Kurlar nereye kadar? - Esfender KORKMAZ
19 Ocak 2022 Çarşamba
İstanbul Hava durumu İstanbul 6°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Kurlar nereye kadar?

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
29 Temmuz 2020 Çarşamba

Haziran ayında Merkez Bankası TÃœFE bazlı reel kur endeksi 69,32 oldu. Bu demektir ki, bir Euro ve bir dolardan oluÅŸan döviz sepeti karşısında TL yüzde 30,68 oranında daha düşük deÄŸerdedir. 

Dolar da son iki ayda Euro'ya karşı değer kaybetti. Mayıs ayında Euro/Dolar paritesi 1,0852 iken, Dün 1,1713'e yükseldi.

Bu hesaplara göre, denge kur olarak; bu gün doların 5,5 lira dolayında olması gerekirdi. 

Kurlar reel ekonomi ve reel piyasaların daha çok etkisinde kalıyor. Psikolojik faktörler ve  spekülasyonun da etkisi var, fakat bu etki borsa da olduÄŸu kadar yüksek deÄŸildir.

Aslında cevaplanması gereken soru; dünyada dolar düşerken Türkiye de neden artıyor? Nereye kadar artar? sorusudur.

Dolar dünyada düştü; dün itibariyle dolar endeksi 93.848 idi. Aslına bakarsak dolar da kırılgan bir paradır. 2020 Son altı ay içinde dolar endeksinde sert iniş-çıkışlar oldu.

 

                         Dolar Endeksi

                         ----------------

20 Şubat       :       99,776

9 Mart          :       94,870

19 Mart        :      103,605

28 Temmuz  :        93,848

 

Dolar endeksinde sepete giren paralar; Japon Yeni, Euro, Kanada Doları, İngiliz Sterlini, İsveç Kronu ve İsviçre Frangı'dır.

Bu şartlarda Türkiye de, kur konusunda bir sonuca gidebilmek için kur artışını frenleyen ve tetikleyen faktörlere bakmak gerekir.

1. Kur artışını (TL'nin değer kaybını) engelleyen faktörler:

TL'nin yüzde 30 daha düşük değerde olması, daha da düşmesini engelliyor.

Durgunluk, ithalat artışını frenliyor. İthalat için Döviz talebi düşük kalıyor.

Merkez Bankası Swap işlemleri ile döviz tutuyor. Kambiyo işlemlerine yüzde 1 vergi getirildi. Kamu bankaları pahalı alıp ucuza döviz satıyor. Özel sektör ve bankalar dış borçlarının bir kısmını (14 milyar dolar) kendi imkanları ile ödediler. Bunlar döviz talebi baskısını düşürdü.

 

2. Kur artışını körükleyen gelişmeler;

Eksi reel faiz, eğer yatırım ortamı varsa yatırım artışı, ekonomik canlanma ve istihdam artışı yaratır. Ancak bu günkü koşullar olarak yatırım ortamı ve güven olmadığı için, kur istikrarını ve fiyat istikrarını bozuyor.

Merkez Bankası'nın yayınladığı ortalama mevduat faiz oranlarına göre; bir yıla kadar mevduat faiz oranı yüzde 7,53'tür. Yüzde 12 stopajı düşersek ele geçen net reel faiz oranı yüzde 6,6 dır. Bu günkü enflasyonun devam edeceği varsayımı ile reel faiz oranı eksi yüzde 5,34 demektir. Kimse de parasını enflasyona yedirmek istemiyor. Herkes dövize, altına ve gayrimenkule yöneliyor.

Türkiye, dış borç riski yüksek olan ülkeler içindedir. Bu riskin göstergesi, Türk tahvillerinin uluslar arası piyasalarda oluşan risk primidir. İflas halinde olan iki ekonomiyi Venezuela ve Arjantin'i saymazsak, Türkiye'nin CDS oranı 488 baz puan ile dünyanın en yüksek oranıdır. Dış borçların pahalı olması ve çevrilmesindeki zorluk dövize olan talebi artırıyor.

Merkez Bankası rezervlerinin yetersiz olması, dövize yönelmenin bir diğer önemli sebebidir.

Yabancı yatırım sermayesi girmiyor. Mevcut olanda çıkıyor. Dahası güven sorunu nedeniyle kimse parasını Türkiye de tutmak istemiyor. Döviz arzı daralıyor, döviz talebi artıyor.

Nihayet kur istikrarı önünde en büyük sorun; radikal Ä°slam eylemleridir. Bu eylemler Hilafet isteklerine, Diyanet Ä°ÅŸleri BaÅŸkanı'nın kılıçla hutbe vermesine kadar gitti. Bu radikal eylemler yerli ve yabancı sermayeyi ürkütüyor. Piyasa düzenini ve istikrarı bozuyor. Hükümetin akıllı olması gerekir.  Zira ekonominin çıkmaza girmesi, militan eylemlerin getireceÄŸi oydan daha fazlasını götürecektir.

Sonuç;

1. Altında, geçmişte aşırı iniş çıkış yaşandı. Her zaman altın üreten ülkelerin manipülasyon yapma riski var. Dünya da tekrar dövize yönelme olacaktır.

2. Kur artışı kaçınılmazdır. Ancak hükümetin ne yapacağı da belirsizdir. Bankalardaki döviz mevduatını bozdurma gibi bir zorunluluk getirirse, ekonomide derin göçük oluşur.

3. Birleşmiş Milletler'in gelişmekte olan ülkelerin dış borçlarında yapılanmaya gidilmesi önerisi gerçekleşirse, Türkiye kur sorununu daha hafif yaralarla atlatabilir.

 

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Apaçık bir çarpıtma örneği
Apaçık bir çarpıtma örneği
Ahmet GÜRSOY
Apaçık bir çarpıtma örneği
Rüya görmek…
Rüya görmek…
Ahmet SEVGİ
Rüya görmek…
''ABD'nin verdiği yeni vazife!''
''ABD'nin verdiği yeni vazife!''
Arslan BULUT
''ABD'nin verdiği yeni vazife!''
Bu kin sizi nereye götürür?!
Bu kin sizi nereye götürür?!
Arslan TEKİN
Bu kin sizi nereye götürür?!
İktidar dediklerinin tam tersini yaptı (2)
İktidar dediklerinin tam tersini yaptı (2)
Esfender KORKMAZ
İktidar dediklerinin tam tersini yaptı (2)
Bu paraları gariban vatandaş ödeyecek
Bu paraları gariban vatandaş ödeyecek
Murat AĞIREL
Bu paraları gariban vatandaş ödeyecek
AYM Başkanı Arslan'ın dikkat çeken mütalaası
AYM Başkanı Arslan'ın dikkat çeken mütalaası
Orhan UĞUROĞLU
AYM Başkanı Arslan'ın dikkat çeken mütalaası
Hiçbir şey olmasa bile bir şarkı olur artık!
Hiçbir şey olmasa bile bir şarkı olur artık!
Selcan TAŞÇI
Hiçbir şey olmasa bile bir şarkı olur artık!
Futbolu temizleyecek Rıdvan
Futbolu temizleyecek Rıdvan
Vedat BAYRAM
Futbolu temizleyecek Rıdvan
Dolarda 14 er ya da geç kırılacak!
Dolarda 14 er ya da geç kırılacak!
Evren Devrim ZELYUT
Dolarda 14 er ya da geç kırılacak!
Trabzonspor'da istikrar ve sürdürülebilirlik…
Trabzonspor'da istikrar ve sürdürülebilirlik…
Murat TAŞKIN
Trabzonspor'da istikrar ve sürdürülebilirlik…