-tablu-2.png

 

Gençlerde işsizliğin yüksek olması, ortalama işsizlikten daha ağır sosyal sorunlar taşımaktadır. İşsiz gençlerin radikal düşünce guruplarına, eylem gruplarına çekilmesi daha kolaydır.

3. Geçen sene yüzde 53,8 olan istihdam oranı da  bu sene 50.6'ya geriledi.

İstihdam oranı önemlidir? Zira bu oran ülkedeki mevcut iş gücünün ekonomik faaliyetler içerisinde sürekli biçimde çalıştırılmasını gösterir. Bu oranın yüksek olması, insan gücü kaynaklarının etkin kullanılmış olduğunu ve daha yüksek katma değer elde edildiğini gösterir. Bu oranın düşük olması yoksulluk kısır döngüsü yaratır.

İşsizliğin çözümünde en önemli adım; yatırımları artırmak ve ithal girdi oranını yüzde ona çekmektir.

Özel yatırımlar, hukuki ve demokratik güven altyapısı aşındığı için, yapılmıyor. O zaman iş devlete kalıyor. Geçici bir dönem için devlet yatırım yaparak; piyasaya girmelidir. Bu paralelde bütçe içinde yüzde 6 olan yatırımların payını yüzde 20'ye çıkarmalıdır. Devlet para değil iş vermelidir.

 

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Sezen'den sızan
Sezen'den sızan
A. Yağmur TUNALI
Sezen'den sızan
Devletin gücü tehdit aracı olarak kullanılamaz!
Devletin gücü tehdit aracı olarak kullanılamaz!
Arslan BULUT
Devletin gücü tehdit aracı olarak kullanılamaz!
Adın niye Türkçe! Sen cehennemliksin!
Adın niye Türkçe! Sen cehennemliksin!
Arslan TEKİN
Adın niye Türkçe! Sen cehennemliksin!
Toplum olarak ağır bir stres yaşıyoruz
Toplum olarak ağır bir stres yaşıyoruz
Esfender KORKMAZ
Toplum olarak ağır bir stres yaşıyoruz
Hoşa gitmeyen her sözde dil mi koparılacak?
Hoşa gitmeyen her sözde dil mi koparılacak?
Fatma ÇELİK
Hoşa gitmeyen her sözde dil mi koparılacak?
İlk seçimde millet sizi o saraydan kovacak
İlk seçimde millet sizi o saraydan kovacak
Orhan UĞUROĞLU
İlk seçimde millet sizi o saraydan kovacak
Suriye'yle ilişkiler şemsiye kadar gündem olamıyor!
Suriye'yle ilişkiler şemsiye kadar gündem olamıyor!
Özcan YENİÇERİ
Suriye'yle ilişkiler şemsiye kadar gündem olamıyor!
Niyet okuma teknolojisi
Niyet okuma teknolojisi
Selcan TAŞÇI
Niyet okuma teknolojisi
AKP ile stratejik çöküşe gidiyoruz!
AKP ile stratejik çöküşe gidiyoruz!
Evren Devrim ZELYUT
AKP ile stratejik çöküşe gidiyoruz!
IFAB'dan beklentiler
IFAB'dan beklentiler
Ertuğrul DİLEK
IFAB'dan beklentiler
Berat kötü oynadı, ama stoper arayışına nokta koydurdu…
Berat kötü oynadı, ama stoper arayışına nokta koydurdu…
Murat TAŞKIN
Berat kötü oynadı, ama stoper arayışına nokta koydurdu…