Orta gelir tuzağına neden düştük?.. - Esfender KORKMAZ
22 Ocak 2022 Cumartesi
İstanbul Hava durumu İstanbul 6°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Orta gelir tuzağına neden düştük?..

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
9 Aralık 2020 Çarşamba

Asgari Ãœcret tartışması bilerek kamu oyunu oyalamadır. Gerçekte en sonunda kararı hükümet veriyor. 2800 lirayı geçmeyeceÄŸi anlaşılıyor. Dolar olarak 359 dolar eder. Birisi çalışan Ä°ki kiÅŸilik bir ailede, yıllık fert başına gelir olarak, 2154 dolar eder. Türkiye'de 2019 fert başına gelir 9127 dolar idi. 

Kaldı ki, fert başına gelir de tek başına bir anlam ifade etmez. Refah düzeyini ölçmek için Diğer ülkelerle karşılaştırmak gerekir.

AÅŸağıdaki tabloda, Türkiye de fert başına gelir olarak, dünyada ekonomik kriz içinde olan Arjantin, Meksika ve protestolar devam eden Şili ile karşılaÅŸtırırsak maalesef  iç açısı bir tablo göremiyoruz.

* Türkiye'de fert başına GSYH, 2003 ve 2004 yıllarında dünya ortalamasının altında kaldı, 2005 -2016 yılları arasında da üstüne çıktı. 2017 sonrasında yeniden altında kaldı.

* Türkiye ile Şili 2003 yılında fert başına gelir, sırasıyla 4718 ve 4772 dolar olarak, yaklaşık aynı seviyede idi. 2009 krizinden sonra Şili lehine fark açıldı ve 2019'da, fert başına gelir Şili'de 16709  dolara çıkarken, Türkiye 9127 dolarda kaldı.

* 2003 yılında fert başına geliri bizden daha düşük olan kriz ülkesi Arjantin, 2011 yılında bizi geçti ve maalesef 2019'da 11 627 dolarla bizden daha yukarıdadır.

 

esfender-gelir-1.png

 

AÅŸağıdaki grafikte Türkiye'nin orta gelir tuzağına düştüğünün resmidir. Bu duruma Kur deÄŸiÅŸmeleri etkili oldu. Ancak Türkiye'de kur deÄŸiÅŸmeleri aynı zamanda makro dengeleri ve özellikle enflasyon yoluyla satın alma gücünü ve halkın refahını geniÅŸ ÅŸekilde  etkiliyor.

esfender-gelir-2.png

Türkiye neden büyümeyi sürdüremedi ve orta gelir tuzağına

düştü?

Temel neden AKP iktidarının günübirlik ve siyasi çıkarlara öncelik vermesidir. Bu nedenle kaynaklar popülizm yolunda kullanıldı ve neticede etkin kullanılmadı. Cari açıkla büyümenin sürdürülmesi imkansız olduğu halde, Türkiye aramalı ve hammadde ithal ederek üretimine devam etti. İthalatın finansmanı ve dış borçlanma, o gün görünmedi ve etkili olmadı ve fakat potansiyel büyümeyi engelledi. Eğer cari açık yatırım malı ve teknoloji ithali için verilmiş olsaydı, zaten yatırım sonrasında ihracat artışı yaratacak ve devam etmeyecekti. Ayrıca yatırım ve teknoloji üretimde artışı yaratarak kendinden daha fazla katma değer üretmiş olacaktı.

Kamu ihaleleri, Kamu - özel işbirliği ile yapılan yatırımların fırsat maliyeti çok yüksek oldu.

Türkiye'de  beÅŸ milyon Suriyeliden sonra fert başına gelir hesabı da yanlış yapılıyor. Suriyeli 5 milyon göçmen adrese dayalı nüfus sisteminde kayıtlı deÄŸil. Ama Türkiye'nin toplam GSYH' sından, kamu hizmetlerinden yararlanıyorlar, her türlü kamu yardımından pay alıyorlar.

2019'da Türkiye'nin nüfusu 82 milyondur. GSYH'yı bu nüfusa bölersek, 2019'da fert başına GSYH 9127 doları buluyoruz. Oysaki Suriyelileri de katılınca, GSYH'yı bu defa 87 milyona bölmek gerekiyor. O zamanda fert başına gelir, 8.602 dolara geriliyor.

Orta gelir tuzağına, ekonomilerde iç dinamiklerin dinamizmini kaybetmesi olarak bakabiliriz.

Orta gelir düzeyine gelinceye kadar, kırsal kesimden kente göç eden işgücü, sermaye yatırımlarından gelen yüksek karlar, yeni teknolojiler büyümeyi hızlandıran kaynaklardır. Bu kaynaklar giderek tıkanıyor. Bu tıkanıklığı aşmak için, kurumsal reformlar yapmak, verimliliği artırmak, Ar-Ge'yi hızlandırarak eskiyen teknolojileri yenilemek, beşeri yatırımları artırmak gerekiyor. İktisadi gelişme sürecinde, Japonya ve Güney Kore bu yolla orta gelir tuzağına düşmeden, gelişmiş ekonomi statüsüne geçmişlerdir.

Dünya bankası 2012 Dünya kalkınma raporuna göre, Türkiye, Tayland, Filipinler, Malezya, Brezilya ve Arjantin orta gelir tuzağına düşen ülkelerdir.

Hiçbir ülke orta gelir tuzağına kendiliğinden düşmez… Düşüren de, çıkaracak olan da siyasi iktidarlardır.

 

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Bir çözümleme yaparsak...
Bir çözümleme yaparsak...
Ahmet GÜRSOY
Bir çözümleme yaparsak...
Bukele, Zelenski ve ''proje başkan''lar...
Bukele, Zelenski ve ''proje başkan''lar...
Arslan BULUT
Bukele, Zelenski ve ''proje başkan''lar...
Mümtaz insan: Prof. Dr. Yümni Sezen
Mümtaz insan: Prof. Dr. Yümni Sezen
Arslan TEKİN
Mümtaz insan: Prof. Dr. Yümni Sezen
''Demirören kredilerinin'' korkunç boyutu
''Demirören kredilerinin'' korkunç boyutu
Murat AĞIREL
''Demirören kredilerinin'' korkunç boyutu
60 yıl sonra Tahkikat Komisyonları hortladı
60 yıl sonra Tahkikat Komisyonları hortladı
Orhan UĞUROĞLU
60 yıl sonra Tahkikat Komisyonları hortladı
Dolar bundan sonra ne olur?
Dolar bundan sonra ne olur?
Remzi ÖZDEMİR
Dolar bundan sonra ne olur?
Ölsünler mi?
Ölsünler mi?
Selcan TAŞÇI
Ölsünler mi?
İlk akıl eden kimdi?
İlk akıl eden kimdi?
Servet AVCI
İlk akıl eden kimdi?
Uğurlar olsun...
Uğurlar olsun...
Yavuz Selim DEMİRAĞ
Uğurlar olsun...
Takdir hakkı ve penaltı kararları
Takdir hakkı ve penaltı kararları
Ertuğrul DİLEK
Takdir hakkı ve penaltı kararları
Trabzonspor'a komşu uyarısı…
Trabzonspor'a komşu uyarısı…
Murat TAŞKIN
Trabzonspor'a komşu uyarısı…