Enflasyon hesabı tutmuyor! - Esfender KORKMAZ
25 Ocak 2022 Salı
İstanbul Hava durumu İstanbul 6°C
Doviz verileri
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
YAZARLAR
Esfender KORKMAZ
Esfender KORKMAZ

Enflasyon hesabı tutmuyor!

esfender@esfenderkorkmaz.com
+
Aa
-
4 Kasım 2020 Çarşamba

Ekim ayında, yıllık TÜFE yüzde 11,89, yıllık Yİ-ÜFE yüzde 18.20 oldu. 2019 Aralık ayından beri TÜFE oranı yüzde 12 seviyesinde seyrediyor.

Bu yıl sonu MB son enflasyon tahmini gene tutmayacak. Zira artan Yİ-ÜFE maliyet artışını gösterir. Firmalar, üreticiler bu maliyet artışını perakende fiyatlara yansıtmak zorundadırlar. Aksi halde yaşayamazlar. Dolayısıyla yıl sonu TÜFE oranı, eğer TÜİK bir mucize hesap yaratmazsa, yüzde 14'e çıkar.

2020 Dünya enflasyon ortalaması yüzde 2,13'tür. Eğer Venezuela, Arjantin, İran ve Güney Sudan gibi aynı zamanda siyasi sorun yaşayan ülkeleri çıkarırsak, dünyanın en yüksek enflasyonu bizdedir.

 

esfender-tablo-01.png

Enflasyonun bu kadar azmasının temel nedeni yapısal sorunlar ve Merkez Bankası'dır. Merkez Bankası, gösterge faizini Türkiye'nin risklerini de içeren bir faiz düzeyine, söz gelimi enflasyon artı yüzde 5, düzeyine çıkarsaydı, kur artışı ve enflasyon bu kadar tırmanmazdı. Dahası MB'sı MB 2006 yılından beri enflasyon hedeflemesi uyguluyor ve hiçbir yıl tutturamadı. EÄŸer müdahale varsa baÅŸkanın ve para politikası kurulunun istifa müessesi de vardır. Talimatlara uyacağım diye kimsenin ekonomik istikrarla oynama lüksü olamaz. 

Merkez Bankası'nın  tek görevi TL'yi korumaktır. Faizlerle hülle yaparak bu görevini sürdüremez. Çünkü eksi reel faiz, cari açık ve  güven sorunu ile birleÅŸince dövize talep artıyor. Kur artıyor. Kur artışı da doÄŸrudan enflasyona yansıyor. AÅŸağıdaki grafikte yıllık kur artışları (TL deÄŸer kaybı) ve YÄ°-ÃœFE oranları yer alıyor. Her ikisi de paralel seyir gösteriyor.

esfender-tablo-02.png

 

Enflasyon hem dikiÅŸ tutmuyor, hem de hesap tutmuyor.

1. Enflasyon dikiş tutmuyor… Zira 2004 yılı, yıllık TÜFE oranı yüzde 9,32 idi. Kur şoku öncesinde de, 2017 TÜFE oranı yüzde 9,22 idi. 13 yılda değişmemiş.

2009 krizinde dünyada enflasyon oranları, gelişmiş ülkeler ortalaması olarak eksi 1,5 ve gelişmekte olan ülkeler ortalaması olarak yüzde 4 iken Türkiye'de yüzde 6,53 oldu. Ekonomik daralma bile etkilemedi.

Özetle; yapısal sorunlardan kaynaklanan yüzde 10 dolayında kemikleÅŸmiÅŸ enflasyon var.  Bu güne kadar ekonomi yönetimi, faktör verimliliÄŸinde artış, kamu kaynaklarının etkin kullanılması, devletin verimlilik ve liyakat esasına göre yeniden yapılanması, oligopol ve kartelleÅŸme ile mücadele gibi yapısal çözümleri sürekli dışladı. Sonuç olarak ta kronik enflasyonu çözemedi.

2. Enflasyon hesabı da tutmuyor… Ãœretimde ithal girdi payı yüksek olduÄŸu için, Kur artışı  yüzde 10 dolayındaki kronik enflasyon üstüne ilave artış getiriyor. 2018 kur ÅŸokunda yaÅŸadık. YÄ°-ÃœFE yüzde 45'e, TÃœFE yüzde 25'e kadar çıkmıştı.

Şimdi Ekim ayında da kur artışı Yi-ÃœFE'nin yüzde 18,20'ye yükselmesine neden oldu. Bu maliyet artışı Kasım ve Aralıkta TÃœFE'ye yansıyacaktır. Ancak kur artışı, vitrindeki eski ithal mallara anında yansıyor. Söz gelimi ithal kumaÅŸ metresi 200 Euro ise, TL fiyatı son kurdan hesap ediliyor. Daha önemlisi, vitrindeki yerli malların  fiyatı da  artırılıyor.

Bu ÅŸartlarda, Ekim aylık TÃœFE'nin de, kronik enflasyon artı  kur etkisi ile yüzde 2,13'ten daha yüksek olması gerekiyor.

 

DİĞER YAZILARI
TÜM YAZILARI
DİĞER YAZARLAR
Sezen'den sızan
Sezen'den sızan
A. Yağmur TUNALI
Sezen'den sızan
Devletin gücü tehdit aracı olarak kullanılamaz!
Devletin gücü tehdit aracı olarak kullanılamaz!
Arslan BULUT
Devletin gücü tehdit aracı olarak kullanılamaz!
Adın niye Türkçe! Sen cehennemliksin!
Adın niye Türkçe! Sen cehennemliksin!
Arslan TEKİN
Adın niye Türkçe! Sen cehennemliksin!
Toplum olarak ağır bir stres yaşıyoruz
Toplum olarak ağır bir stres yaşıyoruz
Esfender KORKMAZ
Toplum olarak ağır bir stres yaşıyoruz
Hoşa gitmeyen her sözde dil mi koparılacak?
Hoşa gitmeyen her sözde dil mi koparılacak?
Fatma ÇELİK
Hoşa gitmeyen her sözde dil mi koparılacak?
İlk seçimde millet sizi o saraydan kovacak
İlk seçimde millet sizi o saraydan kovacak
Orhan UĞUROĞLU
İlk seçimde millet sizi o saraydan kovacak
Suriye'yle ilişkiler şemsiye kadar gündem olamıyor!
Suriye'yle ilişkiler şemsiye kadar gündem olamıyor!
Özcan YENİÇERİ
Suriye'yle ilişkiler şemsiye kadar gündem olamıyor!
Niyet okuma teknolojisi
Niyet okuma teknolojisi
Selcan TAŞÇI
Niyet okuma teknolojisi
IFAB'dan beklentiler
IFAB'dan beklentiler
Ertuğrul DİLEK
IFAB'dan beklentiler
AKP ile stratejik çöküşe gidiyoruz!
AKP ile stratejik çöküşe gidiyoruz!
Evren Devrim ZELYUT
AKP ile stratejik çöküşe gidiyoruz!
Berat kötü oynadı, ama stoper arayışına nokta koydurdu…
Berat kötü oynadı, ama stoper arayışına nokta koydurdu…
Murat TAŞKIN
Berat kötü oynadı, ama stoper arayışına nokta koydurdu…